Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa tuyên bố muốn kiểm soát eo biển Hormuz, huyết mạch dầu mỏ quan trọng của Iran, nhằm gia tăng sức ép đối với Tehran trong bối cảnh căng thẳng leo thang.
Mục tiêu chiến lược
Eo biển Hormuz là tuyến đường vận chuyển dầu mỏ quan trọng bậc nhất thế giới, nơi khoảng 20% lượng dầu toàn cầu đi qua. Việc kiểm soát khu vực này sẽ cho phép Mỹ siết chặt nguồn thu từ dầu mỏ của Iran, vốn là trụ cột kinh tế của nước này.
Phát biểu tại một cuộc họp báo, ông Trump nhấn mạnh: "Chúng ta cần đảm bảo eo biển Hormuz luôn mở cửa và an toàn. Iran không được phép đe dọa tuyến đường này". Ông cũng cho biết Mỹ sẽ tăng cường hiện diện quân sự trong khu vực để bảo vệ lợi ích của mình và đồng minh.
Phản ứng từ Iran
Tehran ngay lập tức phản ứng mạnh mẽ. Bộ trưởng Ngoại giao Iran Mohammad Javad Zarif tuyên bố: "Bất kỳ hành động nào nhằm kiểm soát eo biển Hormuz đều là hành vi khiêu khích và vi phạm luật pháp quốc tế". Iran cảnh báo sẽ đáp trả bằng mọi biện pháp cần thiết để bảo vệ chủ quyền của mình.
Các chuyên gia phân tích cho rằng động thái của ông Trump có thể đẩy căng thẳng giữa hai nước lên một tầm cao mới, thậm chí dẫn đến xung đột quân sự. Tuy nhiên, một số ý kiến cho rằng đây chỉ là chiến thuật gây áp lực để đạt được thỏa thuận mới với Iran.
Tác động toàn cầu
Việc kiểm soát eo biển Hormuz không chỉ ảnh hưởng đến Iran mà còn tác động đến thị trường dầu mỏ toàn cầu. Giá dầu thế giới đã tăng vọt ngay sau tuyên bố của ông Trump. Các quốc gia phụ thuộc vào dầu mỏ từ Trung Đông như Trung Quốc, Ấn Độ và Nhật Bản đang lo ngại về sự gián đoạn nguồn cung.
Liên minh châu Âu kêu gọi các bên kiềm chế và tìm kiếm giải pháp ngoại giao. Một quan chức EU cho biết: "Chúng tôi ủng hộ hòa bình và ổn định trong khu vực. Mọi hành động đơn phương đều có thể gây ra hậu quả nghiêm trọng".
Trong khi đó, các đồng minh của Mỹ tại Trung Đông như Ả Rập Saudi và UAE bày tỏ ủng hộ kế hoạch của ông Trump, cho rằng việc kiểm soát eo biển Hormuz sẽ đảm bảo an ninh năng lượng cho khu vực.
Triển vọng tương lai
Giới quan sát nhận định rằng cuộc đối đầu giữa Mỹ và Iran tại eo biển Hormuz sẽ còn tiếp diễn trong thời gian tới. Cả hai bên đều đang thể hiện lập trường cứng rắn, khó có khả năng nhượng bộ. Tương lai của thỏa thuận hạt nhân Iran và các lệnh trừng phạt cũng sẽ là yếu tố quyết định đến diễn biến tiếp theo.
Dù vậy, nhiều chuyên gia cho rằng một cuộc chiến tranh toàn diện khó xảy ra do cả hai bên đều ý thức được hậu quả nghiêm trọng. Thay vào đó, cuộc chiến có thể diễn ra dưới hình thức các cuộc tập trận quân sự, đe dọa và phong tỏa kinh tế.
