Quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện Việt Nam - Ấn Độ đang chứng kiến những bước tiến mạnh mẽ, tạo xung lực mới cho hợp tác phát triển thực chất và hiệu quả trên nhiều lĩnh vực. Hai nước đã và đang nỗ lực thúc đẩy các cơ chế hợp tác song phương, đưa quan hệ đi vào chiều sâu, đáp ứng lợi ích của nhân dân hai nước cũng như đóng góp vào hòa bình, ổn định và phát triển ở khu vực và trên thế giới.
Nền tảng vững chắc cho hợp tác
Việt Nam và Ấn Độ có mối quan hệ hữu nghị truyền thống lâu đời, được xây dựng trên nền tảng tin cậy chính trị và sự tương đồng về nhiều mặt. Hai nước chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao vào năm 1972 và nâng lên thành Đối tác Chiến lược vào năm 2007. Đến năm 2016, quan hệ hai nước tiếp tục được nâng cấp lên Đối tác Chiến lược Toàn diện, mở ra một chương mới trong quan hệ song phương.
Trong những năm gần đây, các chuyến thăm cấp cao giữa hai nước diễn ra thường xuyên, góp phần củng cố lòng tin chính trị và định hướng cho hợp tác trên các lĩnh vực. Đặc biệt, chuyến thăm cấp Nhà nước của Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi tới Việt Nam năm 2016 và chuyến thăm Ấn Độ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng năm 2018 đã tạo động lực mạnh mẽ cho quan hệ hai nước.
Hợp tác kinh tế - thương mại: Điểm sáng
Hợp tác kinh tế - thương mại là một trong những trụ cột quan trọng trong quan hệ Việt Nam - Ấn Độ. Kim ngạch thương mại song phương đã tăng trưởng ấn tượng trong những năm qua, từ mức 7,8 tỷ USD năm 2015 lên 13,2 tỷ USD năm 2022. Hai nước đặt mục tiêu đưa kim ngạch thương mại đạt 20 tỷ USD vào năm 2025.
Ấn Độ hiện là một trong những đối tác thương mại lớn của Việt Nam tại khu vực Nam Á. Các mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam sang Ấn Độ bao gồm điện thoại và linh kiện, máy móc thiết bị, nông sản, thủy sản... Trong khi đó, Việt Nam nhập khẩu từ Ấn Độ các mặt hàng như thép, dược phẩm, nguyên phụ liệu dệt may, hóa chất...
Đầu tư của Ấn Độ vào Việt Nam cũng tăng trưởng tích cực. Tính đến tháng 6/2023, Ấn Độ có 354 dự án đầu tư trực tiếp tại Việt Nam với tổng vốn đăng ký đạt trên 1,02 tỷ USD. Các lĩnh vực đầu tư chính bao gồm năng lượng, chế biến chế tạo, dịch vụ, nông nghiệp...
Hợp tác quốc phòng - an ninh: Tin cậy và hiệu quả
Hợp tác quốc phòng - an ninh là một trụ cột quan trọng khác trong quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện. Hai nước duy trì trao đổi đoàn các cấp, đặc biệt là trao đổi đoàn cấp cao giữa Bộ Quốc phòng, Bộ Công an. Các cơ chế tham vấn, đối thoại như Đối thoại Chiến lược Quốc phòng, Đối thoại Chính sách Quốc phòng, Đối thoại An ninh cấp Thứ trưởng được tổ chức thường xuyên.
Hợp tác giữa lực lượng hải quân hai nước ngày càng được tăng cường thông qua các chuyến thăm của tàu quân sự, chia sẻ thông tin, tham gia các hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc. Ấn Độ cũng hỗ trợ Việt Nam trong đào tạo cán bộ quân sự, chuyển giao công nghệ quốc phòng.
Hợp tác trên các lĩnh vực khác
Bên cạnh kinh tế và quốc phòng - an ninh, hợp tác Việt Nam - Ấn Độ còn phát triển mạnh mẽ trên nhiều lĩnh vực khác như khoa học - công nghệ, văn hóa, giáo dục, du lịch, năng lượng, ứng phó biến đổi khí hậu...
Trong lĩnh vực khoa học - công nghệ, hai nước đẩy mạnh hợp tác trong các lĩnh vực công nghệ thông tin, năng lượng nguyên tử, vũ trụ. Ấn Độ đã hỗ trợ Việt Nam xây dựng Trung tâm Vệ tinh Quốc gia và đào tạo nhân lực công nghệ vũ trụ.
Về giáo dục, Ấn Độ dành nhiều học bổng cho sinh viên Việt Nam theo học các ngành công nghệ thông tin, kinh tế, tiếng Anh... Hai nước cũng tăng cường trao đổi văn hóa, tổ chức các tuần văn hóa, liên hoan phim, giao lưu nhân dân.
Du lịch cũng là lĩnh vực có nhiều tiềm năng. Năm 2019, lượng khách Ấn Độ đến Việt Nam đạt 170.000 lượt, tăng 27% so với năm trước. Sau đại dịch, lượng khách Ấn Độ đang phục hồi nhanh chóng.
Triển vọng tươi sáng
Với nền tảng quan hệ vững chắc và sự quyết tâm của lãnh đạo hai nước, quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện Việt Nam - Ấn Độ được dự báo sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ trong thời gian tới. Hai nước còn nhiều dư địa để mở rộng hợp tác, đặc biệt trong các lĩnh vực kinh tế số, năng lượng tái tạo, ứng phó biến đổi khí hậu, công nghệ thông tin, dược phẩm...
Việt Nam và Ấn Độ cũng phối hợp chặt chẽ tại các diễn đàn đa phương như Liên hợp quốc, ASEAN, Mekong - Ganga, góp phần duy trì hòa bình, ổn định và phát triển ở khu vực và trên thế giới. Quan hệ Việt Nam - Ấn Độ thực sự là hình mẫu của sự hợp tác cùng có lợi, vì lợi ích của nhân dân hai nước.
