Trong bối cảnh xung đột giữa Nga và Ukraine vẫn tiếp diễn không có dấu hiệu kết thúc, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron vừa có một động thái ngoại giao đáng chú ý, theo một nguồn tin thân cận với hãng thông tấn AFP.
Cụ thể, vào ngày 24 tháng 5, ông Macron đã thực hiện một cuộc điện đàm hiếm hoi với Tổng thống Belarus Alexander Lukashenko, đồng minh chủ chốt của Nga, nhằm cảnh báo Minsk không nên để mình bị kéo sâu hơn vào cuộc chiến.
Nội dung cuộc điện đàm
Trong cuộc điện đàm, Tổng thống Macron nhấn mạnh "những rủi ro mà Belarus phải đối mặt nếu cho phép mình bị lôi kéo vào" cuộc xung đột của Nga chống lại Ukraine. Đồng thời, nhà lãnh đạo Pháp kêu gọi ông Lukashenko thực hiện các bước cần thiết để cải thiện quan hệ giữa Belarus với châu Âu.
Đây là cuộc trao đổi trực tiếp đầu tiên được ghi nhận giữa hai nhà lãnh đạo kể từ những ngày đầu Nga phát động chiến dịch quân sự ở Ukraine vào năm 2022. Trước đó, truyền thông nhà nước Belarus cũng đưa tin rằng hai nhà lãnh đạo đã nói chuyện qua điện đàm, cho biết cuộc gọi do phía Pháp khởi xướng.
Bối cảnh căng thẳng
Cuộc điện đàm diễn ra chưa đầy một tuần sau khi Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky, vào ngày 20 tháng 5, cảnh báo rằng Nga có thể đang chuẩn bị một cuộc tấn công mới vào phía Bắc Ukraine với sự giúp đỡ của Belarus. Ngay trước đó, Minsk tuyên bố họ đang tham gia các cuộc tập trận vũ khí hạt nhân chung với Moscow, khiến căng thẳng leo thang và phương Tây duy trì cảnh giác.
Mặc dù quân đội Belarus không trực tiếp tham gia các hoạt động chiến đấu chống lại Ukraine, nhưng Minsk bị cáo buộc liên tục hỗ trợ Nga về mặt hậu cần, cho phép các lực lượng của Moscow phóng tên lửa và máy bay không người lái từ lãnh thổ của mình.
Phản ứng từ Ukraine và Belarus
Ông Andrii Demchenko, người phát ngôn của Lực lượng Biên phòng Ukraine, cho biết trong chương trình truyền hình gây quỹ từ thiện do nhà nước tổ chức vào ngày 24 tháng 5 rằng hiện không có sự tăng cường quân sự nào ở khu vực biên giới Belarus giáp với Ukraine. "Nếu nói về đường biên giới của chúng ta, thì may mắn thay, tính đến thời điểm này, chúng tôi không ghi nhận bất kỳ sự di chuyển nào của thiết bị, vũ khí hoặc nhân sự trong khu vực lân cận biên giới hoặc sự tập trung tương tự", ông Demchenko nói.
Trước đó, vào ngày 21 tháng 5, Tổng thống Lukashenko đã đáp trả những tuyên bố của ông Zelensky rằng Nga đang cố gắng lôi kéo Belarus vào cuộc chiến chống lại Ukraine. Nhà lãnh đạo lâu năm của Belarus tái khẳng định rõ ràng rằng Minsk không có ý định tham gia vào cuộc xung đột ở Ukraine trừ khi lãnh thổ của đất nước ông bị tấn công. Ông Lukashenko khẳng định, Belarus chỉ tham gia xung đột nếu có hành động gây hấn trực tiếp chống lại quốc gia này. Trong trường hợp đó, Belarus sẽ phối hợp cùng Nga để bảo vệ "Tổ quốc chung từ Brest đến Vladivostok".
Nỗ lực ngoại giao của Pháp
Ông Macron đã nhiều lần nói rằng châu Âu và Nga nên tham gia đối thoại trực tiếp về cuộc chiến ở Ukraine, bao gồm cả các cuộc đàm phán với Tổng thống Nga Vladimir Putin. Vào tháng 12 năm ngoái, Tổng thống Pháp nói rằng công tác chuẩn bị kỹ thuật đang được tiến hành để đặt nền tảng cho các cuộc thảo luận như vậy.
Cuộc điện đàm cuối cùng của ông Macron với ông Lukashenko diễn ra vào ngày 26 tháng 2 năm 2022, chỉ hai ngày sau khi Nga phát động "chiến dịch quân sự đặc biệt" ở Ukraine.
