Sau Phần Lan, Lithuania trở thành quốc gia tiếp theo bày tỏ nguyện vọng gia nhập cơ chế răn đe hạt nhân của phương Tây nhằm đối phó với Nga. Tổng thống Lithuania Gitanas Nauseda ngày 3.7 cho biết nước này muốn được tích hợp vào cơ chế răn đe hạt nhân và đang xúc tiến việc bãi bỏ quy định cấm triển khai vũ khí hạt nhân trên lãnh thổ.
Lithuania muốn xóa bỏ lệnh cấm hạt nhân trong hiến pháp
Phát biểu tại một cuộc họp báo ở Berlin (Đức), Tổng thống Nauseda nói Lithuania đang tiến hành các bước để xóa bỏ quy định cấm này khỏi hiến pháp và nhấn mạnh Vilnius "muốn trở thành một phần không thể tách rời của cơ chế răn đe hạt nhân", theo AFP. Ông Nauseda đã khởi xướng một dự thảo sửa đổi hiến pháp nhằm bãi bỏ quy định nói trên và ngay sau đó, một nhóm gồm 50 nghị sĩ Lithuania đã đệ trình dự thảo này. Tuy nhiên, văn bản này vẫn cần được quốc hội xem xét.
Quy trình sửa đổi hiến pháp Lithuania
Theo quy định, việc sửa đổi hiến pháp Lithuania phải được ít nhất 94 trong tổng số 141 nghị sĩ thông qua trong 2 lần bỏ phiếu, cách nhau ít nhất 3 tháng. Điều này đồng nghĩa với việc quá trình này có thể kéo dài và cần sự đồng thuận chính trị cao.
Bối cảnh khu vực: Phần Lan đi trước
Động thái của Lithuania diễn ra sau khi quốc hội Phần Lan hồi tháng 6 thông qua việc bãi bỏ lệnh cấm triển khai vũ khí hạt nhân trên lãnh thổ, nhằm đưa nước này phù hợp với chính sách răn đe của NATO sau khi gia nhập liên minh vào năm 2023. Luật mới cho phép vũ khí hạt nhân được đưa vào, vận chuyển, cung cấp hoặc lưu giữ tại Phần Lan khi cần thiết cho nhiệm vụ phòng thủ quân sự của nước này.
Lithuania: Ưu tiên an ninh và quốc phòng
Kể từ khi Nga phát động chiến dịch quân sự tại Ukraine năm 2022, Lithuania đã coi việc tăng cường an ninh và quốc phòng là ưu tiên. "Sẽ thật đáng tiếc nếu chúng tôi trở thành mắt xích yếu hoặc một vùng xám trong NATO", Tổng thống Nauseda nhấn mạnh tính cấp bách của vấn đề.
Đóng góp quốc phòng của Lithuania trong NATO
Lithuania nằm trong nhóm các thành viên NATO chi tiêu nhiều nhất cho quốc phòng tính theo tỷ lệ GDP, với mức chi thường niên trên 5% GDP. Nước này cũng là nơi triển khai một cụm tác chiến đa quốc gia của NATO, trong đó có một lữ đoàn thường trực gồm tới 5.000 binh sĩ Đức. Lithuania, quốc gia vùng Baltic nằm kế bên vùng Kaliningrad của Nga, đang nỗ lực củng cố vị thế trong liên minh.
