Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố Iran rất muốn đạt thỏa thuận với Washington và Mỹ đã dành một tuần để Tehran tổ chức lễ quốc tang cho cố Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei. Phát biểu tại Núi Rushmore tối 3/7 trong sự kiện kỷ niệm 250 năm Quốc khánh Mỹ, ông Trump nhấn mạnh vai trò của nước Mỹ trên trường quốc tế và đề cập đến các thách thức đối ngoại. Ông nói: "Họ rất muốn thỏa thuận, thực sự rất muốn đạt được thỏa thuận. Mỹ đã dành cho họ một tuần để tổ chức tang lễ", coi đây là cử chỉ thiện chí.
Bối cảnh đàm phán Mỹ-Iran
Ngày 2/7, các bên trung gian hòa giải cho biết vòng đàm phán gián tiếp tiếp theo giữa Mỹ và Iran sẽ được tổ chức sau lễ tang cố Đại giáo chủ Khamenei. Trước đó, ngày 17/6, Mỹ và Iran ký Bản ghi nhớ Islamabad với sự trung gian của Pakistan, cam kết giải quyết bất đồng bằng đối thoại và giảm căng thẳng khu vực. Thỏa thuận được cộng đồng quốc tế, trong đó có Việt Nam, hoan nghênh như một bước tiến quan trọng nhằm duy trì hòa bình, ổn định ở Trung Đông và bảo đảm an ninh hàng hải, năng lượng toàn cầu.
Tại vòng đàm phán cấp cao ở Thụy Sĩ ngày 22/6, cả Washington và Tehran đều đánh giá các cuộc thảo luận đạt kết quả tích cực, mở đường cho một thỏa thuận toàn diện về an ninh khu vực, tự do hàng hải qua eo biển Hormuz. Hai bên cũng nhất trí thành lập cơ chế giảm xung đột liên quan Lebanon dưới sự hỗ trợ của Qatar và Pakistan.
Lễ quốc tang cố Lãnh tụ Tối cao Iran
Ngày 3/7, Iran bắt đầu tổ chức lễ quốc tang tiễn biệt cố Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei, với sự tham dự của đông đảo người dân cùng nhiều đoàn đại biểu và quan chức cấp cao quốc tế. Theo Al Jazeera, tham dự lễ tang có Tổng thống Iraq Nizar Amidi, Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif, Quyền Ngoại trưởng Taliban tại Afghanistan Amir Khan Muttaqi, Thủ tướng Armenia Nikol Pashinyan và Phó Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Cevdet Yilmaz.
Các quốc gia Arab và vùng Vịnh cũng cử đại diện cấp cao tới Tehran, gồm Thứ trưởng Ngoại giao Saudi Arabia Waleed El Khereiji, Chủ tịch Hội đồng Shura Qatar Hassan bin Abdullah Al Ghanim, Chủ tịch Hội đồng Nhà nước Oman Abdulmalik bin Abdullah Al Khalili, cùng đại diện từ Yemen và Ai Cập. Ngoài ra, tang lễ có sự hiện diện của Phó Chủ tịch Hội đồng An ninh Nga Dmitry Medvedev, Tổng thống Georgia Mikheil Kavelashvili, Chủ tịch Quốc hội Uzbekistan Nuriddin Ismoilov, các đặc phái viên của Malaysia, Myanmar và đại diện một số tổ chức Hồi giáo tại Thái Lan. Trung Quốc cùng một số quốc gia có quan hệ gần gũi với Iran cũng thông báo cử đại diện tham dự.
Theo kế hoạch, các nghi lễ quốc tang sẽ diễn ra từ 4 đến 9/7, và chính quyền Iran kỳ vọng sẽ có hàng triệu người tham gia các hoạt động tưởng niệm trong những ngày tới. Lễ tang kéo dài đi qua 5 thành phố linh thiêng tại Iran và Iraq, mỗi nơi mang ý nghĩa đặc biệt về lịch sử, chính trị và Hồi giáo Shiite.
Tác động quốc tế
Sự kiện diễn ra trong bối cảnh Mỹ đang kỷ niệm 250 năm Quốc khánh, với các hoạt động bị ảnh hưởng bởi nắng nóng cực đoan do "vòm nhiệt". Trong khi đó, Nga tuyên bố giành được cứ điểm trọng yếu Kostiantynivka ở Donetsk, và Pháp ghi nhận gần 9.000 người chết trong đợt nắng nóng đỉnh điểm.
