Chiều ngày 10 tháng 6, phát biểu bế mạc Diễn đàn Tương lai ASEAN (AFF) 2026, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung khẳng định các chương trình nghị sự quan trọng của diễn đàn đã được hoàn thành. Ông cho biết diễn đàn năm nay quy tụ hơn 1.200 đại biểu từ khắp nơi trên thế giới, đánh dấu một con số kỷ lục.
Những điểm mới của AFF 2026
Diễn đàn lần thứ ba được thiết kế để trao đổi về các vấn đề mới nổi và dài hạn, đồng thời đảm bảo sự đồng bộ giữa chủ đề diễn đàn với chủ đề năm Chủ tịch ASEAN của Philippines. Theo Bộ trưởng Lê Hoài Trung, AFF 2026 có nhiều điểm mới, bao gồm lần đầu tiên tổ chức diễn đàn dành cho các nhà lãnh đạo thành phố ASEAN, tọa đàm đầu tiên giữa các đại diện chính đảng từ các quốc gia thành viên, cùng các phiên trao đổi với đại biểu thanh niên và đại diện tiểu vùng Mê Kông.
Ông nhấn mạnh: "Chúng tôi hy vọng những sự kiện này sẽ nuôi dưỡng các liên kết giữa con người, thúc đẩy giao lưu để xây dựng một cộng đồng bền vững, bao trùm và hướng tới người dân." Các trao đổi thực chất và sáng tạo của đại biểu sẽ được báo cáo lên các nhà lãnh đạo ASEAN. Qua đó, tinh thần cộng đồng ASEAN hiện hữu rõ ràng hơn bao giờ hết. Những chia sẻ từ lãnh đạo, học giả và đại biểu thanh niên cho thấy mối quan tâm chung sâu sắc về an ninh khu vực và tuân thủ luật pháp quốc tế, những yếu tố cần thiết cho phát triển.
Bộ trưởng Lê Hoài Trung nhìn nhận, sau ba năm tổ chức, Diễn đàn Tương lai ASEAN đã trở thành nền tảng quan trọng thúc đẩy nỗ lực chung xây dựng Cộng đồng ASEAN và củng cố quan hệ với các đối tác quốc tế ngoài khu vực.
Thúc đẩy chuyển đổi năng lượng bền vững
Tại Phiên toàn thể với chủ đề "Tăng cường an ninh năng lượng trong bối cảnh mới", Thứ trưởng Bộ Công thương Nguyễn Hoàng Long nhận định căng thẳng địa chính trị và đứt gãy chuỗi cung ứng toàn cầu, đặc biệt từ xung đột Trung Đông, tạo áp lực lớn lên an ninh năng lượng. Khái niệm an ninh năng lượng trong bối cảnh mới không chỉ đảm bảo nguồn cung mà còn đòi hỏi sự ổn định, giá cả phải chăng và bền vững.
Đối với Việt Nam, dù phụ thuộc lớn vào nhập khẩu than và dầu khí, Chính phủ coi đây là "chất xúc tác" để đẩy mạnh chuyển đổi sang năng lượng bền vững. Các chính sách hiện hành như Quy hoạch điện VIII và Nghị quyết số 55 tập trung vào ba trụ cột: tối ưu hóa nguồn năng lượng trong nước, xây dựng dự trữ chiến lược và đảm bảo nguồn tải nền ổn định.
Bà Seema Malhotra, Quốc vụ khanh Bộ Ngoại giao Anh, khẳng định cam kết đồng hành cùng Đông Nam Á trong bảo vệ an ninh năng lượng. Anh đang thúc đẩy hợp tác với Ngân hàng Phát triển châu Á và Ngân hàng Thế giới để xây dựng mạng lưới điện ASEAN có khả năng chống chịu cao, đồng thời triển khai các sáng kiến tài chính và chuyển giao công nghệ giúp giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng 0.
Mỹ đánh giá cao và ủng hộ vai trò ngày càng lớn của Việt Nam
Sáng cùng ngày, Phiên thảo luận chuyên đề về hợp tác Mỹ - ASEAN diễn ra dưới sự chủ trì của TS Nguyễn Hùng Sơn, Giám đốc Học viện Ngoại giao, cùng khách mời là Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Mỹ Christopher Landau. Đây là lần đầu tiên một quan chức cấp cao của chính quyền Mỹ trực tiếp phát biểu tại sự kiện, tái khẳng định cam kết mạnh mẽ với khu vực.
Thứ trưởng Landau đánh giá hành trình từ cựu thù trở thành Đối tác chiến lược toàn diện giữa Mỹ và Việt Nam là "thực sự đáng kinh ngạc", minh chứng cho sức mạnh của đối thoại và hòa giải. Ông tái khẳng định nguyên tắc chủ đạo của Washington là ủng hộ một Việt Nam "mạnh mẽ, độc lập và thịnh vượng".
Đặc biệt, Mỹ đánh giá cao và ủng hộ mạnh mẽ Việt Nam đảm nhận vai trò ngày càng lớn hơn trong khu vực và thế giới. Việc Việt Nam tham gia thành lập Hội đồng Hòa bình và sẵn sàng đóng góp vào an toàn, trật tự ở Dải Gaza thể hiện vai trò lãnh đạo mang tính xây dựng, có trách nhiệm và cam kết sâu sắc đối với hòa bình, an ninh quốc tế.
Về chiến lược với ASEAN, Thứ trưởng Landau nhấn mạnh Tổng thống Donald Trump và Ngoại trưởng Marco Rubio đều coi trọng Đông Nam Á như động lực tăng trưởng kinh tế toàn cầu. Hiện có hơn 6.000 công ty Mỹ hoạt động tại ASEAN, tạo 625.000 việc làm tại Mỹ. Vốn đầu tư của Mỹ vào ASEAN vượt tổng đầu tư vào Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Ấn Độ, Hồng Kông và Đài Loan cộng lại.
Mỹ mong muốn trở thành đối tác trọng điểm của ASEAN trong cung cấp khí dầu mỏ hóa lỏng, khí tự nhiên hóa lỏng và điện hạt nhân, đồng thời thúc đẩy mở rộng mạng lưới điện chung khu vực. Trong kỷ nguyên số, Mỹ kỳ vọng là đối tác ưu tiên về trí tuệ nhân tạo, hạ tầng số và chuỗi cung ứng khoáng sản thiết yếu trên tinh thần cởi mở, minh bạch.
Về an ninh, Thứ trưởng Landau khẳng định ủng hộ duy trì hòa bình, ổn định, tự do hàng hải ở Biển Đông, sát cánh cùng ASEAN trong đàm phán Bộ quy tắc ứng xử phù hợp luật pháp quốc tế. Ông kêu gọi tăng cường phối hợp triệt phá các trung tâm lừa đảo trực tuyến xuyên quốc gia để bảo vệ nền kinh tế và môi trường kinh doanh khu vực.
Thứ trưởng Landau khẳng định hợp tác với Đông Nam Á nhận được sự đồng thuận xuyên suốt của các chính quyền Mỹ, đánh giá ASEAN có tương lai tươi sáng về dân số và tiềm năng kinh tế, đồng thời bày tỏ kỳ vọng cùng tận dụng công nghệ đột phá để thúc đẩy thịnh vượng cho hơn 1 tỉ dân.
