Việt Nam đang khẳng định vai trò cầu nối chiến lược trong việc thúc đẩy đối thoại và hợp tác giữa Nga và ASEAN, dựa trên tám yếu tố then chốt từ quan hệ lịch sử sâu sắc đến chính sách đối ngoại độc lập và vị trí địa chính trị quan trọng. Vai trò này được thể hiện rõ nét tại Hội nghị cấp cao ASEAN-Nga ở Kazan (17-18/6/2026).
Nền tảng vững chắc cho vai trò cầu nối
Thứ nhất, Việt Nam là quốc gia Đông Nam Á duy nhất có quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện với Nga, được xây dựng qua nhiều thập kỷ tin cậy chính trị cao và trao đổi đoàn thường xuyên. Thứ hai, Việt Nam là thành viên tích cực, có uy tín trong ASEAN, đã đảm nhiệm thành công vai trò Chủ tịch ASEAN ba lần vào các năm 1998, 2010 và 2020.
Thứ ba, chính sách đối ngoại độc lập, tự chủ giúp Việt Nam thiết lập quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện với cả 5 nước thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc, tạo vị thế cân bằng. Thứ tư, vị trí địa chiến lược tại trung tâm Đông Nam Á, với bờ biển dài hơn 3.260 km, là cửa ngõ kết nối tự nhiên cho các sáng kiến hợp tác kinh tế, logistics và năng lượng giữa Nga và ASEAN.
Thứ năm, quan hệ kinh tế và năng lượng sâu rộng với Nga, tiêu biểu là liên doanh dầu khí Vietsovpetro, có thể mở rộng sang hợp tác với các nước ASEAN khác. Thứ sáu, cầu nối văn hóa và nguồn nhân lực dồi dào từ hàng chục nghìn chuyên gia từng học tập tại Liên Xô và Nga, am hiểu ngôn ngữ và văn hóa Nga.
Thứ bảy, Việt Nam tham gia tích cực vào các cơ chế ASEAN-Nga như Hội nghị cấp cao ASEAN-Nga, ARF, EAS, ADMM+, thúc đẩy hợp tác an ninh, chống khủng bố, chuyển đổi số. Thứ tám, Việt Nam được cả Nga và ASEAN đánh giá cao: Nga coi Việt Nam là cửa ngõ ưu tiên, ASEAN tin tưởng vào khả năng kết nối lợi ích.
Thể hiện rõ nét tại Hội nghị cấp cao Kazan
Tại Hội nghị cấp cao ASEAN-Nga ở Kazan, Việt Nam đã thể hiện vai trò cầu nối qua sáu điểm nổi bật. Thứ nhất, Thủ tướng Lê Minh Hưng dẫn đầu đoàn cấp cao, đọc tham luận trung tâm, khẳng định tầm quan trọng của quan hệ Việt-Nga và ASEAN-Nga. Thứ hai, Việt Nam thúc đẩy đồng thuận giữa các bên, duy trì cân bằng và vai trò trung tâm của ASEAN.
Thứ ba, tại Diễn đàn Doanh nghiệp ASEAN-Nga, Thủ tướng đề xuất ba định hướng lớn: tăng cường kết nối kinh tế, thương mại và đầu tư; thúc đẩy hợp tác chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và công nghệ cao; xây dựng chuỗi liên kết bền vững. Thứ tư, Việt Nam kết nối Nga với Đông Nam Á qua các diễn đàn đầu tư và gặp gỡ doanh nghiệp, mở rộng hợp tác kinh tế cho toàn ASEAN.
Thứ năm, Việt Nam thúc đẩy các lĩnh vực cùng có nhu cầu như năng lượng, khí đốt, LNG, an ninh lương thực, kinh tế số, dựa trên kinh nghiệm hợp tác lâu năm với Nga. Thứ sáu, trong bối cảnh địa chính trị phức tạp, Việt Nam duy trì chính sách đối ngoại độc lập, trở thành đối tác tin cậy để thúc đẩy đối thoại.
Ba chức năng cầu nối chính
Có thể khẳng định, tại Hội nghị Kazan 2026, Việt Nam đã thực hiện ba chức năng cầu nối: chính trị (thúc đẩy đồng thuận và đối thoại), kinh tế (đề xuất sáng kiến hợp tác và kết nối doanh nghiệp), và chiến lược (duy trì cân bằng, ổn định và vai trò trung tâm của ASEAN). Đây là sự tiếp nối nhất quán vai trò của Việt Nam trong hơn 30 năm tham gia ASEAN, vừa là thành viên tích cực, vừa là Đối tác Chiến lược Toàn diện với Nga.
