Bộ Ngoại giao Thổ Nhĩ Kỳ ngày 4/8 đã ra tuyên bố kêu gọi Nga và Ukraine đảm bảo an toàn cho hoạt động vận tải thương mại tại Biển Đen, sau khi có thông tin về việc thêm 2 tàu của Thổ Nhĩ Kỳ bị tấn công trong khu vực. Ankara liên tục cảnh báo về tình trạng “leo thang mất kiểm soát” tại vùng biển này.
Hai tàu Thổ Nhĩ Kỳ bị tấn công
Cụ thể, tàu chở hàng Ro-Ro mang tên Nadezhda, thuộc sở hữu của Thổ Nhĩ Kỳ, đang trên đường đến cảng Samsun (Thổ Nhĩ Kỳ) thì bị tấn công, khiến con tàu bốc cháy và bị bỏ lại ở vị trí cách cảng Novorossiysk (Nga) khoảng 20 hải lý (37 km) vào cuối ngày 3/8. Cơ quan Hàng hải Thổ Nhĩ Kỳ cho biết, toàn bộ 22 thuyền viên, bao gồm 13 công dân Thổ Nhĩ Kỳ, đã được đưa đến nơi an toàn tại Nga, trong đó có 3 thuyền viên bị thương nặng, trong khi đám cháy vẫn tiếp tục bùng phát ở phần mũi tàu.
Các báo cáo cho biết con tàu này được sử dụng để vận chuyển trái cây và rau quả giữa Thổ Nhĩ Kỳ và Nga. Được đóng năm 1978, tàu Ro-Ro này có trọng tải 4.400 DWT, chiều dài 119 mét và đăng ký tại Cameroon. Tàu dường như đã phát tín hiệu AIS với nội dung “Turk Crew Turk Owner” (Thuyền viên Thổ Nhĩ Kỳ, Chủ sở hữu Thổ Nhĩ Kỳ).
Các nhà chức trách Thổ Nhĩ Kỳ cho biết do lo ngại các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái (UAV/drone) tiếp diễn, con tàu đã bị bỏ lại trong trạng thái tự trôi dạt. Sau đó, họ thông báo đám cháy đã được dập tắt và công tác lên kế hoạch trục vớt đang được triển khai.
Thông tin về con tàu thứ hai
Có ít thông tin chi tiết hơn về con tàu thứ hai bị tấn công, là tàu Yasar (trọng tải 8.500 DWT), khi đang trên đường rời khỏi Novorossiysk vào cuối ngày 3/8. Được đóng năm 2003 và đăng ký tại Panama, tàu chở container này có chiều dài 134 mét.
Bộ Ngoại giao Thổ Nhĩ Kỳ cho biết Ankara lo ngại việc các tàu dân sự trên Biển Đen đang trở thành mục tiêu tấn công bất chấp “mọi cảnh báo”. Bộ này cũng cho biết họ đang theo dõi sát sao tình hình công dân của mình.
Tuyên bố của Bộ Ngoại giao Thổ Nhĩ Kỳ
“Chúng tôi vô cùng lo ngại khi cuộc chiến giữa Nga và Ukraine đang lan rộng hơn nữa ra Biển Đen, ảnh hưởng đến cả các tàu dân sự, bất chấp mọi cảnh báo của chúng tôi. Nếu không có các biện pháp phòng ngừa, sự leo thang căng thẳng tại Biển Đen sẽ gây ra những hậu quả tiêu cực đa chiều, bao gồm cả vấn đề an ninh lương thực”, Bộ Ngoại giao Thổ Nhĩ Kỳ cho biết trong tuyên bố.
“Do đó, chúng tôi tái khẳng định lời kêu gọi gửi tới tất cả các bên liên quan, đặc biệt là các bên tham chiến, hãy khẩn trương thực hiện các biện pháp cụ thể nhằm đảm bảo an toàn hàng hải tại Biển Đen”, tuyên bố của Bộ này nêu rõ.
Phản ứng từ Ukraine và các bên liên quan
Các quan chức Ukraine – những người thường xuyên nhận trách nhiệm về các vụ tấn công nhằm vào tàu chiến Nga và các tàu chở dầu được cho là thuộc “hạm đội bóng tối” giúp Moscow né trừng phạt – vẫn chưa đưa ra bình luận về các vụ tấn công này.
Các vụ tấn công diễn ra sau nhiều tuần căng thẳng leo thang khi Nga và Ukraine liên tục nhắm mục tiêu vào tàu thương mại và cơ sở hạ tầng cảng biển của nhau, khiến giá lúa mì toàn cầu tăng cao.
Tác động đến thương mại và hàng hải
Tuần trước, Thổ Nhĩ Kỳ và Azerbaijan cũng đã lên tiếng phản đối sau khi các tàu có thuyền viên là công dân của họ tiếp tục bị tấn công. Cả Ankara và Baku đều nhấn mạnh rằng các thuyền viên của họ đã bị cuốn vào vòng xoáy xung đột và thiệt mạng.
Công đoàn hàng hải Deniz İşçileri của Thổ Nhĩ Kỳ cùng các chính trị gia đã dẫn số liệu cho thấy 35 tàu đã bị tấn công trong tháng 7. Họ cho biết 23 thuyền viên đã thiệt mạng và hơn 40 người khác bị thương.
Một báo cáo trên truyền thông Nga cho biết các cuộc tấn công liên tiếp từ cả hai phía nhắm vào tàu hàng và các cảng biển đang gây ảnh hưởng tiêu cực đến hoạt động thương mại. Báo cáo này cũng nêu rõ số lượng tàu chở hàng rời sẵn sàng vận chuyển than của Nga từ Biển Đen đã sụt giảm mạnh; đồng thời dẫn nhận định của các chuyên gia phân tích cho rằng các công ty bảo hiểm đang từ chối bảo hiểm cho tàu thuyền đi vào khu vực Biển Azov - Biển Đen.
Tuần trước, cả hãng Maersk và Hapag-Lloyd đều thông báo tạm dừng các dịch vụ vận chuyển container kết nối đến Ukraine do tình hình ngày càng xấu đi. Ngoài ra, cũng có thông tin cho thấy các chủ tàu đang chuyển hướng tàu tránh xa Biển Đen, trong bối cảnh xuất hiện nhiều lo ngại khi mùa thu hoạch hè đang đến gần, cùng với nhu cầu xuất khẩu lúa mì, ngô và các loại nông sản khác từ khu vực này.
