Sau khi Tổng thống Nga Vladimir Putin lên chuyên cơ rời thủ đô Bắc Kinh, kết thúc chuyến thăm cấp nhà nước tới Trung Quốc, ông Lý Vĩnh Toàn, Chủ nhiệm Ủy ban học thuật, Viện nghiên cứu phát triển xã hội Á-Âu thuộc Trung tâm nghiên cứu phát triển Quốc vụ viện Trung Quốc, đã có những chia sẻ sâu sắc về ý nghĩa của chuyến thăm, nội hàm mới trong quan hệ hai nước cũng như vai trò của hai bản Tuyên bố chung đối với quan hệ song phương và hợp tác quốc tế.
Ý nghĩa chuyến thăm đối với quan hệ hai nước
Ông Lý Vĩnh Toàn nhấn mạnh rằng cộng đồng quốc tế đặc biệt quan tâm đến chuyến thăm của Tổng thống Putin, bởi đây không chỉ là một chuyến thăm định kỳ theo cơ chế gặp mặt nguyên thủ thường niên, mà còn mang tính chất đặc biệt. Theo đó, hai nước Trung Quốc và Nga đã thiết lập cơ chế lãnh đạo cấp cao gặp nhau mỗi năm một lần luân phiên tại mỗi nước. Năm ngoái, Chủ tịch Tập Cận Bình đã thăm Nga và dự lễ kỷ niệm 80 năm Ngày Chiến thắng Chiến tranh Vệ quốc vĩ đại; năm nay, Tổng thống Putin đáp lễ bằng chuyến thăm Trung Quốc.
Điểm đặc biệt của chuyến thăm lần này nằm ở bối cảnh thế giới có nhiều biến động, đòi hỏi lãnh đạo hai nước phải thảo luận nhiều vấn đề song phương, khu vực và quốc tế. Đặc biệt, năm 2026 đánh dấu tròn 25 năm ký kết Hiệp ước hợp tác láng giềng hữu nghị Trung Quốc-Nga. Kể từ khi hiệp ước được ký kết, quan hệ song phương đã có bước phát triển nhảy vọt. Đây là thời điểm quan trọng để hai nước quyết định gia hạn hiệp ước, vốn được coi là văn bản pháp lý quan trọng và nền tảng thể chế cho quan hệ láng giềng hữu nghị, hợp tác chiến lược toàn diện.
Nội hàm mới của quan hệ song phương
Phân tích về nội hàm mới, ông Lý Vĩnh Toàn cho rằng quan hệ Trung Quốc-Nga đã liên tục phát triển lên những tầm cao mới kể từ năm 1992, có thể gọi là mối quan hệ tiến cùng thời đại, bởi nó được điều chỉnh và phát triển dựa trên nhu cầu của hai nước và tình hình quốc tế. Năm 2026 là năm đầu tiên Trung Quốc triển khai Quy hoạch 5 năm lần thứ 15, đồng thời cũng là thời điểm then chốt đối với sự phát triển của nước Nga. Hai nước có nhiều nội dung cần đạt được sự đồng thuận, đặc biệt liên quan đến kết nối chiến lược phát triển và kết nối chiến lược ngành nghề.
Chính vì vậy, chuyến thăm lần này có sự tháp tùng của nhiều thành viên Chính phủ và đại diện doanh nghiệp hàng đầu của Nga. Quan hệ Trung Quốc-Nga đang bước vào giai đoạn phát triển mới nhanh hơn và thực chất hơn. Nội dung “mới” ở đây chính là những thay đổi của tình hình thế giới và thời kỳ mới cho hợp tác thiết thực giữa hai nước.
Vai trò của hai bản Tuyên bố chung
Ông Lý Vĩnh Toàn đặc biệt nhấn mạnh vai trò của hai văn kiện quan trọng: Tuyên bố chung Trung Quốc-Nga về tăng cường hơn nữa phối hợp chiến lược toàn diện, làm sâu sắc hợp tác láng giềng hữu nghị và Tuyên bố chung Trung Quốc-Nga về dẫn dắt thế giới đa cực và quan hệ nước lớn kiểu mới.
Văn kiện thứ nhất tập trung vào tăng cường quan hệ song phương. Theo ông Lý, quan hệ hai nước hiện không có bất kỳ vấn đề chính trị nào cần giải quyết. Sự tin cậy chính trị ở mức cao và quan hệ song phương đang ở mức cao nhất trong lịch sử. Quy mô thương mại hiện nay đã vượt xa so với thời điểm ký kết Hiệp ước hợp tác láng giềng hữu nghị 25 năm trước và thời điểm thiết lập quan hệ Đối tác hợp tác chiến lược 30 năm trước. Tuyên bố chung này sẽ là định hướng để hai nước tiếp tục làm sâu sắc hơn nữa quan hệ Đối tác hợp tác chiến lược toàn diện trong thời kỳ mới.
Văn kiện thứ hai đề cập đến hợp tác chiến lược toàn cầu. Ông Lý Vĩnh Toàn nhận định rằng quan hệ quốc tế đang có nhiều thay đổi lớn, thế giới đang trong giai đoạn chuyển tiếp khi trật tự đơn cực kết thúc nhưng thế giới đa cực chưa hình thành rõ nét. Giai đoạn này tiềm ẩn nhiều mâu thuẫn, xung đột, thậm chí chiến tranh. Trung Quốc và Nga đóng vai trò quan trọng trong việc ứng phó với các mối đe dọa và thúc đẩy tiến trình đa phương hóa. Nội hàm cốt lõi của Tuyên bố chung này là hai nước sẽ tăng cường hợp tác trong việc kiến tạo thế giới đa cực. Từ hợp tác song phương, phối hợp tại các diễn đàn khu vực đến các vấn đề toàn cầu, hợp tác vẫn là phương thức hiệu quả để duy trì ổn định quốc tế và hòa bình thế giới. Quan hệ Trung Quốc-Nga tiếp tục là nhân tố ổn định trong quan hệ quốc tế, góp phần thúc đẩy trật tự thế giới đa cực.
