Một quan chức cấp cao của Mỹ cho biết Tổng thống Donald Trump đã điện đàm với Thủ tướng Benjamin Netanyahu, đề cập đến thỏa thuận tiềm năng giữa Mỹ và Iran. Theo Axios, ông Netanyahu hoàn toàn bất ngờ trước thỏa thuận sắp được ký kết, do không trực tiếp tham gia đàm phán. Mối quan hệ giữa hai nhà lãnh đạo ngày càng căng thẳng.
Israel kiềm chế trong thế bí
Dù lo ngại về nội dung thỏa thuận, giới chức Israel vẫn giữ thái độ chừng mực trước công luận. Một quan chức Mỹ chia sẻ: "Tôi hiểu sự hoài nghi của Israel. Hezbollah đã sát hại nhiều dân thường Israel, nên chúng tôi không mong đợi bất kỳ quốc gia nào từ bỏ quyền tự vệ". Tuy nhiên, phía Mỹ tin rằng Israel sẽ sớm đồng thuận khi nhìn thấy lộ trình hòa bình.
Bộ trưởng Quốc phòng Israel Katz khẳng định thỏa thuận này phản ánh "lợi ích riêng của Mỹ", không giải quyết được gốc rễ vấn đề. Ông nhấn mạnh Tel Aviv bảo lưu quyền hành động độc lập, đồng thời xác nhận đã chỉ đạo Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) chuẩn bị cho mọi kịch bản.
Israel đặc biệt lo ngại thỏa thuận sẽ cản trở các chiến dịch của IDF nhằm vào Hezbollah tại Lebanon. Quan chức Mỹ lưu ý rằng bất kỳ hành động nào của Hezbollah nổ súng vào Israel, hay Iran tiếp tục hỗ trợ nhóm này, đều bị coi là vi phạm thỏa thuận.
Toan tính của Tehran
Nếu biên bản ghi nhớ (MOU) được ký kết, đây sẽ không phải là nhượng bộ lớn của Iran. Eo biển Hormuz sẽ mở cửa trở lại. Tehran sẵn sàng đàm phán về việc hạn chế chương trình hạt nhân để được Mỹ gỡ bỏ các lệnh trừng phạt lớn. Tuy nhiên, Iran sẽ không thực hiện cam kết cụ thể cho đến khi đạt được thỏa thuận chính thức và chi tiết hơn.
Tehran đặt cược rằng ông Trump sẽ không mạo hiểm nối lại chiến dịch quân sự, bởi điều này có thể kích hoạt làn sóng phong tỏa Eo biển Hormuz, phá hủy hạ tầng năng lượng vùng Vịnh và đẩy giá nhiên liệu tại Mỹ tăng cao ngay trước bầu cử giữa kỳ.
Israel lo ngại về lệnh ngừng bắn
Từ góc nhìn của Israel, lệnh ngừng bắn mà ông Trump thúc đẩy là một sai lầm chiến lược. Thay vì tận dụng lợi thế từ các đòn tấn công dồn dập vào Iran, Washington đã vô tình trao cho Tehran cơ hội phục hồi. Động thái này củng cố "thuyết chiến thắng" của Iran, khi Tehran tin rằng áp lực kinh tế lên các quốc gia Ả Rập và người nộp thuế Mỹ sẽ buộc ông Trump phải xuống thang.
Ngoài ra, lệnh ngừng bắn còn tạo điều kiện cho Hezbollah "hồi sinh". Iran đã thành công trong việc yêu cầu Mỹ hạn chế khả năng đáp trả của Israel đối với các đợt tấn công bằng tên lửa và drone, bảo vệ lực lượng ủy nhiệm tại Lebanon.
Trong lúc ông Trump theo đuổi thỏa thuận vì ưu tiên chính trị riêng, ông Netanyahu rơi vào tình thế bấp bênh. Trên ba mặt trận Gaza, Lebanon và Iran, các đối thủ của Israel đang phục hồi nhờ lệnh ngừng bắn từ Mỹ. Mối quan hệ chặt chẽ với Washington dường như suy yếu khi Thổ Nhĩ Kỳ, Pakistan và các quốc gia vùng Vịnh có ảnh hưởng lớn hơn. Khi bầu cử Mỹ đến gần, khả năng ông Netanyahu đạt được thành tựu rõ rệt càng khó khăn.
