Theo Cao ủy Liên hợp quốc về người tị nạn (UNHCR), tính đến cuối năm ngoái, 117,8 triệu người trên toàn thế giới đã bị buộc phải rời bỏ nhà cửa, giảm 5,4 triệu người so với năm 2024. Báo cáo thường niên của UNHCR cho biết số người di dời giảm có liên quan đến sự gia tăng mạnh số lượng người tị nạn và người di cư nội địa (IDP) trở về nhà.
Tổng cộng 14,7 triệu người di tản đã về nhà trong năm 2025; trong đó, có 4,4 triệu người tị nạn đã hồi hương, phần lớn là người Afghanistan, Sudan và Syria. UNHCR cho biết đây là số người tị nạn hồi hương cao thứ hai từ khi bắt đầu thống kê cách đây 60 năm, song nhiều trường hợp trở về này không diễn ra trong điều kiện an toàn và ổn định, khi quốc gia của họ vẫn trong tình trạng bất ổn, cơ sở hạ tầng bị hư hại, và các dịch vụ cơ bản cũng như kinh tế còn hạn chế. Cơ quan này cảnh báo điều này có nguy cơ trở thành khởi đầu của một chu kỳ di cư mới.
Số người tị nạn mới và các điểm nóng xung đột
Theo báo cáo, trong số những người phải di dời năm 2025, có 41,6 triệu người được coi là người tị nạn, bao gồm gần 5,4 triệu người tị nạn mới. Báo cáo cũng chỉ ra có tới 60% số người tị nạn mới này đến từ chỉ 8 quốc gia, trong đó có gần 1 triệu người đến từ Sudan, và gần 800.000 người đến từ Ukraine.
Đáng chú ý, xung đột ở Trung Đông đã gây ra một cuộc khủng hoảng di dời hàng loạt, khi buộc 3,2 triệu người phải rời bỏ nhà cửa chỉ riêng ở Iran và hơn 1 triệu người phải rời nhà cửa ở Liban; đồng thời lại khiến nhiều người đang tị nạn ở hai nước này trở về nhà.
Không gian tái định cư thu hẹp và cảnh báo từ UNHCR
UNHCR cũng bày tỏ lo ngại về việc không gian tái định cư cho người tị nạn ngày càng thu hẹp vào năm 2025. Cơ quan này ước tính số người tị nạn cần được tái định cư ở các nước thứ ba lên tới 2,9 triệu người, trong bối cảnh số lượng chỗ tái định cư đã giảm xuống 81.800 vào năm ngoái, thấp hơn 50% so với năm 2024.
Một vấn đề đáng quan ngại khác là 70% người tị nạn đang sống trong tình trạng di dời dài hạn và phụ thuộc vào viện trợ nhân đạo. UNHCR kêu gọi các quốc gia tham gia vào các sáng kiến để giảm tình trạng này thông qua các cơ hội hồi hương tự nguyện, tái định cư và cấp thị thực nhân đạo.
UNHCR cảnh báo số người bị buộc phải chạy trốn do chiến tranh, bạo lực và đàn áp vẫn ở mức cao không thể chấp nhận được; đồng thời kêu gọi hành động để giảm hơn nữa tình trạng di dời dài hạn trong thập kỷ tới.
