Phái đoàn Iran đã rời khỏi nơi đàm phán tại Vienna vào ngày 2/5 sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump đe dọa sẽ tiến hành không kích nhằm vào các cơ sở hạt nhân của Iran. Động thái này diễn ra trong bối cảnh các cuộc đàm phán giữa Iran và các cường quốc thế giới về chương trình hạt nhân đang bế tắc.
Đe dọa không kích từ Tổng thống Trump
Trong một tuyên bố ngày 1/5, Tổng thống Trump cho biết Mỹ sẽ không cho phép Iran sở hữu vũ khí hạt nhân và sẵn sàng sử dụng biện pháp quân sự nếu cần. “Chúng tôi sẽ không để Iran có được bom hạt nhân. Nếu họ tiếp tục, sẽ có hành động quân sự,” ông Trump nói. Đây là lời đe dọa mạnh mẽ nhất từ phía Mỹ kể từ khi Washington rút khỏi thỏa thuận hạt nhân Iran năm 2018.
Phản ứng của Iran
Ngay sau đó, phái đoàn Iran do Thứ trưởng Ngoại giao Abbas Araghchi dẫn đầu đã rời khỏi khách sạn Coburg, nơi diễn ra các cuộc đàm phán. Một quan chức Iran nặc danh cho biết: “Chúng tôi không thể tiếp tục đàm phán dưới áp lực đe dọa quân sự. Hành động này của Mỹ là vi phạm các nguyên tắc ngoại giao.” Tehran cũng triệu tập đại sứ Thụy Sĩ, đại diện cho lợi ích của Mỹ tại Iran, để phản đối.
Tác động đến đàm phán hạt nhân
Các cuộc đàm phán tại Vienna nhằm khôi phục thỏa thuận hạt nhân 2015, vốn đã bị Mỹ rút khỏi dưới thời ông Trump. Iran đã tăng cường làm giàu uranium lên 60%, vượt xa mức 3,67% quy định trong thỏa thuận. Theo Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA), Iran hiện có đủ nguyên liệu để chế tạo bom hạt nhân nếu muốn. Việc phái đoàn Iran rời đi có thể khiến tiến trình đàm phán bị đình trệ, làm gia tăng nguy cơ xung đột khu vực.
Phản ứng quốc tế
Liên minh châu Âu (EU), nước điều phối các cuộc đàm phán, bày tỏ thất vọng. Người phát ngôn của EU cho biết: “Chúng tôi kêu gọi tất cả các bên kiềm chế và quay lại bàn đàm phán. Giải pháp ngoại giao vẫn là con đường duy nhất.” Nga và Trung Quốc cũng lên tiếng chỉ trích lời đe dọa của ông Trump, cho rằng hành động này phá hoại an ninh toàn cầu.
Triển vọng tương lai
Giới phân tích nhận định, việc phái đoàn Iran rời đi có thể là một chiến thuật gây áp lực, nhưng cũng có thể dẫn đến leo thang quân sự. Nếu Mỹ thực hiện không kích, Iran có thể đáp trả bằng cách tấn công các đồng minh của Mỹ trong khu vực hoặc phong tỏa eo biển Hormuz, nơi vận chuyển 1/5 lượng dầu thế giới. Hiện chưa rõ khi nào các cuộc đàm phán sẽ được nối lại.
