Phái đoàn đại diện thường trực Việt Nam tại ASEAN cho biết, cuộc họp Ủy ban Hợp tác chung ASEAN-Mỹ lần thứ 17 (JCC ASEAN-Mỹ) đã được tổ chức vào ngày 18 tháng 5 vừa qua tại Jakarta, Indonesia. Đại sứ Tôn Thị Ngọc Hương, Trưởng Phái đoàn đại diện thường trực Việt Nam tại ASEAN, cùng các Đại sứ và Đại diện thường trực của các quốc gia thành viên ASEAN, cùng Đại biện Phái đoàn Mỹ tại ASEAN đã tham dự và đóng góp tích cực vào các nội dung thảo luận.
Cam kết mạnh mẽ từ phía Mỹ
Đại biện lâm thời Phái đoàn Mỹ tại ASEAN, bà Joy Sakura, khẳng định ASEAN là một trong những đối tác quan trọng hàng đầu của Mỹ tại khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương. Mỹ tiếp tục ủng hộ vai trò trung tâm của ASEAN, cùng thúc đẩy một khu vực “tự do và rộng mở”, duy trì hòa bình, ổn định và thịnh vượng lâu dài. Đại diện Mỹ nhấn mạnh cam kết duy trì sự hiện diện và tham gia thực chất tại khu vực, thông qua các cơ chế do ASEAN dẫn dắt, đặc biệt trong các lĩnh vực như an ninh biển, hợp tác biển, ổn định chuỗi cung ứng (bao gồm năng lượng, khoáng sản hiếm và bán dẫn), thúc đẩy chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo, phát triển nguồn nhân lực, phòng chống tội phạm lừa đảo trực tuyến, an ninh mạng và ứng phó thảm họa thiên tai.
Đánh giá cao kết quả hợp tác
Các nước ASEAN và Mỹ bày tỏ hài lòng về việc hoàn thành toàn bộ các dòng hành động trong Kế hoạch hành động 2021-2025, góp phần thúc đẩy hợp tác thực chất trên cả ba trụ cột của Cộng đồng ASEAN. Hai bên nhất trí đẩy mạnh xây dựng và hoàn tất Kế hoạch Công tác triển khai Tuyên bố Tầm nhìn chung ASEAN-Mỹ, hướng tới mục tiêu thúc đẩy quan hệ ASEAN-Mỹ vững mạnh hơn, an toàn hơn và thịnh vượng hơn, đồng thời chuẩn bị cho kỷ niệm 50 năm quan hệ ASEAN-Mỹ vào năm 2027.
Hợp tác kinh tế - thương mại
Về lĩnh vực kinh tế và thương mại, các nước ASEAN và Mỹ tái khẳng định cam kết thúc đẩy hợp tác kinh tế toàn diện, hiện đại và bền vững. Trọng tâm được đặt vào thương mại số, tạo thuận lợi thương mại, tăng cường kết nối chuỗi cung ứng và hỗ trợ các doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa (MSMEs). Hai bên ghi nhận vai trò quan trọng của Hiệp định khung về Thương mại và Đầu tư ASEAN-Mỹ (TIFA) và nhất trí mở rộng hợp tác sang các lĩnh vực mới nổi như kinh tế số, trí tuệ nhân tạo, công nghệ xanh, năng lượng tái tạo, bán dẫn, khoáng sản chiến lược và sản xuất tiên tiến.
Mỹ cam kết tiếp tục hỗ trợ ASEAN triển khai Cơ chế Một cửa ASEAN, phát triển hạ tầng số, thúc đẩy kết nối năng lượng khu vực thông qua Lưới điện ASEAN, nâng cao khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng và bảo đảm an ninh năng lượng, an ninh lương thực. Giám đốc Trung tâm ASEAN-Mỹ tại Đại học Arizona đã trình bày về các chương trình hợp tác hiện có trong các lĩnh vực chuyển đổi số, an ninh mạng, kinh tế, giáo dục, đổi mới sáng tạo, giao lưu nhân dân và phát triển nguồn nhân lực, nhằm tăng cường quan hệ đối tác và thúc đẩy hòa bình, ổn định, an ninh và thịnh vượng tại khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.
Các vấn đề khu vực và quốc tế
Đại diện Mỹ đã thông tin về diễn biến tình hình xung đột với Iran và cách tiếp cận của Mỹ đối với các điểm nóng trên thế giới và trong khu vực, đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì hòa bình, ổn định, an ninh, an toàn và tự do hàng hải, hàng không ở Biển Đông. Các nước ASEAN chia sẻ quan ngại về tác động của xung đột Trung Đông đối với kinh tế và an ninh năng lượng khu vực, hoan nghênh lệnh ngừng bắn và kêu gọi các bên tích cực đối thoại để tìm kiếm giải pháp hòa bình chấm dứt xung đột.
Các nước ASEAN khuyến khích Mỹ phát huy vai trò tại khu vực và ủng hộ nỗ lực của ASEAN trong việc duy trì hòa bình, an ninh và ổn định, bao gồm cả ở Biển Đông. Ngoài ra, các nước ASEAN hoan nghênh kết quả cuộc gặp thượng đỉnh giữa lãnh đạo Mỹ và Trung Quốc, đồng thời bày tỏ mong muốn các cường quốc duy trì quan hệ ổn định, xây dựng và đóng góp trách nhiệm vào khu vực.
Đóng góp của Việt Nam
Tại cuộc họp, Đại sứ Tôn Thị Ngọc Hương khẳng định tầm quan trọng của quan hệ đối tác chiến lược toàn diện ASEAN-Mỹ và vai trò của Mỹ ở khu vực. Bà nhấn mạnh tiềm năng lớn và nhu cầu hợp tác cùng có lợi giữa hai bên, đồng thời bày tỏ mong muốn ASEAN và Mỹ khẩn trương hoàn tất Kế hoạch công tác giai đoạn mới, tập trung vào các lĩnh vực cùng quan tâm như thương mại, đầu tư, kinh tế số, trí tuệ nhân tạo, công nghệ mới, năng lượng, phòng chống tội phạm lừa đảo trực tuyến, ứng phó thiên tai và phát triển nguồn nhân lực. Đại sứ cũng thông báo kế hoạch và mời đại diện Mỹ tham dự Diễn đàn Tương lai ASEAN, dự kiến diễn ra tại Hà Nội từ ngày 8 đến 10 tháng 6 năm 2026.
