Chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam tới Cộng hòa Ấn Độ từ ngày 5 đến ngày 7/5 vừa qua đã kết thúc tốt đẹp, để lại nhiều dấu ấn nổi bật trong quan hệ song phương. Đây là lần đầu tiên một Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Việt Nam thăm cấp Nhà nước tới Ấn Độ, diễn ra ngay sau Đại hội XIV của Đảng và sự kiện toàn các chức danh lãnh đạo chủ chốt của Quốc hội. Sự kiện này không chỉ củng cố quan hệ hữu nghị truyền thống mà còn mở ra một giai đoạn hợp tác thực chất, hiệu quả và hướng tới tương lai.
Nền tảng vững chắc và tầm nhìn chiến lược tương đồng
Việt Nam và Ấn Độ đã có mối quan hệ gắn bó từ lâu đời, dựa trên nền tảng lịch sử sâu sắc và nhiều điểm tương đồng trong phát triển. Ấn Độ luôn là đối tác quan trọng và là người bạn tin cậy của Việt Nam. Hai nước thiết lập quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện từ năm 2016 và trong 10 năm qua, quan hệ này ngày càng phát triển sâu rộng. Trong chuyến thăm, hai bên khẳng định nền tảng vững chắc dựa trên tin cậy, tôn trọng, hiểu biết lẫn nhau và tầm nhìn chung.
Cả Việt Nam và Ấn Độ đều hướng tới các mục tiêu phát triển mới vào dịp kỷ niệm 100 năm độc lập. Ấn Độ có Tầm nhìn Viksit Bharat 2047, mục tiêu trở thành quốc gia phát triển với cân bằng giữa tăng trưởng kinh tế, tiến bộ xã hội, bền vững môi trường và nâng cao năng lực khoa học công nghệ. Việt Nam đặt mục tiêu đến năm 2030 trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao, và đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao. Hai bên nhất trí nâng tầm quan hệ lên Đối tác chiến lược toàn diện tăng cường trên tinh thần “chia sẻ tầm nhìn, hội tụ chiến lược, hợp tác thực chất”.
Định hướng chiến lược và hợp tác thực chất
Tại hội đàm, hai nhà lãnh đạo thống nhất các định hướng chiến lược nhằm làm sâu sắc hơn hợp tác. Hai bên khẳng định tăng cường tin cậy chính trị làm nền tảng cốt lõi. Trong bài phát biểu chính sách tại Hội đồng Ấn Độ về các vấn đề thế giới, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm bày tỏ tin tưởng rằng quan hệ hai nước sẽ phát triển mạnh mẽ, thực chất hơn, mang lại lợi ích thiết thực và đóng góp cho hòa bình, ổn định khu vực và thế giới.
Cựu Đại sứ Ấn Độ tại Việt Nam Preeti Saran nhấn mạnh yếu tố then chốt duy trì đà phát triển quan hệ song phương là ý chí chính trị của lãnh đạo hai nước cùng lợi ích chung rõ ràng. Cả hai nước đều là những quốc gia trẻ, năng động, hướng tới mục tiêu thu nhập cao vào các cột mốc 2045 và 2047, mở ra nhiều dư địa hợp tác.
Hợp tác kinh tế và thương mại
Quan hệ kinh tế Việt Nam - Ấn Độ đã đạt nhiều kết quả tích cực. Hai bên nhất trí nâng thương mại song phương lên 25 tỷ USD vào năm 2030, tạo thuận lợi cho hàng hóa tiếp cận thị trường, thúc đẩy chuỗi cung ứng, sớm hoàn tất rà soát Hiệp định Thương mại Hàng hóa ASEAN-Ấn Độ. Các lĩnh vực ưu tiên đầu tư gồm công nghệ cao, giao thông, sản xuất, logistics, năng lượng tái tạo, nông nghiệp thông minh, xe điện, công nghệ thông tin, y tế, chế biến nông sản, thủy sản, du lịch và dịch vụ. Hai bên cũng tăng cường liên kết hệ sinh thái khởi nghiệp, thúc đẩy hợp tác thương mại điện tử và kinh tế số.
Tại Diễn đàn doanh nghiệp Việt Nam - Ấn Độ, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định Việt Nam cam kết bảo đảm quyền lợi nhà đầu tư, tăng cường đối thoại và tạo môi trường kinh doanh minh bạch, cạnh tranh lành mạnh. Việt Nam mong muốn là nơi doanh nghiệp có thể phát triển lâu dài và gắn bó bền vững.
Khoa học công nghệ - điểm sáng mới
Khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được xác định là động lực cho giai đoạn phát triển mới. Hai nhà lãnh đạo nhất trí mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực công nghệ lõi như bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, công nghệ thông tin, 6G, y tế, khai thác chế biến khoáng sản thiết yếu, năng lượng hạt nhân vì mục đích hòa bình. Hai bên thúc đẩy hình thành hệ sinh thái hợp tác giữa các doanh nghiệp công nghệ, hướng tới thành lập liên doanh, trung tâm nghiên cứu phát triển và đổi mới sáng tạo chung.
Diễn đàn Đổi mới sáng tạo Việt Nam - Ấn Độ được tổ chức trong khuôn khổ chuyến thăm là sự kiện chiến lược thúc đẩy hợp tác công nghệ. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị xây dựng các không gian hợp tác mới về khoa học công nghệ, thúc đẩy hình thành Đối tác số Việt Nam - Ấn Độ, đẩy mạnh mô hình “đồng nghiên cứu, đồng phát triển, đồng sản xuất” để tạo ra sản phẩm công nghệ mang thương hiệu chung.
Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân đánh giá, các sự kiện về khoa học công nghệ đã thu hút nhiều đối tác Ấn Độ, ký kết nhiều thỏa thuận hợp tác. Trụ cột hợp tác mới này thể hiện tầm nhìn chiến lược của lãnh đạo hai nước. Bộ Khoa học và Công nghệ Việt Nam sẽ cụ thể hóa bằng kế hoạch hành động.
Quốc phòng - an ninh và kết nối văn hóa
Hợp tác quốc phòng - an ninh tiếp tục là trụ cột chiến lược. Các lĩnh vực giáo dục, du lịch và giao lưu nhân dân cũng được mở rộng. Kết nối hàng không có bước tiến vượt bậc: từ chưa có đường bay thẳng năm 2016, nay đã có gần 100 chuyến bay mỗi tuần, thúc đẩy thương mại, đầu tư, du lịch và giao lưu nhân dân. Hoạt động trao đổi học giả, sinh viên, thanh niên ngày càng sôi động.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước chứng kiến lễ ký kết nhiều văn kiện hợp tác trong các lĩnh vực khoa học công nghệ, khoáng sản thiết yếu, y tế, du lịch, văn hóa, tài chính, an ninh mạng, hợp tác địa phương và kiểm toán. Các Bộ, ngành được chỉ đạo khẩn trương triển khai hiệu quả các thỏa thuận.
Trong chuyến thăm, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã đặt vòng hoa tại Khu tưởng niệm Mahatma Gandhi và tượng Chủ tịch Hồ Chí Minh tại thủ đô New Delhi, thể hiện sự trân trọng đối với các giá trị lịch sử và hữu nghị truyền thống. Tại cuộc gặp cộng đồng người Việt tại Ấn Độ, Tổng Bí thư mong muốn mỗi người Việt là một “Đại sứ nhân dân”, góp phần lan tỏa hình ảnh đất nước, giữ gìn bản sắc văn hóa và tiếng Việt.
Chuyến thăm với lịch trình dày đặc tại New Delhi và Mumbai đã khẳng định quyết tâm làm sâu sắc quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện, củng cố tin cậy chính trị, thúc đẩy hợp tác quốc phòng - an ninh, kinh tế, thương mại và kết nối văn hóa, hướng tới tương lai bền vững. Đây là minh chứng cho đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đa phương hóa, đa dạng hóa của Việt Nam trong kỷ nguyên mới.
