Cuộc đua tìm người kế nhiệm Tổng Thư ký Liên hợp quốc (LHQ) Antonio Guterres đang chứng kiến những diễn biến mới. Chỉ một ngày sau phiên tranh luận công khai của sáu ứng cử viên, ứng cử viên thứ bảy đã lộ diện. Theo truyền thông quốc tế, ông Olara Otunnu, cựu Phó Tổng Thư ký LHQ và từng là Đại diện đặc biệt của Tổng Thư ký về trẻ em và xung đột vũ trang, được Uganda đề cử trong thư gửi Chủ tịch Đại hội đồng và Hội đồng Bảo an vào ngày 24/7. Ở tuổi 75, ông là ứng cử viên lớn tuổi nhất trong cuộc đua vào vị trí này.
Sáu ứng cử viên tham gia tranh luận công khai
Sáu ứng cử viên đầu tiên đến từ Chile, Ecuador, Argentina, Costa Rica, Guyana và Senegal đã tham gia phiên tranh luận tại trụ sở LHQ ở New York vào ngày 23/7. Họ trả lời các câu hỏi về những thách thức lớn mà tổ chức đa phương này đang đối mặt, từ khủng hoảng niềm tin đến lỗ hổng ngân sách. Vị thế của LHQ đang lung lay, thể hiện qua việc Hội đồng Bảo an không thể thông qua nghị quyết về an ninh tại Eo biển Hormuz, bất chấp xung đột tại đây ảnh hưởng sâu rộng đến thị trường năng lượng và thương mại toàn cầu.
Cải tổ Hội đồng Bảo an: Nhiệm vụ khó khăn
Cải tổ Hội đồng Bảo an để thích ứng với bối cảnh địa chính trị thay đổi nhanh là một trong những ưu tiên. Một số nhà ngoại giao và chuyên gia quốc tế lên tiếng ủng hộ đề xuất trao ghế thường trực cho đại diện châu Phi. Nghịch lý là châu lục này chiếm phần lớn nội dung chương trình nghị sự của Hội đồng Bảo an, đặc biệt về hòa bình và xung đột, nhưng lại không có ghế thường trực nào. Bên cạnh đó, lỗ hổng ngân sách đang đẩy các cơ quan LHQ vào cảnh “lực bất tòng tâm”. Chương trình Lương thực Thế giới (WFP) hiện thiếu tới 75% nguồn kinh phí cần thiết cho hoạt động cứu trợ, dẫn đến khoảng trống viện trợ lương thực, đẩy nhiều người vào cảnh đói nghèo và mất an ninh lương thực.
Bỏ phiếu thăm dò và thách thức địa chính trị
Theo lịch trình, các nước thành viên Hội đồng Bảo an sẽ bắt đầu bỏ phiếu thăm dò vào ngày 30/7 để chọn ứng cử viên. Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược gay gắt liên quan các vấn đề nóng như chiến sự Ukraine, Trung Đông và thương mại, việc các nước đạt được thỏa hiệp không dễ dàng. Người kế nhiệm ông Guterres sẽ phải tiếp tục tiến trình cải tổ theo sáng kiến UN80, đồng thời khẳng định vai trò trung tâm của LHQ trong thúc đẩy đối thoại và ứng phó các thách thức toàn cầu.
Người chiến thắng sẽ gánh vác sứ mệnh củng cố vị thế và tiếng nói của LHQ giữa lúc tổ chức này đối mặt những thách thức lớn nhất từ trước tới nay. Tổng Thư ký tiếp theo dự kiến nhậm chức vào ngày 1/1/2026. Với tình hình địa chính trị phức tạp, nhà lãnh đạo mới cần những bước đi mạnh mẽ để LHQ tiếp tục là “ngọn hải đăng” cho hòa bình, hợp tác và phát triển.
