Ngày 7.8.1976, Sở Quản lý và phân phối điện TP.HCM tiếp quản một hệ thống lưới điện rách nát, chắp vá, nguồn cung thiếu hụt trầm trọng. Những dòng điện luân phiên trở thành nỗi ám ảnh. Từ mảnh vỡ ký ức ấy, những người thợ điện thế hệ đầu tiên đã dùng mồ hôi để 'vá' từng dòng điện.
Ký ức của người thợ đường dây thế hệ đầu
Ông Nguyễn Văn Tám (74 tuổi), một người thợ đường dây thuộc thế hệ đầu tiên, kể lại: 'Ngày đó, vật tư thiếu thốn đến mức một mét dây cáp cũng phải nâng niu như báu vật. Đèn huỳnh quang trong nhà dân chỉ đỏ lừ như đốm nhang. Anh em chúng tôi cứ nghe cúp điện ở đâu là lao đi bất kể ngày đêm, leo cột bằng đôi guốc sắt mộc mạc, thức trắng đêm để vá từng dòng điện cho các nhà máy dệt, nhà máy cơ khí kịp chạy máy. Gian khổ thế, nhưng không một ai bỏ cuộc'.
Chính bản lĩnh ấy đã nâng đỡ thành phố qua thời bao cấp, đưa điện vượt sông về Củ Chi, Nhà Bè, làm bệ đỡ cho các khu chế xuất, khu công nghiệp đầu tiên như Tân Thuận, Linh Trung.
Cuộc cách mạng 'não bộ' và lưới điện thông minh
Sau nửa thế kỷ, EVNHCMC ghi dấu ấn bằng chuyển đổi số và xây dựng lưới điện thông minh (Smart Grid). Tại Trung tâm Điều độ hệ thống điện TP.HCM, hệ thống màn hình khổng lồ hiển thị sơ đồ thời gian thực SCADA/DMS – 'bộ não' quản lý toàn bộ lưới điện. Công nghệ tự động hóa, điều khiển từ xa và trạm biến áp không người trực giúp cô lập và tái lập điện chỉ trong chưa đầy một phút.
Anh Trần Hoàng Quân, giám đốc doanh nghiệp công nghệ cao tại Khu công nghệ cao (SHTP), chia sẻ: 'Trong sản xuất vi mạch, chỉ cần điện chớp tắt một mili giây là cả lô hàng triệu USD thành phế liệu. Nhờ hệ thống giám sát bằng camera nhiệt, công nghệ đo xa và lưới điện thông minh của EVNHCMC, nguồn điện của chúng tôi ổn định tuyệt đối'.
Khát vọng tuổi 50 của EVNHCMC hướng tới tương lai xanh, tích hợp năng lượng sạch, giảm phát thải và hiện đại hóa lưới phân phối.
Nghĩa tình từ đảo xa đến đại dịch
Xã đảo Thạnh An (Cần Giờ) từng là ốc đảo nghèo khó với đèn dầu hiu hắt. Nhờ cáp ngầm xuyên biển, điện lưới quốc gia về, vuông tôm công nghiệp chạy máy ôxy xuyên đêm, lớp học lung linh ánh điện, đời sống người dân bừng lên sức sống mới.
Trong đại dịch Covid-19, hơn một nghìn cán bộ, công nhân viên EVNHCMC chọn giải pháp 'ba tại chỗ', cách ly hoàn toàn với gia đình để trực chiến. Họ giữ dòng điện tại bệnh viện dã chiến, khu hồi sức cấp cứu không bao giờ tắt, giữ cho máy thở luôn chạy, giữ lại nhịp đập trái tim cho đồng bào.
Năm 2026, EVNHCMC tròn 50 tuổi, đạt giải thưởng quốc tế về lưới điện thông minh. Hành trình ấy được dệt bằng mồ hôi, xương máu và tuổi thanh xuân của nhiều thế hệ – những 'ngọn hải đăng trên đất liền' thầm lặng tận tụy, viết tiếp trang sử 'Tận tụy - Bản lĩnh - Hiện đại - Nhân văn - Nghĩa tình'.
