Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 11/6 thông báo hủy kế hoạch tấn công Iran và cho biết hai bên có thể ký kết thỏa thuận vào cuối tuần này nhằm mở lại eo biển Hormuz.
Ông Trump quyết định hủy kế hoạch tấn công Iran
“Chúng tôi vừa đạt được một thỏa thuận dàn xếp tuyệt vời cho cuộc chiến với Iran. Eo biển Hormuz sẽ chính thức mở cửa ngay khi chúng tôi ký kết, điều này có thể diễn ra sớm, rất sớm, có lẽ là vào cuối tuần này tại châu Âu”, Tổng thống Mỹ Donald Trump nói với các phóng viên tại Nhà Trắng.
Ông Trump nói thêm, Phó Tổng thống J.D. Vance có thể sẽ đại diện cho Mỹ để ký kết.
Thỏa thuận này, nếu được hoàn tất, sẽ là bước đột phá ngoại giao có ý nghĩa nhất từ trước đến nay nhằm chấm dứt cuộc chiến kéo dài hơn 3 tháng qua giữa Mỹ, Israel với Iran.
Khi được hỏi liệu Lãnh tụ Tối cao Iran Mojtaba Khamenei đã chấp thuận thỏa thuận này hay chưa, ông Trump trả lời: “Theo tôi hiểu thì câu trả lời là có”.
Tuyên bố của ông Trump được đưa ra sau khi ông thông báo hủy kế hoạch không kích Iran ngày 11/6.
Trong một bài đăng trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump cho biết “các cuộc không kích và ném bom theo lịch trình” đã bị hủy bỏ nhờ vào các cuộc đàm phán “được đưa lên cấp cao nhất của ban lãnh đạo Iran và được chấp thuận”. Ông nói thêm rằng “các cuộc thảo luận và những điểm cốt lõi cuối cùng” đã được tất cả các bên liên quan đồng ý, bao gồm Mỹ, Israel, Ả rập Xê út và một số quốc gia khu vực khác.
Mặt khác, ông nhấn mạnh, biện pháp phong tỏa hàng hải do Mỹ dẫn đầu đối với các cảng của Iran ở eo biển Hormuz “vẫn sẽ duy trì hiệu lực toàn diện”.
Kể từ giữa tháng 3, ông Trump đã liên tục khẳng định rằng một thỏa thuận với Iran để chấm dứt xung đột với Iran đang đến gần. Mặc dù vậy, hai bên đã liên tiếp ăn miếng trả miếng bằng các cuộc tấn công trong suốt tuần qua, làm rạn nứt một thỏa thuận ngừng bắn được công bố vào tháng 4.
Ông Trump nhiều lần tuyên bố rằng bất kỳ thỏa thuận hòa bình nào cũng phải đảm bảo Iran không thể phát triển vũ khí hạt nhân.
“Chúng tôi có một thỏa thuận rằng Iran sẽ không bao giờ có được vũ khí hạt nhân, đó là toàn bộ mục đích của những gì chúng tôi đã phải trải qua để đạt được điều này. Vì vậy, đây là một việc rất lớn”, ông phát biểu hôm 11/6.
Trong khi đó, các yêu cầu của Iran bao gồm việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt quốc tế, giải phóng hàng tỷ USD tài sản bị phong tỏa và công nhận quyền kiểm soát của nước này đối với eo biển Hormuz.
Iran lên tiếng
Theo hãng thông tấn IRNA của Iran, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Esmaeil Baghaei cho biết Iran vẫn chưa đưa ra quyết định cuối cùng về một thỏa thuận khả thi với Mỹ và sẽ không thỏa hiệp về “các lằn ranh đỏ” của mình trong các cuộc đàm phán.
Ông Baghaei nói rằng các báo cáo liên quan đến thời gian và địa điểm ký kết thỏa thuận vẫn chỉ là suy đoán, và chưa có điều gì được hoàn tất. Ông cho biết thêm, một phần lớn văn bản đàm phán đã được hoàn thiện, nhưng phía Mỹ đã liên tục thay đổi lập trường của mình trong suốt quá trình đàm phán.
Mặc dù Iran thừa nhận việc Tổng thống Trump quyết định hủy kế hoạch tấn công vào phút chót, nhưng Tehran hiện vẫn còn hoài nghi rất lớn. Tehran cảnh báo rằng bất kỳ cuộc tấn công nào nhằm vào họ đều sẽ dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng và đảo lộn mọi tiến trình đã đạt được hướng tới một thỏa thuận.
