PGS.TS Dương Văn Quảng, nguyên Đại sứ Việt Nam tại Singapore, đã có những chia sẻ sâu sắc về yếu tố quyết định giúp Singapore vươn lên từ một quốc gia thuộc "thế giới thứ ba" trở thành "thế giới thứ nhất". Theo ông, điều làm nên sự phát triển thần kỳ này chính là việc sử dụng con người một cách hiệu quả.
Câu chuyện từ cuộc gặp giữa hai nhà lãnh đạo
Năm 1998, Chủ tịch nước Trương Tấn Sang, khi đó là Bí thư Thành ủy TPHCM, đã có chuyến thăm Singapore theo lời mời của ông Lý Quang Diệu. Lúc này, ông Lý Quang Diệu đã thôi làm Thủ tướng và giữ chức Bộ trưởng cao cấp. Khi được hỏi về bài học lớn nhất làm nên sự "kỳ diệu" của Singapore, ông Lý chia sẻ rằng 90% thành công của đất nước bắt nguồn từ việc học hỏi và áp dụng kinh nghiệm từ các nước khác, chỉ 10% là của Singapore. Ông nhấn mạnh nhân tố quyết định là con người, với những nỗ lực bền bỉ, học vấn và sự rèn luyện nghiêm túc.
Bí quyết từ nguyên Đại sứ Dương Văn Quảng
Trong cuộc chia sẻ với phóng viên Dân trí, nguyên Đại sứ Dương Văn Quảng, người từng đảm nhiệm vai trò Đại sứ Việt Nam tại Singapore nhiệm kỳ 2003-2007, cũng thừa nhận yếu tố sử dụng con người là chìa khóa thành công. Ông cho biết, bốn năm làm việc tại Singapore đã để lại nhiều ấn tượng sâu sắc, đặc biệt là cách người Singapore kết hợp tài tình tinh hoa văn hóa Á và Âu trong đào tạo và sử dụng nhân lực.
Ba yếu tố nổi bật
- Nguồn nhân lực sáng tạo: Khái niệm này được Thủ tướng Lý Hiển Long nhấn mạnh trong một bài thuyết trình tại Đại học Quốc gia Singapore (NUS). Singapore biết phát huy cả cách phát hiện và sử dụng hiền tài của người Hoa và người Mỹ.
- Nguyên tắc toàn tài (meritocracy): Triết lý bao trùm là mọi người, không phân biệt sắc tộc, tôn giáo, giới tính hay thành phần xuất thân, đều có cơ hội như nhau để phát huy tài năng. Đây vừa là đặc thù, vừa là lựa chọn duy nhất của Singapore.
- Nguyên tắc đãi ngộ tối ưu: Mỗi người được đòi hỏi cống hiến hết khả năng và được đãi ngộ xứng đáng tương ứng với đóng góp cho đất nước.
Giáo dục - nền tảng cho thương hiệu Singapore
Sự phát triển thần kỳ của Singapore không tự nhiên mà có. Giáo dục là một trong những nền tảng quan trọng nhất. Khi tuyên bố độc lập năm 1965, Singapore là một xã hội đa sắc tộc với ba cộng đồng chính: người Hoa, người Ấn Độ và người gốc Malaysia. Mỗi cộng đồng có hệ thống giáo dục riêng. Cố Thủ tướng Lý Quang Diệu đã đưa ra quyết sách mang tính bước ngoặt: chọn tiếng Anh làm ngôn ngữ chính trong giáo dục và công việc, trong khi tiếng mẹ đẻ được dạy như ngoại ngữ. Điều này tạo sự thống nhất và gắn kết toàn xã hội.
Mô hình kinh tế và bộ máy công chức
Bên cạnh giáo dục, thành công của Singapore còn đến từ mô hình kinh tế đặc biệt. Nhà nước không trực tiếp điều hành doanh nghiệp mà tách bạch rõ giữa quản lý vốn và kinh doanh. Chính phủ đóng vai trò cổ đông và thuê các CEO giỏi từ thị trường toàn cầu để điều hành. Các tập đoàn có vốn nhà nước như Singapore Airlines hay Singtel phải cạnh tranh sòng phẳng. Bộ máy công chức được xây dựng trên tinh thần phục vụ, trách nhiệm và đạo lý, với mức lương cao để hạn chế tham nhũng. Singapore nổi tiếng với thái độ kiên quyết trong xử lý tham nhũng, và bộ máy công chức được xếp vào hạng trong sạch nhất thế giới.
Hợp tác Việt Nam - Singapore: Những dấu mốc đáng nhớ
Nguyên Đại sứ Dương Văn Quảng cũng chia sẻ về những kỷ niệm trong nhiệm kỳ của mình. Ông khởi đầu bằng việc thực thi các hoạt động thuộc "Sáng kiến chung về hợp tác đầu tư" từ tháng 3/2003. Một dấu mốc quan trọng là quyết định kết nối hai nền kinh tế trong chuyến thăm Singapore của cố Thủ tướng Phan Văn Khải vào tháng 3/2004. Sau hơn một năm đàm phán, ngày 5/12/2005, Hiệp định khung kết nối Việt Nam - Singapore được ký kết, bao gồm sáu lĩnh vực: đầu tư, thương mại và dịch vụ, công nghệ thông tin - truyền thông, tài chính, giao thông và giáo dục - đào tạo. Hiệp định này được đánh giá mang ý nghĩa lịch sử, củng cố quan hệ hai nước. Khu công nghiệp Việt Nam - Singapore (VSIP) tại Bình Dương trở thành hình mẫu hợp tác lâu dài, đến nay đã mở rộng lên 22 khu công nghiệp trên khắp Việt Nam, thu hút hơn 15 tỷ USD đầu tư từ hơn 30 nước.
Chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm
Chuyến thăm cấp Nhà nước tới Singapore của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm được kỳ vọng tạo xung lực mới cho quan hệ song phương. Ông Dương Văn Quảng cho rằng hợp tác đã chuyển từ đầu tư, thương mại truyền thống sang các lĩnh vực phát triển xanh, đổi mới sáng tạo và chuỗi cung ứng chất lượng cao. Khoa học - công nghệ là lĩnh vực giàu tiềm năng. Việc Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu dẫn đề tại Đối thoại Shangri-La là sự kiện lịch sử, lần đầu tiên một nhà lãnh đạo cao nhất của Việt Nam đảm nhiệm vai trò này, khẳng định vị thế và đóng góp của Việt Nam cho hòa bình, hợp tác và phát triển khu vực.
