Oman gần đây đã gửi một đề xuất tới Mỹ cùng các đồng minh khác về tương lai của eo biển Hormuz giữa lúc còn bất đồng về quyền kiểm soát huyết mạch chiến lược này, theo truyền thông dẫn lời một quan chức Iran và các nhà ngoại giao am hiểu vấn đề ngày 30/6.
Đề xuất thu phí dịch vụ thay vì phí quá cảnh
Báo cáo cho biết đề xuất của Oman gợi ý rằng các công ty vận tải biển sẽ trả "phí dịch vụ" để sử dụng eo biển này, nhưng chúng sẽ không được gọi là "phí quá cảnh". Ý tưởng trên đã dấy lên mối lo ngại cho các nhà đàm phán Mỹ, những người đang có ý định tiến hành thảo luận sâu hơn về vấn đề này.
Nguồn tin nói thêm rằng vẫn còn những bất đồng lớn đối với đề xuất này, đồng thời lưu ý rằng đây dự kiến sẽ là một trong những chủ đề được thảo luận tại Doha trong tuần này.
Quan điểm trái chiều từ các bên liên quan
Tuy nhiên, một nguồn tin khu vực khác nắm rõ các cuộc đàm phán lại cho biết Oman không hề thúc ép việc áp dụng hệ thống thu phí tại eo biển Hormuz. Trong khi đó, nguồn tin từ Mỹ cho biết các nhà đàm phán Mỹ có những lo ngại về đề xuất và dự định sẽ thảo luận với phía Oman, dù nguồn tin này bổ sung rằng Oman vẫn duy trì cam kết không thu phí quá cảnh và đề xuất này không bao gồm các khoản phí bắt buộc.
Người phát ngôn Nhà Trắng Anna Kelly nhấn mạnh: “Tổng thống Mỹ Donald Trump đã nêu rõ quan điểm rằng Iran không thể thu phí tại eo biển vốn là một tuyến đường thủy quốc tế này”.
Phản ứng của Tổng thống Mỹ Donald Trump
Tổng thống Mỹ Donald Trump tuần trước tuyên bố thỏa thuận cuối cùng với Iran không thể bao gồm bất kỳ khoản phí nào đối với tàu thuyền qua eo biển Hormuz. "Đúng vậy, điều đó sẽ không thể chấp nhận được với tôi, vì chúng ta có nhiều eo biển khác. Nếu các vị chấp nhận điều đó ở đây thì cũng phải chấp nhận ở những nơi khác. Còn có những eo biển khác nữa và tôi cũng sẽ không cho phép điều đó xảy ra", ông nói.
Các cuộc đàm phán tại Doha
Theo một quan chức Nhà Trắng, đặc phái viên của Tổng thống Mỹ, ông Steve Witkoff, và con rể của ông Trump, Jared Kushner, đã có mặt tại Doha cùng với Thủ tướng Qatar Sheikh Mohammed bin Abdulrahman bin Jassim Al Thani và các nhà trung gian khác. Quan chức này cho biết thêm, các phái đoàn từ Mỹ và Iran dự kiến sẽ tham gia riêng rẽ vào ngày mai trong các cuộc đàm phán kỹ thuật với các nhà trung gian từ Qatar và Pakistan.
Thỏa thuận ngừng bắn và quản lý eo biển
Thỏa thuận ngừng bắn được công bố đầu tháng này quy định rằng Iran sẽ thực hiện "các sắp xếp bằng nỗ lực cao nhất của mình" để đảm bảo an toàn cho các tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz, tuyến đường vận chuyển của 1/5 lượng dầu mỏ và khí tự nhiên hóa lỏng trên toàn thế giới. Một điều khoản có lời lẽ mơ hồ trong thỏa thuận cho biết Iran và Oman sẽ hợp tác để "xác định cơ quan quản lý tương lai" của tuyến đường thủy này, điều này trên thực tế đã trao cho Tehran một vai trò chính thức trong việc quản lý eo biển.
