Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi ngày 22/6 xác nhận Mỹ đã đồng ý dỡ bỏ một phần các lệnh trừng phạt đối với hoạt động xuất khẩu dầu mỏ và hóa dầu của Iran, đồng thời giải phóng một phần tài sản bị phong tỏa của Tehran ở nước ngoài. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh Lebanon vẫn là phép thử thực sự đầu tiên đối với các cam kết mới này.
Đàm phán Mỹ - Iran tại Thụy Sĩ đạt tiến triển
Các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran tại khu nghỉ dưỡng Bürgenstock bên hồ Lucerne (Thụy Sĩ) ngày 21/6 được mô tả là "tích cực và mang tính xây dựng". Phó Tổng thống Mỹ J.D. Vance dẫn đầu phái đoàn Washington, cùng đặc phái viên Steve Witkoff và Jared Kushner. Phía Iran do Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf dẫn đầu, với sự tham gia của Ngoại trưởng Abbas Araghchi, Thống đốc Ngân hàng Trung ương Abdolnaser Hemmati cùng các quan chức năng lượng và hạt nhân hàng đầu.
Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif, Tổng tư lệnh quân đội Syed Asim Munir, Thủ tướng kiêm Ngoại trưởng Qatar Sheikh Mohammed bin Abdulrahman Al Thani, Phó Tổng thống kiêm Ngoại trưởng Thụy Sĩ Ignazio Cassis và Tổng giám đốc Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) Rafael Grossi cũng có mặt. Đây là lần đầu tiên lãnh đạo cấp cao Mỹ - Iran đàm phán trực tiếp.
Nhượng bộ từ Mỹ: Dỡ trừng phạt dầu mỏ và giải phóng tài sản
Trong tuyên bố chung, hai nước trung gian hòa giải Qatar và Pakistan cho biết các bên đã đạt được "những tiến triển đáng khích lệ", bao gồm việc thiết lập cơ chế đối thoại kỹ thuật. Ngoại trưởng Araghchi đánh giá các nỗ lực trung gian của Pakistan và Qatar đã mang lại "bước tiến lớn" trong việc chấm dứt xung đột tại Lebanon. "Từng bước không mệt mỏi của Pakistan và Qatar đã tạo ra tiến triển đáng kể nhằm kết thúc cuộc chiến Lebanon", ông viết trên mạng xã hội X.
Theo ông Araghchi, các bên nhất trí miễn trừ một phần lệnh trừng phạt đối với xuất khẩu dầu mỏ và hóa dầu, dỡ bỏ một số biện pháp phong tỏa, giải phóng một phần tài sản bị đóng băng của Iran ở nước ngoài, đồng thời khởi động kế hoạch tái thiết và phát triển quy mô lớn dành cho Iran. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh phép thử thực sự đầu tiên sẽ là hoạt động của "cơ chế giảm xung đột Lebanon".
Lập cơ chế giảm xung đột tại Lebanon và đường dây nóng Hormuz
Mỹ và Iran đồng ý thành lập một "trung tâm điều phối giảm xung đột" với sự tham gia của Lebanon, dưới sự hỗ trợ của Qatar và Pakistan. Cơ chế này giám sát việc chấm dứt các hoạt động quân sự tại Lebanon theo bản ghi nhớ đạt được. Ngoài ra, một ủy ban cấp cao được thành lập để giám sát toàn bộ tiến trình đàm phán, với các trưởng đoàn thường xuyên báo cáo và dẫn dắt các nhóm công tác về hạt nhân, trừng phạt kinh tế, giám sát thực thi và giải quyết tranh chấp.
Ủy ban đã thông qua lộ trình hướng tới thỏa thuận cuối cùng trong vòng 60 ngày, tạo cơ sở khởi động các cuộc đàm phán kỹ thuật. Một đường dây liên lạc trực tiếp Mỹ - Iran cũng được thiết lập nhằm tránh các sự cố ngoài ý muốn, đặc biệt bảo đảm an toàn vận tải thương mại qua eo biển Hormuz - tuyến hàng hải chiến lược thế giới.
Hãng thông tấn bán chính thức Fars của Iran dẫn lời chuyên gia kinh tế Hossein Ghorbanzadeh cho biết dự thảo thỏa thuận về việc tạm thời miễn trừ trừng phạt đối với dầu mỏ và sản phẩm dầu mỏ của Iran đã được hoàn tất.
Thông điệp từ World Cup: Iran và biểu tượng mất mát
Ngoại trưởng Araghchi đăng tải hình ảnh đối chiếu giữa các nữ sinh thiệt mạng trong cuộc không kích của Mỹ và Israel nhằm vào Iran với khoảnh khắc đội tuyển quốc gia tại World Cup. Ông viết: "Từ sân cỏ, bàn đàm phán cho tới chiến trường, mỗi bước đi của người Iran đều là một phần trong cuộc đấu tranh lớn hơn: bảo vệ danh dự và phẩm giá của dân tộc thân yêu".
Hình ảnh gợi lại vụ tấn công tên lửa nhằm vào Trường nữ sinh Shajareh Tayyebeh ở thành phố Minab ngày 28/2 - ngày đầu tiên của cuộc chiến Mỹ - Israel chống lại Iran. Theo giới chức Iran, khoảng 160 người thiệt mạng trong vụ tấn công, phần lớn là nữ sinh và giáo viên. Đây là một trong những sự kiện gây chấn động nhất tại Iran, thường được Tehran nhắc đến như biểu tượng cho tổn thất trong chiến tranh.
