Mỹ và Iran lại rơi vào vòng xoáy lửa đạn mới khi hai bên liên tục tập kích lẫn nhau, đẩy căng thẳng lên cao nhất kể từ khi lệnh ngừng bắn được thiết lập hồi tháng 4.
Lửa đạn lan rộng
Kể từ khi lệnh ngừng bắn giữa Mỹ và Iran được thực thi ngày 8.4, đây là lần tái bùng phát giao tranh nghiêm trọng nhất giữa hai bên. Chiều qua 10.6, Đài Al Jazeera dẫn thông báo từ Lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cho biết đã tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) vào Hạm đội 5 của Mỹ ở Bahrain và căn cứ không quân Ali Al Salem ở Kuwait, đồng thời phóng tên lửa tầm xa vào căn cứ không quân ở Azraq (Jordan). Cùng ngày, Kuwait thông báo bị Iran tập kích.
Tehran tuyên bố tấn công 21 mục tiêu của Mỹ và phá hủy 4 cơ sở trong số này, bao gồm một nhà chứa máy bay chiến đấu F-35 tại căn cứ ở Jordan, đồng thời bắn hạ một UAV loại MQ-9 của Mỹ trên bầu trời TP. Jam của Iran. Phía Mỹ chưa phản hồi về các thông tin này.
Trong khi đó, Bộ Tư lệnh trung tâm của quân đội Mỹ (CENTCOM) thông báo đã thực hiện "các cuộc tấn công tự vệ" chống lại Iran để đáp trả việc các lực lượng Tehran bắn hạ một trực thăng của Mỹ trên eo biển Hormuz ngày 8.6. Chiến dịch tập kích do CENTCOM tiến hành kéo dài trong 4 giờ và kết thúc vào sáng qua. Reuters dẫn lời một quan chức Mỹ tiết lộ chiến dịch này tấn công nhằm vào 20 mục tiêu của Iran bao gồm đảo Qeshm và các cảng dọc eo biển Hormuz, cùng 2 hồ chứa nước ở khu vực Bimani ở miền nam Iran.
Hai bên đều đang đổ lỗi cho nhau vi phạm thỏa thuận lệnh ngừng bắn cũng như tiến trình đàm phán. Washington cho rằng Tehran gây hấn trước khi bắn hạ trực thăng Mỹ. Ngược lại, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei cáo buộc Mỹ làm tổn hại các nỗ lực ngoại giao nhằm chấm dứt chiến tranh khi liên tục vi phạm lệnh ngừng bắn, thay đổi lập trường và đưa ra các thông điệp mâu thuẫn. Iran cũng đưa ra cáo buộc tương tự với Israel vì các hoạt động quân sự ở Li Băng nhằm vào lực lượng Hezbollah.
Thế lưỡng nan không chỉ với Tổng thống Trump
Giữa bối cảnh xung đột đang lan rộng ở Trung Đông, Tổng thống Trump dường như đang bị đẩy vào cuộc xung đột bùng phát mà bản thân không muốn. Cụ thể, ông Trump đang rơi vào tình thế tiến thoái lưỡng nan. Vì ông hiểu rằng gần như không thể để đồng minh chủ chốt là Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu chấp nhận nước này bị Iran tấn công mà không trả đũa. Vừa qua, Iran đã tập kích Israel với lý do Tel Aviv liên tục tiến hành các chiến dịch quân sự ở Li Băng nhằm vào lực lượng Hezbollah vốn là đồng minh của Tehran. Đây cũng chính là mồi lửa dẫn đến đợt xung đột lan rộng lần này. Mặt khác, vị chủ nhân Nhà Trắng cũng lo ngại tình trạng "ăn miếng trả miếng" sẽ đe dọa tiến trình đàm phán hòa bình giữa Mỹ và Iran.
Mới đây, Tổng thống Trump đã có cuộc điện đàm đầy căng thẳng với Thủ tướng Netanyahu nhằm gây áp lực ngừng bắn. Khi đó, ông Trump đã cảnh báo ông Netanyahu rằng Tel Aviv có thể sẽ phải chấp nhận cảnh đơn độc, mất đi sự đồng hành của Washington, nếu tiếp tục cuộc chiến. Thực tế, sức ép chính trị nội bộ Mỹ ngày càng lớn nhằm vào ông Trump trong việc ngừng bắn. Hơn 1 tuần trước, dù do đảng Cộng hòa chiếm đa số nhưng Hạ viện Mỹ vẫn thông qua nghị quyết ngăn chặn Tổng thống Trump tiếp tục cuộc chiến Iran. Do lo ngại gặp bất lợi trong cuộc bầu cử giữa kỳ sắp tới, nhiều chính trị gia thuộc đảng Cộng hòa đã quay lưng với vị chủ nhân Nhà Trắng trong cuộc chiến Iran.
Chính vì thế, ông Trump dường như đang bị Israel và Iran kéo vào cuộc bùng nổ tái xung đột lần này một cách không mong muốn. Với những gì diễn ra, dù có tăng cường tấn công và leo thang xung đột, Washington vẫn khó đạt được các mục tiêu chính trị đối với Tehran. Với tình thế này, nếu càng "đặt cược" vào chiến dịch quân sự ở Iran, Tổng thống Trump và đảng Cộng hòa có thể càng thua đau. Nhưng nếu rút lui mà không đạt mục tiêu thì cũng là thất bại không nhỏ đối với ông Trump.
Tuy nhiên, không chỉ Tổng thống Trump mà Thủ tướng Netanyahu cũng gặp thế khó. Việc không giải quyết triệt để vấn đề Hezbollah sẽ đe dọa sự nghiệp chính trị Thủ tướng Netanyahu và đảng của ông khi cuộc bầu cử quốc hội Israel dự kiến diễn ra vào tháng 10 tới. Trong khi đó, vấn đề Israel ngừng bắn với Hezbollah lại nằm trong số điều kiện mà Iran đặt ra với Mỹ khi đàm phán hòa bình. Những vấn đề chồng chéo trên cũng trở thành rào cản cho hòa bình Trung Đông - nơi đang trở thành "vũng lầy" đối với Tổng thống Trump.
