Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định Sri Lanka có vị trí rất đặc biệt trong ký ức lịch sử và tình cảm của Nhân dân Việt Nam. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng ba lần dừng chân tại Sri Lanka trong những năm tháng hoạt động cách mạng. Tượng đài Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Colombo được khánh thành năm 2013, trở thành biểu tượng xúc động của tình cảm mà Nhân dân Sri Lanka dành cho Việt Nam.
Tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng đồng điệu sâu sắc với khát vọng của nhân dân Sri Lanka về một đất nước độc lập, hòa bình, ổn định và cuộc sống tốt đẹp hơn. Dù cách xa về địa lý, Việt Nam và Sri Lanka rất gần gũi về lịch sử, văn hóa và khát vọng phát triển. Cả hai dân tộc đều có truyền thống lâu đời, giàu bản sắc, đề cao tinh thần nhân ái, khoan dung và hòa hợp. Phật giáo và các giá trị văn hóa phương Đông đã nuôi dưỡng tình yêu hòa bình, lòng nhân ái và ý thức cộng đồng.
Bốn bài học lớn từ quá trình Đổi mới của Việt Nam
Trước đông đảo Nghị sĩ Quốc hội Sri Lanka, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm giới thiệu về hành trình phát triển của Việt Nam, đặc biệt là công cuộc Đổi mới gần 40 năm qua. Quá trình Đổi mới bắt đầu từ sự đổi mới tư duy. Ông nhấn mạnh: "Để phát triển đất nước, phải nhìn thẳng vào sự thật, đánh giá đúng thực tiễn, mạnh dạn thay đổi những cơ chế không còn phù hợp, khơi dậy sức sáng tạo của nhân dân, phát huy vai trò của doanh nghiệp, mở cửa hội nhập với thế giới và xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, của Nhân dân, do Nhân dân, vì Nhân dân."
Từ kết quả và hạn chế sau 40 năm Đổi mới, Việt Nam rút ra một số kinh nghiệm có giá trị tham khảo cho các quốc gia đang phát triển.
Bài học thứ nhất: Kiên định độc lập, tự chủ và hội nhập quốc tế
Sự kiên định độc lập, tự chủ, đồng thời chủ động và tích cực hội nhập quốc tế; thu hút đầu tư quốc tế, phát triển thương mại phải đi đôi với nâng cao năng lực nội sinh. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước khẳng định: "Độc lập, tự chủ là nền tảng để mỗi quốc gia bảo vệ lợi ích chính đáng và lựa chọn con đường phát triển phù hợp. Nhưng tự chủ không có nghĩa là khép kín. Tự chủ là có đủ bản lĩnh, năng lực và niềm tin để hợp tác với tất cả các đối tác trên cơ sở bình đẳng, tôn trọng và cùng có lợi."
Việt Nam luôn coi nội lực là quyết định, ngoại lực là quan trọng. Nội lực gồm con người, thể chế, văn hóa, truyền thống, khát vọng và sức sáng tạo của Nhân dân. Ngoại lực là tri thức, thị trường, công nghệ, đầu tư, kinh nghiệm quản trị và hợp tác quốc tế. Sức mạnh phát triển nằm ở khả năng kết hợp hài hòa hai nguồn lực đó. Hội nhập quốc tế mở ra cánh cửa lớn, nhưng năng lực nội sinh vẫn mang tính quyết định. Thu hút đầu tư nước ngoài là cần thiết nhưng chưa đủ; phát triển bền vững đòi hỏi nâng cao năng lực doanh nghiệp trong nước, chất lượng nguồn nhân lực, công nghiệp hỗ trợ, năng lực quản trị, đổi mới sáng tạo và khả năng tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Bài học thứ hai: Phát huy vai trò của pháp luật, Quốc hội và quản trị quốc gia
Đổi mới phải bắt đầu từ đổi mới tư duy và hoàn thiện thể chế. Phát triển bền vững cần nền tảng pháp lý ổn định, minh bạch, công bằng và có khả năng thích ứng. Nếu Chính phủ mở đường bằng chính sách, thì Quốc hội bảo đảm con đường đó được soi sáng bởi pháp luật, trách nhiệm giải trình và ý chí của Nhân dân. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nói: "Một chính sách đúng có thể tạo ra chuyển biến trong một lĩnh vực. Nhưng một tư duy phát triển đúng có thể mở ra con đường cho cả quốc gia. Đổi mới ở Việt Nam không chỉ là thay đổi một số chính sách kinh tế, mà là thay đổi cách nhìn về phát triển, về vai trò của Nhà nước, thị trường, người dân và doanh nghiệp."
Bài học thứ ba: Lấy người dân làm trung tâm, mục tiêu và động lực của phát triển
Phát triển không chỉ là tăng trưởng GDP, mà phải được đo bằng cuộc sống tốt hơn của người dân, cơ hội học tập của trẻ em, việc làm ổn định của người lao động, sự an toàn của cộng đồng và niềm tin của Nhân dân. Một nền kinh tế có thể tăng trưởng nhanh trong một giai đoạn, nhưng một quốc gia chỉ phát triển bền vững khi người dân cảm thấy họ là người thụ hưởng, người tham gia và người làm chủ tiến trình phát triển.
Bài học thứ tư: Coi nông nghiệp, nông dân, nông thôn là nền tảng của ổn định và phát triển
Kinh nghiệm Việt Nam cho thấy bảo đảm sinh kế nông dân, phát triển hạ tầng nông thôn, hiện đại hóa sản xuất nông nghiệp, chế biến sâu, giảm thất thoát sau thu hoạch, xây dựng thương hiệu và thích ứng với biến đổi khí hậu là những trụ cột quan trọng của phát triển bền vững.
"Chúng ta tìm kiếm sức mạnh bằng đoàn kết"
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhận định thế giới đang biến đổi nhanh chóng dưới tác động của khoa học công nghệ, trí tuệ nhân tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi năng lượng, biến đổi khí hậu, dịch chuyển chuỗi cung ứng và cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn. Những thay đổi này vừa tạo cơ hội vừa đặt ra thách thức cho các quốc gia đang phát triển.
Đại hội XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam xác định mục tiêu đến năm 2030 đưa Việt Nam trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao. Để hiện thực hóa mục tiêu này, Việt Nam đẩy mạnh cải cách thể chế, phát triển nguồn nhân lực, xây dựng hạ tầng hiện đại, thúc đẩy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Đồng thời, chú trọng ổn định kinh tế vĩ mô, nâng cao đời sống nhân dân và xây dựng nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh khát vọng phát triển phải được thể hiện bằng hành động cụ thể thông qua cải cách mạnh mẽ hơn, quản trị hiệu quả hơn, phát huy dân chủ rộng rãi hơn, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc và mở rộng hợp tác quốc tế thực chất hơn. Đây cũng là bài toán chung của nhiều quốc gia đang phát triển, trong đó có Việt Nam và Sri Lanka: làm thế nào để phát triển nhanh nhưng bền vững, hiện đại nhưng bao trùm, hội nhập sâu rộng nhưng vẫn giữ vững độc lập, tự chủ và bản sắc dân tộc.
Định hướng hợp tác Việt Nam - Sri Lanka
Khẳng định việc nâng cấp quan hệ lên Đối tác Toàn diện là dấu mốc quan trọng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị hai bên tập trung vào các định hướng hợp tác lớn. Trước hết là tăng cường tin cậy chính trị, duy trì trao đổi đoàn cấp cao, thúc đẩy hợp tác giữa các cơ quan Đảng, Nhà nước, Quốc hội và địa phương. Hai bên cần tạo chuyển biến mạnh mẽ hơn trong hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư, hướng tới mục tiêu kim ngạch thương mại song phương đạt 1 tỉ USD trong thời gian tới.
Các lĩnh vực hợp tác ưu tiên gồm nông nghiệp, chế biến thực phẩm, năng lượng tái tạo, linh kiện điện tử, ô tô, dược phẩm, viễn thông, logistics, hạ tầng, du lịch và công nghệ thông tin. Việt Nam sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm với Sri Lanka trong phát triển nông nghiệp, bảo đảm an ninh lương thực và phát triển nông thôn.
Hai nước cũng được khuyến khích mở rộng hợp tác trong kinh tế biển, logistics, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo, tăng trưởng xanh và thương mại điện tử. Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, công nghệ, dữ liệu và đổi mới sáng tạo có thể trở thành "cây cầu mới" kết nối Việt Nam và Sri Lanka, vượt qua giới hạn khoảng cách địa lý.
Bên cạnh đó, hai nước cần thúc đẩy giao lưu văn hóa, giáo dục, du lịch và nhân dân; tăng cường kết nối hàng không, trao đổi sinh viên, học giả, nghệ sĩ và doanh nghiệp trẻ. Hai bên nhất trí phối hợp chặt chẽ tại các diễn đàn khu vực và quốc tế, cùng thúc đẩy hòa bình, an ninh hàng hải, ứng phó biến đổi khí hậu và tôn trọng luật pháp quốc tế, đặc biệt là Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982.
Kết thúc bài phát biểu, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh các quốc gia vừa và nhỏ không tìm kiếm sức mạnh bằng đối đầu mà bằng đoàn kết, bằng luật pháp quốc tế, bằng năng lực tự cường, bằng chất lượng quản trị, bằng niềm tin của Nhân dân và bằng sự tin cậy giữa các dân tộc. Ông bày tỏ tin tưởng với nền tảng hơn nửa thế kỷ quan hệ ngoại giao, sự tương đồng về lịch sử, văn hóa và khát vọng phát triển, quyết tâm của lãnh đạo và sự ủng hộ của Nhân dân hai nước, quan hệ Việt Nam - Sri Lanka sẽ bước vào giai đoạn phát triển mới, sâu sắc hơn, thực chất hơn và hiệu quả hơn.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nói: "Từ Hà Nội đến Colombo, từ Biển Đông đến Ấn Độ Dương, chúng ta có chung một niềm tin: hòa bình là nền tảng, Nhân dân là trung tâm, phát triển là mục tiêu và hữu nghị là cây cầu bền vững nhất nối liền hai dân tộc."
