PGS.TS Dương Văn Quảng, nguyên Đại sứ Việt Nam tại Singapore, đã có những chia sẻ sâu sắc về yếu tố làm nên sự phát triển thần kỳ của quốc đảo sư tử. Theo ông, điều cốt lõi chính là cách Singapore sử dụng con người một cách hiệu quả.
Bài học từ Lý Quang Diệu
Năm 1998, trong chuyến thăm Singapore của Chủ tịch nước Trương Tấn Sang (khi đó là Bí thư Thành ủy TPHCM), ông Lý Quang Diệu, lúc ấy là Bộ trưởng cao cấp, đã chia sẻ bí quyết thành công: 90% thành công của Singapore đến từ việc học hỏi và áp dụng kinh nghiệm của nước khác, chỉ 10% là tự sáng tạo. Yếu tố quyết định vẫn là con người với nỗ lực bền bỉ, học vấn và sự rèn luyện nghiêm túc.
Yếu tố con người - Chìa khóa thành công
Trong cuộc trò chuyện với phóng viên Dân trí, PGS.TS Dương Văn Quảng, Đại sứ Việt Nam tại Singapore nhiệm kỳ 2003-2007, khẳng định: Điều giúp Singapore từ một quốc gia 'thế giới thứ ba' vươn lên thành 'thế giới thứ nhất', từ một thương cảng nhỏ bé thành trung tâm kinh tế hàng đầu, chính là yếu tố sử dụng con người.
Vì sao Singapore phát triển thần kỳ?
Bốn năm làm Đại sứ, ông ấn tượng nhất với khả năng kết hợp tài tình hai quan niệm về tinh hoa văn hóa Á và Âu trong đào tạo, sử dụng con người và xây dựng đất nước. Khái niệm 'nguồn nhân lực sáng tạo' đặc biệt gây ấn tượng khi ông dự buổi thuyết trình của Thủ tướng Lý Hiển Long tại Đại học Quốc gia Singapore (NUS).
Ông Lý Hiển Long khẳng định, Singapore biết phát huy cách phát hiện và sử dụng hiền tài của người Hoa xưa và người Mỹ nay. Triết lý bao trùm là nguyên tắc toàn tài (meritocracy), nơi mọi người không phân biệt sắc tộc, tôn giáo, giới tính hay xuất thân đều có cơ hội như nhau để phát huy tài năng.
Nguyên tắc đòi hỏi cái tối ưu ở mỗi người, làm việc và cống hiến hết khả năng, được đãi ngộ xứng đáng tương ứng với đóng góp. Hiền tài của Singapore trước hết là sản phẩm của nền giáo dục nước nhà, kết hợp với học bổng đào tạo ở nước ngoài.
Giáo dục - Nền tảng vững chắc
Giáo dục là một trong những nền tảng quan trọng nhất tạo nên 'thương hiệu Singapore'. Năm 1965, Singapore là xã hội đa sắc tộc với ba cộng đồng chính: người Hoa, người Ấn Độ và người gốc Malaysia. Cố Thủ tướng Lý Quang Diệu đã đưa ra quyết sách mang tính bước ngoặt: chọn tiếng Anh làm ngôn ngữ chính trong giáo dục và công việc, tiếng mẹ đẻ được dạy như ngoại ngữ. Quyết định này tạo ra sự thống nhất trong hệ thống giáo dục, gắn kết toàn xã hội, xây dựng cộng đồng đa văn hóa cùng tồn tại hòa bình.
Mô hình kinh tế đặc biệt
Thành công của Singapore còn đến từ mô hình phát triển kinh tế độc đáo: Nhà nước không trực tiếp điều hành doanh nghiệp mà tách bạch chức năng quản lý vốn và hoạt động kinh doanh. Chính phủ đóng vai trò cổ đông, thuê CEO và chuyên gia giỏi từ thị trường toàn cầu. Các tập đoàn có vốn nhà nước như Singapore Airlines hay Singtel phải cạnh tranh sòng phẳng, không được hưởng đặc quyền bảo hộ.
Bộ máy công chức trong sạch
Singapore xây dựng đội ngũ công chức trong sạch, đặt trên nền tảng tinh thần phục vụ, trách nhiệm và đạo lý. Mức lương cao giúp hạn chế tham nhũng, đồng thời bảo đảm người có năng lực không thiệt thòi khi cống hiến cho khu vực công. Thái độ kiên quyết, không khoan nhượng trong xử lý tham nhũng khiến bộ máy công chức Singapore được xếp vào hạng trong sạch nhất thế giới.
Biểu tượng hợp tác Việt Nam - Singapore
Trong nhiệm kỳ Đại sứ, ông Dương Văn Quảng đã tham gia thực thi 'Sáng kiến chung về hợp tác đầu tư' từ tháng 3/2003, thúc đẩy đầu tư từ nước thứ ba vào Việt Nam và Singapore. Dấu mốc quan trọng là quyết định kết nối hai nền kinh tế trong chuyến thăm Singapore của cố Thủ tướng Phan Văn Khải tháng 3/2004.
Ngày 5/12/2005, Hiệp định khung kết nối Việt Nam - Singapore được ký kết, bao gồm sáu lĩnh vực: đầu tư, thương mại và dịch vụ, công nghệ thông tin - truyền thông, tài chính, giao thông, giáo dục - đào tạo. Hiệp định được đánh giá mang ý nghĩa lịch sử, củng cố quan hệ hai nước, tạo điều kiện cho Việt Nam hội nhập và phát triển bền vững.
Khu công nghiệp Việt Nam - Singapore (VSIP) tại Bình Dương là hình mẫu hợp tác lâu dài, cùng có lợi. Đến nay, mạng lưới VSIP đã mở rộng lên 22 khu công nghiệp trên khắp Việt Nam, dự kiến đạt 30 khu vào cuối năm 2026, thu hút hơn 15 tỷ USD đầu tư từ hơn 30 quốc gia, góp phần chuyển giao công nghệ, phát triển nguồn nhân lực và hỗ trợ công nghiệp hóa.
Dấu mốc ngoại giao
Singapore là một trong những quốc gia đầu tiên thiết lập quan hệ ngoại giao với Việt Nam Dân chủ Cộng hòa sau Hiệp định Paris năm 1973. Dấu mốc quan trọng là cuộc gặp năm 1990 giữa cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt và ông Lý Quang Diệu tại Davos, Thụy Sĩ, thống nhất thúc đẩy quan hệ hướng tới tương lai. Từ đó đến nay, quan hệ hai nước luôn 'thuận buồm xuôi gió', tập trung vào các sáng kiến mới trong chính trị, an ninh, kinh tế, đào tạo và quản lý nhà nước.
Chuyến thăm lịch sử của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm
Chuyến thăm cấp Nhà nước tới Singapore của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tạo xung lực mới cho quan hệ song phương. Hợp tác không chỉ dừng ở đầu tư và thương mại mà mở rộng sang phát triển xanh, đổi mới sáng tạo, chuỗi cung ứng chất lượng cao và khoa học - công nghệ. Singapore đã hỗ trợ Việt Nam đào tạo cán bộ lãnh đạo và nhân lực chất lượng cao, tạo nền tảng cho hợp tác bền vững.
Đặc biệt, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm sẽ có bài phát biểu dẫn đề tại Đối thoại Shangri-La - diễn đàn an ninh hàng đầu châu Á - Thái Bình Dương. Đây là lần đầu tiên một nhà lãnh đạo cao nhất của Việt Nam đảm nhiệm vai trò này, phản ánh sự quan tâm của quốc tế đối với đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, hòa bình, hợp tác và phát triển của Việt Nam.
PGS.TS Dương Văn Quảng bày tỏ mong chờ nội dung bài phát biểu, tin tưởng đây sẽ là dịp để Việt Nam khẳng định vai trò, vị thế và đóng góp quan trọng cho hòa bình, hợp tác và phát triển khu vực và thế giới.
