Thông qua việc tổ chức thành công Diễn đàn Tương lai ASEAN (AFF) lần thứ 3, Việt Nam đã để lại dấu ấn sâu sắc về một quốc gia đang phát triển và hội nhập mạnh mẽ, tích cực đóng góp vào công việc chung của cộng đồng quốc tế. Chủ đề của AFF năm nay là “Cùng định hình tương lai chung: Hòa bình, Thịnh vượng, Lấy người dân làm trung tâm”, được dư luận đánh giá là bám sát Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045, cho thấy sự nhạy bén và kịp thời của Việt Nam trong bối cảnh thế giới đang đứng trước nhiều biến động và chia rẽ.
Phát biểu khai mạc và ý nghĩa của Diễn đàn
Phát biểu tại phiên khai mạc AFF lần thứ 3, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh rằng Diễn đàn năm nay mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Chủ đề của Diễn đàn phản ánh những giá trị cốt lõi mà ASEAN đang theo đuổi và định hướng cho tương lai của Hiệp hội trong giai đoạn tới. Việc tăng cường kết nối và kiến tạo tương lai là những mục tiêu trọng tâm.
Sức lan tỏa và tầm ảnh hưởng mạnh mẽ
Sức lan tỏa và tầm ảnh hưởng mạnh mẽ của AFF lần thứ 3 được khẳng định qua những đánh giá và nhận định của các đại biểu tham dự. Các đại biểu nhất trí cao rằng việc Việt Nam chủ trì tổ chức một sự kiện có tiếng vang như AFF cho thấy tầm ảnh hưởng và vị thế ngày càng cao của Việt Nam trong ASEAN, khu vực châu Á và trên trường quốc tế. Thành công của Diễn đàn năm nay và các kỳ trước, với sự tham dự của đông đảo lãnh đạo cấp cao, quan chức quốc tế, giới chuyên gia, học giả, doanh nghiệp và thanh niên, là minh chứng cho tầm ảnh hưởng ngoại giao mạnh mẽ của Việt Nam.
Với hàng chục phiên thảo luận chuyên sâu, phản ánh đúng những yêu cầu cấp thiết nhất đối với ASEAN trong giai đoạn hiện nay, AFF đã xây dựng một kênh đối thoại bổ trợ cho các cơ chế hiện có của ASEAN. Theo Thủ tướng Lào Sonexay Siphandone, AFF đã thực sự chuyển mình, trở thành một nền tảng vô cùng quan trọng, nơi các nước thành viên ASEAN cùng thảo luận, tìm kiếm tiếng nói và cách tiếp cận chung trong giải quyết các thách thức mới nổi trong khu vực và trên toàn cầu.
Thách thức và vai trò của AFF
Hiện ASEAN đang đối mặt nhiều thách thức phức tạp, có tác động đa chiều trong tiến trình xây dựng Cộng đồng, từ vấn đề về hòa bình, an ninh, phát triển kinh tế đến công nghệ. Đây là những vấn đề khó có thể được phân tích và xử lý thấu đáo từ một góc nhìn đơn lẻ. Trong bối cảnh đó, AFF đóng vai trò là diễn đàn thúc đẩy chia sẻ, kết nối các góc nhìn khác nhau. Đây chính là điểm tạo nên thế mạnh của Diễn đàn.
Đánh giá từ các nhà lãnh đạo quốc tế
Tổng thống Philippines Ferdinand Marcos Jr. đánh giá cao sáng kiến của Việt Nam về tổ chức AFF, cho biết chủ đề Diễn đàn năm nay tương thích hoàn toàn với định hướng “Cùng chèo lái tương lai chung” trong Năm Chủ tịch ASEAN 2026 của Philippines. Vinh dự được tham gia Diễn đàn, Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ Christopher Landau chia sẻ ấn tượng mạnh về sự hiếu khách của người dân và sự phát triển năng động của Hà Nội. Ông Christopher Landau cho biết: “Có mặt ở Hà Nội ngày hôm nay đối với tôi như một giấc mơ. Cách Việt Nam và Mỹ đi từ những quốc gia đối đầu trong quá khứ đến những đối tác cùng vun đắp tình hữu nghị, hợp tác của ngày nay thực sự tuyệt vời. Tôi rất vui và tự hào khi được đóng góp vào nỗ lực chung vun đắp mối quan hệ song phương này”. Quan chức ngoại giao Mỹ đánh giá cao Việt Nam đã tổ chức thành công AFF và khẳng định Mỹ ủng hộ mạnh mẽ việc Việt Nam đóng vai trò ngày càng cao trên trường quốc tế.
Trong khi đó, Đại sứ Pháp tại Việt Nam Olivier Brochet dành sự quan tâm đặc biệt đến bài phát biểu của Thủ tướng Lê Minh Hưng tại Diễn đàn; nhận định bầu không khí trao đổi mang đến niềm tin và tinh thần lạc quan về hợp tác trong bối cảnh các cuộc khủng hoảng quốc tế đang diễn ra. Trong đó, ASEAN có thể đóng vai trò kiến tạo hòa bình không chỉ cho riêng khu vực mà còn cho cả thế giới.
“Điểm hẹn” của những ý tưởng sáng tạo
Một trong những điều làm nên sức hút của AFF lần thứ 3 chính là bởi đây là một “điểm hẹn” của những ý tưởng mới mẻ, giúp tạo không gian mở và thúc đẩy cách tiếp cận toàn diện hơn đối với các vấn đề của ASEAN. Lần đầu tiên, trong khuôn khổ AFF có một phiên thảo luận dành riêng cho hợp tác giữa các chính đảng ở Đông Nam Á và Hội nghị của lãnh đạo các thành phố ASEAN.
Vai trò của các chính đảng
Tọa đàm “Vai trò của các chính đảng Đông Nam Á trong xây dựng Cộng đồng ASEAN” ghi dấu ấn có ý nghĩa trên tiến trình hợp tác của Hiệp hội. Các đại biểu tham dự khẳng định, đây là một sáng kiến thiết thực, kịp thời, mở ra một diễn đàn và cơ hội để các đảng chính trị trong khu vực gặp gỡ, trao đổi quan điểm về nhiều vấn đề cùng quan tâm, trong đó có xây dựng lòng tin, quản trị và phát triển đất nước, thúc đẩy hợp tác ASEAN và hiện thực hóa Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045. Các đại biểu cho rằng, đằng sau những thành tựu của ASEAN có sự đóng góp quan trọng của các chính đảng - những chủ thể chính trong công cuộc xây dựng đất nước và hội nhập khu vực. Vì vậy, tăng cường lòng tin và hợp tác giữa các chính đảng Đông Nam Á là điều thiết yếu để xây dựng một Cộng đồng ASEAN vững mạnh hơn. Đánh giá cao sáng kiến của Việt Nam trong tổ chức diễn đàn, coi đây là một không gian cần thiết để tăng cường đối thoại giữa các chính đảng trong khu vực, các đại biểu bày tỏ kỳ vọng cơ chế này sẽ được duy trì thường xuyên nhằm củng cố lòng tin, thúc đẩy hiểu biết lẫn nhau và tăng cường sự gắn kết trong Cộng đồng ASEAN.
Hợp tác giữa các thành phố
Trong khi đó, với chủ đề “Thúc đẩy tương lai từ các thành phố thông minh, bền vững và liên kết”, Hội nghị Lãnh đạo các thành phố ASEAN 2026 thu hút sự tham dự của lãnh đạo nhiều thành phố trong khu vực ASEAN cùng các chuyên gia, tổ chức quốc tế và đối tác phát triển. Các thành phố là nơi tập trung dân cư, nguồn lực, công nghệ và đổi mới sáng tạo, bởi vậy đây là một lực lượng quan trọng giúp nâng cao năng lực tự cường của ASEAN. Hội nghị tạo không gian để các đô thị chia sẻ kinh nghiệm, tìm kiếm giải pháp cho các vấn đề và đặt nền móng cho hợp tác trong tương lai.
Tiếng nói của thanh niên
Thanh niên vừa là đối tượng thụ hưởng những thành quả hợp tác và phát triển của ASEAN, vừa là chủ thể dẫn dắt “con tàu” ASEAN “giương buồm vươn ra biển lớn” trong tương lai. Các nhà lãnh đạo ASEAN luôn chú trọng khuyến khích thanh niên nêu cao tinh thần trách nhiệm, nỗ lực phấn đấu để thực hiện sứ mệnh chung tay xây dựng Cộng đồng ASEAN ngày càng vững mạnh. Chương trình “Đối thoại Thanh niên ASEAN: Khát vọng 2030” được tổ chức bên lề AFF đã nhấn mạnh quyết tâm nâng cao tiếng nói của giới trẻ trong xây dựng tương lai khu vực. Giám đốc Học viện Ngoại giao Nguyễn Hùng Sơn nêu rõ: “Chúng tôi đặc biệt coi trọng sự tham gia của thanh niên ASEAN, bởi các cuộc thảo luận về tương lai khu vực cần phản ánh tiếng nói và kỳ vọng của thế hệ sẽ trực tiếp sống trong tương lai đó”.
Một tương lai rạng rỡ của ASEAN với những khát vọng về đoàn kết, tự cường, phát triển thịnh vượng, lấy người dân làm trung tâm sẽ chỉ có thể được viết nên thành công bởi một thế hệ trẻ giàu lòng nhiệt huyết, phát huy tinh thần tiên phong, trách nhiệm và dám nghĩ, dám làm.
