Mỹ đang đối mặt với tình trạng cạn kiệt kho tên lửa đánh chặn do phải gánh phần lớn nhiệm vụ phòng thủ cho Israel trong chiến dịch quân sự chống Iran. Theo dữ liệu từ Bộ Chiến tranh Mỹ được The Washington Post tiết lộ, Washington đã phóng hơn 200 tên lửa đánh chặn THAAD, tương đương khoảng một nửa tổng kho dự trữ, cùng hơn 100 tên lửa Standard Missile-3 và Standard Missile-6 từ các tàu chiến ở Địa Trung Hải. Trong khi đó, Israel chỉ phóng chưa tới 100 tên lửa Arrow và khoảng 90 tên lửa David’s Sling.
Sự chênh lệch trong phòng thủ
Các quan chức Mỹ cho biết sự chênh lệch này cho thấy Washington đã đảm nhận phần lớn nhiệm vụ đối phó các đợt tấn công bằng tên lửa đạn đạo từ Iran. Điều này đặt ra câu hỏi về mức độ sẵn sàng chiến đấu và các cam kết an ninh toàn cầu của quân đội Mỹ. Bà Kelly Grieco, chuyên gia cấp cao tại Trung tâm Stimson, nhận định: “Các con số rất đáng chú ý. Mỹ đảm nhận phần lớn nhiệm vụ phòng thủ tên lửa, trong khi Israel bảo toàn kho dự trữ của họ. Dù logic tác chiến này có thể hợp lý, nhưng Mỹ hiện chỉ còn khoảng 200 tên lửa THAAD và năng lực sản xuất không theo kịp nhu cầu”.
Hệ quả đối với các đồng minh
Tình trạng thiếu hụt tên lửa đánh chặn khiến các đồng minh châu Á của Mỹ lo ngại. Hệ thống phòng thủ Iron Dome của Israel được sử dụng để đánh chặn rocket từ các nhóm vũ trang. Giới chức Mỹ và Israel thường nhấn mạnh quan hệ hợp tác chặt chẽ, nhưng dữ liệu cho thấy cán cân lệch về phía Mỹ. “Mỹ đã phóng nhiều hơn Israel khoảng 120 tên lửa đánh chặn và xử lý số lượng tên lửa lớn gấp đôi”, một quan chức Mỹ cho biết.
Cơ chế phối hợp
Theo các quan chức Mỹ, Washington và Tel Aviv đã thống nhất cơ chế phòng thủ tên lửa đạn đạo từ trước. Các tên lửa tiên tiến như THAAD và tên lửa phóng từ tàu chiến của Mỹ đảm nhiệm phần lớn nhiệm vụ đối phó tên lửa đạn đạo nhằm vào Israel. Israel dựa vào các hệ thống cấp thấp hơn như Iron Dome và David’s Sling để đối phó rocket và UAV từ Hezbollah và Houthi, qua đó bảo toàn kho vũ khí tinh vi của họ. Kết quả là kho dự trữ của Mỹ suy giảm nhanh chóng, trong khi Israel duy trì được phần lớn.
Chỉ trích từ các chuyên gia
Ông Justin Logan, Giám đốc nghiên cứu tại Viện CATO, cho rằng thực tế này mâu thuẫn với khẩu hiệu “Nước Mỹ trên hết” của ông Trump. “Kể từ khi ông Trump trở lại Nhà Trắng, lập trường của Israel rất rõ ràng: Đặt ưu tiên của chúng tôi lên trước tiên, còn nguồn lực của chúng tôi để sử dụng sau cùng. Điều chưa rõ là vì sao ông Trump lại xem chiến lược này là phù hợp”. Ông Logan cũng lưu ý rằng việc Lầu Năm Góc tiết lộ Mỹ chỉ còn khoảng 25% kho tên lửa Patriot cần thiết cho các kế hoạch phòng thủ đáng lẽ phải là lời cảnh báo nghiêm trọng.
Nguy cơ tái diễn xung đột
Nếu Mỹ và Israel nối lại chiến dịch tấn công Iran như ông Trump từng đe dọa, quân đội Mỹ có thể phải sử dụng tỷ lệ tên lửa đánh chặn còn lớn hơn, vì Israel đã cho một số tổ hợp phòng thủ tạm ngừng hoạt động để bảo trì. “Sự mất cân đối có thể sẽ nghiêm trọng hơn nếu giao tranh tái diễn”, một quan chức Mỹ cảnh báo. Lầu Năm Góc bảo vệ cách phân bổ nguồn lực, cho rằng cả hai nước chia sẻ gánh nặng phòng thủ một cách công bằng. Đại sứ quán Israel tại Washington cũng khẳng định chiến dịch được phối hợp chặt chẽ, mang lại lợi ích cho cả hai bên.
Căng thẳng gia tăng
Căng thẳng giữa hai đồng minh đang gia tăng khi cuộc chiến trở nên khó khăn hơn dự kiến. Dù ông Trump tuyên bố kho tên lửa Iran đã bị phá hủy phần lớn, tình báo Mỹ cho rằng Tehran vẫn còn khoảng 70% kho tên lửa so với trước chiến sự. Ngày 19/5, ông Netanyahu và ông Trump có cuộc điện đàm căng thẳng về hướng đi tiếp theo. Áp lực từ Israel nhằm nối lại chiến sự khiến nhiều quan chức Mỹ không hài lòng, đặc biệt khi điều này gây thêm sức ép lên kho đạn dược. “Israel không đủ khả năng tự mình giành chiến thắng”, một quan chức Mỹ khác cho hay.
Đầu tuần này, ông Trump cho biết đã hủy kế hoạch tấn công Iran theo đề nghị từ các đồng minh Arab, để tạo dư địa cho đàm phán. “Chúng tôi đang ở giai đoạn cuối với Iran. Hoặc chúng tôi sẽ có thỏa thuận, hoặc sẽ phải làm vài điều không mấy dễ chịu”, ông nói. Mỹ đã điều thêm lực lượng hải quân đến gần Israel để chuẩn bị cho khả năng xung đột tái diễn. Theo các quan chức, mức độ tham gia của các đồng minh Iran tại khu vực sẽ là yếu tố quan trọng. Trong giai đoạn giao tranh trước, Israel chỉ duy trì được khoảng 50% số đợt không kích so với đầu chiến sự, do máy bay và phi công bị bào mòn sau các chiến dịch tại Yemen và Lebanon. Chuyên gia Grieco nhận định: “Sự suy giảm cường độ xuất kích của Israel là yếu tố quan trọng. Câu hỏi đặt ra là liệu các chỉ huy Israel có đánh giá đúng khả năng duy trì cường độ tác chiến hay không”.
