Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio vừa có những tiết lộ đáng chú ý về tình hình lãnh đạo Iran sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel. Trong phiên điều trần trước Ủy ban Đối ngoại Thượng viện Mỹ ngày 2/6, ông Rubio cho rằng Lãnh tụ Tối cao Iran Mojtaba Khamenei vẫn còn sống và đang ngày càng tham gia tích cực vào công việc điều hành đất nước từ một địa điểm bí mật.
Dấu hiệu hoạt động tích cực
“Tôi nghĩ có những dấu hiệu cho thấy ông ấy đang ngày càng tham gia tích cực ở một mức độ nào đó”, Ngoại trưởng Rubio phát biểu. Ông Mojtaba Khamenei, 56 tuổi, đã kế vị cha mình là cố Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei, người thiệt mạng trong làn sóng tấn công đầu tiên của Mỹ và Israel hôm 28/2. Bản thân ông Mojtaba cũng bị thương trong cuộc tập kích đó và chưa từng xuất hiện trước công chúng kể từ khi nhậm chức.
Giới tình báo Mỹ nhiều lần khẳng định ông Mojtaba vẫn còn sống và đang ở một nơi bí mật. Theo ông Rubio, tất cả các thông tin liên lạc của lãnh tụ tối cao đều được thực hiện bằng văn bản và thông qua các trung gian. Điều này khiến cho các nhà đàm phán Iran thường phải mất “từ 3 đến 5 ngày mới nhận được phản hồi” từ giới lãnh đạo nước này.
Đàm phán hạt nhân bế tắc
Ông Rubio đã điều trần trước ủy ban Thượng viện trong bối cảnh các cuộc đàm phán nhằm chấm dứt cuộc chiến kéo dài 3 tháng qua với Iran đang rơi vào bế tắc. Ngoại trưởng Mỹ bày tỏ hy vọng về một thỏa thuận với Iran, đồng thời nhấn mạnh Tehran phải hạn chế nghiêm ngặt chương trình hạt nhân nếu muốn được dỡ bỏ các lệnh trừng phạt.
“Triển vọng đang ở trước mắt chúng ta, điều đó có thể xảy ra hôm nay, có thể ngày mai, hoặc vào tuần tới”, ông Rubio nói. Ông cho biết Tehran phải đồng ý mở cửa trở lại eo biển Hormuz, một tuyến đường vận tải huyết mạch đối với dầu mỏ và khí đốt ở Vùng Vịnh. “Họ phải tuyên bố một cách rất rõ ràng rằng ‘Eo biển hiện đã mở cửa, chúng tôi không thu phí’. Chúng tôi sẽ giúp gỡ bỏ các bãi thủy lôi mà họ đã rải ở đó, và họ sẽ không nổ súng vào các tàu thuyền”, Ngoại trưởng Rubio nhấn mạnh.
Yêu cầu từ bỏ làm giàu uranium
Ngoài ra, ông Rubio nhấn mạnh: “Họ phải đồng ý đàm phán về những hạn chế nghiêm ngặt và lâu dài, và/hoặc hủy bỏ hoạt động làm giàu uranium”. Ông nói tiếp: “Iran đang bị trừng phạt vì họ đã làm giàu uranium ở mức độ cao, Iran đang bị trừng phạt vì các hoạt động hạt nhân của họ. Nếu họ đồng ý từ bỏ những điều đó, các lệnh trừng phạt sẽ được giảm bớt”.
Nhà ngoại giao Mỹ cho hay, Iran đã đồng ý tiến hành các cuộc đàm phán về chương trình hạt nhân. “Đó không phải là một sự đảm bảo rằng cuối cùng nó sẽ dẫn đến một thỏa thuận được Thượng viện hay người dân Mỹ chấp nhận, nhưng chúng ta sẽ có thể lôi kéo họ vào một tiến trình để thực sự kiểm chứng xem họ sẵn sàng nhượng bộ đến mức nào”, ông cho biết.
