Mỹ và Venezuela tái lập quan hệ ngoại giao, mở ra kỷ nguyên hợp tác mới
Trong một tuyên bố chính thức, Bộ Ngoại giao Mỹ thông báo hai nước đã đạt được thỏa thuận tái lập các kênh quan hệ ngoại giao. Việc nối lại quan hệ này được kỳ vọng sẽ tạo điều kiện thuận lợi để Washington và Caracas hợp tác chặt chẽ hơn, hỗ trợ Venezuela vượt qua giai đoạn khủng hoảng và thúc đẩy lộ trình chuyển tiếp chính trị tại quốc gia Nam Mỹ này.
Bối cảnh căng thẳng và bước ngoặt chính trị
Quyết định trên được đưa ra sau nhiều tháng căng thẳng chính trị giữa hai nước. Hồi tháng 1 năm nay, cựu Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro đã bị Mỹ bắt giữ trong một chiến dịch chớp nhoáng, gây chấn động toàn cầu và dẫn đến những thay đổi lớn trong cục diện chính trị tại Caracas. Sau khi chính quyền lâm thời Venezuela được thành lập, quan hệ giữa Mỹ và Venezuela dần được khôi phục thông qua các cuộc tiếp xúc và đàm phán song phương.
Hợp tác năng lượng và khai khoáng: Trọng tâm của quan hệ mới
Cùng với việc khởi động lại quan hệ ngoại giao, Mỹ cũng tích cực thúc đẩy hợp tác kinh tế với Venezuela, đặc biệt trong lĩnh vực năng lượng và khai khoáng. Gần đây, Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright đã có chuyến công du tới Caracas nhằm thúc đẩy hợp tác song phương về dầu mỏ. Tiếp đó, Bộ trưởng Nội vụ Mỹ Doug Burgum, kiêm Chủ tịch Hội đồng Năng lượng quốc gia, đã thực hiện chuyến thăm Venezuela kéo dài hai ngày vào giữa tuần trước.
Hai chuyến thăm liên tiếp của các quan chức phụ trách năng lượng và dầu mỏ của Mỹ cho thấy sự quan tâm sâu sắc của nền kinh tế số một thế giới đối với lĩnh vực dầu khí và các mỏ khoáng sản dồi dào của Venezuela. Trong chuyến thăm, Bộ trưởng Burgum hồ hởi thông báo chính quyền lâm thời Venezuela đã cam kết bảo đảm an ninh cho các công ty khai khoáng nước ngoài muốn đầu tư vào nước này.
Ông Burgum đánh giá tiềm năng hợp tác giữa Mỹ và Venezuela là “không giới hạn”, nhấn mạnh những cơ hội to lớn trong giai đoạn mới. Phát biểu tại Thủ đô Caracas sau cuộc gặp Tổng thống lâm thời Delcy Rodriguez, ông cho biết Venezuela là quốc gia rất giàu tài nguyên, không chỉ về dầu khí mà còn về các khoáng sản quan trọng.
Theo Bộ trưởng Burgum, hơn 20 công ty khai khoáng Mỹ đã tháp tùng ông tới Caracas và sẵn sàng triển khai các dự án đầu tư trị giá hàng tỷ USD tại Venezuela. Đại biện lâm thời Mỹ tại Venezuela Laura Dogu cũng khẳng định mục tiêu của chuyến thăm là phát triển một ngành khai khoáng “hợp pháp” và xây dựng chuỗi cung ứng an toàn đối với các khoáng sản quan trọng.
Tiềm năng tài nguyên và cải cách thu hút đầu tư
Venezuela sở hữu trữ lượng dầu mỏ đã được chứng minh lớn nhất thế giới, cùng với các loại khoáng sản quý như vàng, kim cương và coltan – loại khoáng chứa kim loại được sử dụng trong điện thoại di động, máy tính xách tay và nhiều thiết bị điện tử khác. Chính quyền Tổng thống lâm thời Rodriguez đang tiến hành cải cách ngành dầu khí nhằm thu hút đầu tư nước ngoài với sự hỗ trợ từ Mỹ, đồng thời chuẩn bị sửa đổi luật khai khoáng để cho phép các doanh nghiệp nước ngoài tham gia khai thác khoáng sản và đất hiếm.
Công ty dầu khí quốc doanh PDVSA của Venezuela thông báo đã ký kết các hợp đồng cung cấp dầu mới với Mỹ. Theo Tổng thống Mỹ Donald Trump, đến nay PDVSA đã xuất khẩu hơn 80 triệu thùng dầu thô sang Mỹ. Những thỏa thuận năng lượng mới này được đánh giá là kịp thời đối với Washington trong bối cảnh thị trường lo ngại nguồn cung dầu toàn cầu có thể giảm mạnh do xung đột bùng phát tại Trung Đông.
Mở rộng hợp tác sang lĩnh vực giao thông vận tải
Ngoài ngoại giao, năng lượng và khai khoáng, hợp tác giữa Mỹ và Venezuela cũng mở rộng sang lĩnh vực giao thông vận tải. Bộ Giao thông vận tải Mỹ vừa cho phép Công ty Envoy Air – công ty con của Hãng hàng không American Airlines – khai thác các chuyến bay thẳng hằng ngày từ Miami tới Caracas và Maracaibo trong thời hạn hai năm.
Việc American Airlines nối lại đường bay thẳng tới Venezuela, vốn bị ngừng từ năm 2019, được kỳ vọng sẽ tạo điều kiện để người dân hai nước đoàn tụ với gia đình và thúc đẩy hoạt động thương mại song phương.
Nhận định từ giới quan sát quốc tế
Theo nhận định của giới quan sát quốc tế, động thái Mỹ chìa cái bắt tay với Venezuela chỉ là hành động diễn ra sớm hay muộn, bởi Mỹ không dễ bỏ qua những mỏ tài nguyên phong phú của Caracas. Trong bối cảnh xung đột bùng phát tại Trung Đông khiến giá dầu và chi phí vận tải biển tăng vọt, việc “nắm giữ” được các mỏ dầu khí và khoáng sản dồi dào của một quốc gia ngay khu vực Mỹ Latinh như Venezuela sẽ giúp chính quyền Washington yên tâm trước những biến động khó lường toàn cầu.
