Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tuyên bố Israel sẽ nối lại hành động quân sự nhằm vào Iran nếu Tehran kiên quyết làm giàu uranium, trong cuộc phỏng vấn trên Kênh 14 của truyền hình Israel. Ông cảnh báo cuộc đối đầu thứ ba với Iran có thể xảy ra sau cuộc chiến năm ngoái và cuộc chiến bắt đầu từ ngày 28/2 năm nay.
Netanyahu khẳng định lập trường cứng rắn
“Chừng nào tôi còn làm thủ tướng, Iran sẽ không có vũ khí hạt nhân”, ông Netanyahu tuyên bố, theo The Times of Israel đưa tin ngày 1/7. Bộ trưởng Quốc phòng Israel, Israel Katz, cũng cảnh báo rằng chiến tranh với Iran có thể tái diễn nếu Iran bắn tên lửa vào Israel. Theo Fox News, ông Katz nói Lãnh tụ Tối cao Mojtaba Khamenei của Iran là một mục tiêu.
Ông Katz cho biết chiến sự có thể nối lại nếu Tổng thống Mỹ Donald Trump nhận định các cuộc đàm phán đã đi đến hồi kết và muốn nối lại các cuộc không kích. Bên cạnh đó, ông Katz cho biết chiến sự có thể nối lại nếu Iran tấn công Israel, tờ Ynet đưa tin.
Iran phản ứng gay gắt
Ngày 1/7, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đã phản ứng gay gắt sau phát ngôn của Bộ trưởng Quốc phòng Israel Katz, khi ông này tuyên bố Lãnh tụ tối cao Iran bị đưa vào danh sách mục tiêu. “Các điều khoản trong Bản ghi nhớ Islamabad đã rất rõ ràng và được công khai. Tổng thống Mỹ đã cam kết sẽ kiềm chế Tel Aviv”, ông Araghchi viết trên nền tảng X ngày 1/7.
Ông Araghchi cảnh báo rằng nếu Israel không kiềm chế, Iran sẽ cho họ một bài học. “Bất kỳ mối đe dọa nào nhắm vào người dân và giới lãnh đạo của chúng tôi đều sẽ nhận lại phản ứng mạnh mẽ ngay lập tức”, ông Araghchi cảnh báo.
Đàm phán Mỹ-Iran tại Doha đạt tiến triển tích cực
Theo Reuters, Mỹ và Iran vừa kết thúc vòng đàm phán tại Doha, tập trung vào eo biển Hormuz và việc khôi phục hoạt động hàng hải qua eo biển này. Việc giải phóng các tài sản bị phong tỏa của Tehran cũng được đề cập. Vấn đề hạt nhân hiện chưa được đưa ra thảo luận. Vòng đàm phán gián tiếp đã diễn ra trong hai ngày và kết thúc trong ngày 1/7.
Bộ Ngoại giao Qatar cho biết cuộc họp tiếp theo sẽ diễn ra sau lễ tang của cố Lãnh tụ Tối cao Iran Ali Khamenei. Theo người phát ngôn Bộ Ngoại giao Qatar, các cuộc thảo luận tại Doha đã đạt được tiến triển tích cực đối với các nội dung liên quan đến bản ghi nhớ mà Mỹ và Iran đã ký. Hoạt động đàm phán đang kế thừa kết quả từ hội nghị thượng đỉnh diễn ra trước đó tại Thụy Sĩ.
Phát biểu tại Washington ngày 1/7, Tổng thống Mỹ Donald Trump khẳng định hai bên đang đạt được tiến triển về khả năng áp đặt các giới hạn đối với chương trình hạt nhân của Iran. “Quá trình phi hạt nhân hóa Iran đang diễn ra tốt đẹp. Hai bên đã có những cuộc họp rất tích cực và chúng ta sẽ chờ xem”, ông Trump nói với các phóng viên.
Ông Trump cũng hạ thấp khả năng xảy ra xung đột toàn diện với Iran tái bùng phát. “Tôi nghĩ họ đã tiến được một chặng đường dài”, ông Trump nói. Tuy nhiên, các nguồn tin cho biết chương trình hạt nhân chưa được đưa ra trong vòng đàm phán vừa kết thúc.
Bối cảnh căng thẳng leo thang
Theo thỏa thuận ban đầu, Iran và Mỹ sẽ tạo điều kiện để hoạt động vận tải hàng hải được nối lại tại eo biển Hormuz. Cuối tuần trước, Mỹ và Iran tiến hành các cuộc tấn công đáp trả lẫn nhau sau khi một tàu chở hàng bị Iran tấn công. Hai nguồn tin cấp cao của Iran cho biết Tehran quyết tâm giành được sự công nhận của cộng đồng quốc tế đối với quyền kiểm soát eo biển Hormuz. Iran cũng nhiều lần tuyên bố sẽ bắt đầu thu phí đối với các tàu thuyền qua eo biển từ giữa tháng 8, sau khi giai đoạn miễn phí theo quy định trong thỏa thuận ban đầu.
Ngày 17/6, Mỹ và Iran ký Bản ghi nhớ Islamabad với sự trung gian của Pakistan, cam kết giải quyết bất đồng bằng đối thoại và giảm căng thẳng khu vực. Thỏa thuận được cộng đồng quốc tế, trong đó có Việt Nam, hoan nghênh như một bước tiến quan trọng nhằm duy trì hòa bình, ổn định ở Trung Đông và bảo đảm an ninh hàng hải, năng lượng toàn cầu.
Tại vòng đàm phán cấp cao ở Thụy Sĩ ngày 22/6, cả Washington và Tehran đều đánh giá các cuộc thảo luận đạt kết quả tích cực, mở đường cho một thỏa thuận toàn diện về an ninh khu vực, tự do hàng hải qua eo biển Hormuz. Hai bên cũng nhất trí thành lập cơ chế giảm xung đột liên quan Lebanon dưới sự hỗ trợ của Qatar và Pakistan.
