Bộ Xây dựng vừa ban hành một số nghị định quan trọng, có hiệu lực từ tháng 7/2026, nhằm tạo khung pháp lý đồng bộ và nâng cao hiệu quả quản lý trong lĩnh vực xây dựng. Các văn bản này tập trung vào quản lý chất lượng công trình và năng lực của tổ chức, cá nhân hoạt động xây dựng.
Nghị định về quản lý chất lượng công trình xây dựng
Nghị định số 15/2026/NĐ-CP quy định chi tiết về quản lý chất lượng công trình xây dựng, thay thế Nghị định 46/2015/NĐ-CP. Theo đó, các chủ thể tham gia hoạt động xây dựng phải tuân thủ quy trình kiểm tra, giám sát chất lượng chặt chẽ hơn. Đặc biệt, nghị định yêu cầu tăng cường trách nhiệm của chủ đầu tư trong việc tổ chức nghiệm thu công trình.
Ông Nguyễn Văn A, Vụ trưởng Vụ Quản lý chất lượng công trình, cho biết: "Nghị định mới sẽ giúp nâng cao chất lượng công trình, giảm thiểu rủi ro và sự cố trong quá trình thi công và sử dụng."
Nghị định về năng lực tổ chức, cá nhân
Nghị định số 16/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung quy định về năng lực của tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động xây dựng. Các điều kiện về chứng chỉ hành nghề, giấy phép hoạt động được siết chặt hơn, đặc biệt đối với các lĩnh vực như thiết kế, thi công, giám sát. Theo thống kê, hiện có khoảng 50.000 tổ chức và 200.000 cá nhân có chứng chỉ hành nghề xây dựng, và nghị định mới sẽ yêu cầu cập nhật, đào tạo lại để đáp ứng tiêu chuẩn cao hơn.
Bà Trần Thị B, chuyên gia pháp lý, nhận định: "Việc nâng cao yêu cầu năng lực sẽ góp phần loại bỏ các đơn vị yếu kém, tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh."
Tác động đến doanh nghiệp và thị trường
Các nghị định mới dự kiến sẽ tác động mạnh đến hoạt động của doanh nghiệp xây dựng. Các doanh nghiệp cần rà soát lại hồ sơ năng lực, đầu tư vào đào tạo nhân sự để đáp ứng điều kiện mới. Theo Bộ Xây dựng, thời gian chuyển tiếp từ nay đến tháng 7/2026 là cần thiết để các bên liên quan chuẩn bị.
Ngoài ra, nghị định cũng quy định rõ trách nhiệm của các cơ quan quản lý nhà nước trong việc kiểm tra, xử lý vi phạm. Dự kiến, sau khi có hiệu lực, các nghị định này sẽ góp phần minh bạch hóa thị trường xây dựng, nâng cao chất lượng công trình, và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
