Trong cuộc phỏng vấn qua điện thoại với Fox News ngày 21/6, Tổng thống Donald Trump tuyên bố Mỹ có thể “tiếp quản” eo biển Hormuz nếu không đạt được thỏa thuận với Iran. Ông gửi thông điệp cứng rắn tới phái đoàn Iran đang đàm phán tại Thụy Sĩ: “Chúng tôi có thể tiếp quản eo biển, nếu cần thiết. Nếu họ không đạt được thỏa thuận, chúng tôi sẽ thu phí”.
Đe dọa ném bom trở lại
Tổng thống Trump dường như cũng đe dọa nối lại các cuộc ném bom của Mỹ vào Iran. Ông nói: “Các ông đóng cửa eo biển và đất nước của các ông sẽ không còn nữa. Các ông thậm chí sẽ không thể đưa đất nước của mình quay trở lại”, tiết lộ thông điệp ông đã gửi tới các quan chức Iran về eo biển Hormuz - tuyến hàng hải dầu mỏ chiến lược của thế giới.
Ông Trump nhắc lại rằng ông tin Mỹ có thể trở thành “thiên thần hộ mệnh” tại eo biển Hormuz và kiểm soát 20% lượng dầu mỏ đi qua tuyến đường thủy quan trọng này.
Tối hậu thư về lực lượng ủy nhiệm ở Li Băng
Tổng thống Trump tiếp tục đưa ra “tối hậu thư” mới, cảnh báo Iran về các lực lượng ủy nhiệm của nước này ở Li Băng. Ông viết trên mạng xã hội: “Iran phải ngay lập tức ngừng sử dụng các lực lượng ủy nhiệm được trả lương cao của họ ở Li Băng để gây rắc rối. Nếu họ không làm vậy, chúng ta sẽ giáng một đòn rất mạnh vào Iran một lần nữa, giống như chúng ta đã làm tuần trước, nhưng mạnh hơn nữa!”.
Trước đó, trả lời câu hỏi của phóng viên bên lề hội nghị G7 tại Pháp hôm 17/6, Tổng thống Trump cảnh báo Mỹ sẽ nối lại các cuộc ném bom vào Iran nếu nước này không “hành xử đúng mực”.
Phí hàng hải và ngừng bắn 60 ngày
Tổng thống Trump ngày 20/6 tuyên bố sẽ không áp dụng bất kỳ khoản phí nào đối với hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz trong thời gian 60 ngày ngừng bắn giữa Mỹ và Iran. Tuy nhiên, ông cũng ra tối hậu thư mới với Iran, cảnh báo Mỹ có thể áp phí đối với tuyến hàng hải chiến lược này nếu không đạt được thỏa thuận cuối cùng.
Ông Trump nói thêm rằng, nếu được áp dụng, các khoản phí này sẽ nhằm bù đắp cho vai trò “thiên thần hộ mệnh” của Mỹ đối với các quốc gia Trung Đông, cũng như bù đắp cho chi phí mà Mỹ gánh vác “trong quá khứ, hiện tại và tương lai”.
Iran không kiểm soát eo biển Hormuz?
Trong khi đó, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết Iran không kiểm soát eo biển Hormuz và các tàu thương mại vẫn tiếp tục đi qua khu vực, bất chấp tuyên bố của Iran về việc đóng cửa tuyến đường thủy quan trọng này.
Tuyên bố của phía Mỹ được đưa ra sau khi Bộ chỉ huy quân sự Iran tuyên bố sẽ đóng cửa eo biển Hormuz do Israel bị cáo buộc vi phạm thỏa thuận ngừng bắn ở Li Băng và Mỹ "không thực hiện" điều khoản đầu tiên của thỏa thuận sơ bộ nhằm chấm dứt xung đột.
Bản ghi nhớ sơ bộ và đàm phán tại Thụy Sĩ
Điều khoản đầu tiên của thỏa thuận quy định việc chấm dứt ngay lập tức và vĩnh viễn các hoạt động quân sự giữa Iran, Mỹ và các đồng minh của 2 bên trên mọi mặt trận, bao gồm cả Li Băng, nơi có lực lượng Hezbollah do Iran hậu thuẫn. Bản ghi nhớ cũng nêu rõ các điều khoản về lệnh ngừng bắn, mở lại eo biển Hormuz, một số hỗ trợ tài chính cho Iran cũng như chương trình hạt nhân của Tehran.
Bản ghi nhớ sơ bộ giữa Iran và Mỹ được Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian và Tổng thống Mỹ Donald Trump ký vào ngày 18/6 thông qua quy trình ký điện tử đồng thời mà không tổ chức lễ ký trực tiếp. Phái đoàn Mỹ và Iran đã lên đường tới Thụy Sĩ để nối lại các cuộc đàm phán, sau khi cuộc đàm phán ban đầu hôm 19/6 bị tạm hoãn. Phó Tổng thống Mỹ JD Vance, người dẫn đầu phái đoàn đàm phán của Mỹ, nói rằng một trong những ưu tiên của ông trong cuộc đàm phán là đạt được tiến triển về lệnh ngừng bắn ở Li Băng.
