Trước thềm lễ kỷ niệm Ngày Chiến thắng (9/5) của Nga, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã thực hiện các động thái ngoại giao và quân sự đáng chú ý, bao gồm nhượng bộ tạm thời để đổi lấy việc trao trả tù binh và ngừng bắn ngắn hạn.
Sắc lệnh loại Quảng trường Đỏ khỏi mục tiêu
Theo trang Kyiv Post dẫn một tài liệu chính thức, ông Zelensky vừa ký sắc lệnh loại trừ Quảng trường Đỏ ở Moscow khỏi danh sách các mục tiêu quân sự của Ukraine vào ngày diễn ra cuộc duyệt binh Ngày Chiến thắng. Sắc lệnh, được công bố ngày 8/5, cho phép cuộc duyệt binh diễn ra tại thủ đô Nga và chỉ định khu vực địa lý cụ thể quanh Quảng trường Đỏ là khu vực cấm vũ khí của Ukraine trong sự kiện này.
Lệnh hạn chế tạm thời có hiệu lực ngay sau khi được ông Zelensky ký, áp dụng trong khung thời gian duyệt binh bắt đầu lúc 10h sáng ngày 9/5 (giờ Kiev), và nêu rõ tọa độ chính xác khu vực cấm tấn công. Trước đó, một số vùng của Nga đã hủy bỏ các lễ kỷ niệm duyệt binh do các mối đe dọa và thách thức an ninh tiềm tàng từ Ukraine.
Thỏa thuận ngừng bắn 3 ngày
Sắc lệnh được đưa ra trong bối cảnh các nỗ lực ngoại giao rộng hơn, bao gồm thỏa thuận do Mỹ làm trung gian và được Tổng thống Donald Trump công bố. Ông Trump thông báo trên Truth Social ngày 8/5: "Tôi vui mừng thông báo rằng sẽ có một lệnh ngừng bắn 3 ngày (ngày 9, 10 và 11/5) trong cuộc chiến giữa Nga và Ukraine".
Theo thỏa thuận, Nga và Ukraine đồng ý thực hiện lệnh ngừng bắn kéo dài 3 ngày từ ngày 9-11/5, trùng với lễ kỷ niệm Ngày Chiến thắng tại Moscow, và hai bên sẽ trao đổi 1.000 tù binh mỗi bên. Trên nền tảng X, ông Zelensky xác nhận thỏa thuận, nhấn mạnh: "Quảng trường Đỏ ít quan trọng hơn với chúng tôi so với sinh mạng của các tù binh Ukraine có thể được đưa về nhà".
Nhà lãnh đạo Ukraine ghi nhận "quá trình đàm phán do phía Mỹ làm trung gian" đã giúp đạt được thỏa thuận và cảm ơn ông Trump cùng nhóm của ông vì sự tham gia. Về phía Nga, cố vấn chính sách đối ngoại của Điện Kremlin, Yuri Ushakov, xác nhận sự tham gia của Nga vào thỏa thuận ngừng bắn. Ông Ushakov cho biết thỏa thuận đạt được sau cuộc điện đàm giữa Tổng thống Nga Vladimir Putin và Tổng thống Mỹ Donald Trump, trong đó hai nhà lãnh đạo "nhấn mạnh rằng hai nước chúng ta là đồng minh trong Thế chiến II và cũng thảo luận về khả năng ngừng bắn trong các lễ kỷ niệm Ngày Chiến thắng".
Ông Zelensky cho biết ông đã chỉ thị cho nhóm của mình "chuẩn bị nhanh chóng" cho việc trao đổi tù binh và kêu gọi Mỹ giám sát để đảm bảo Nga thực hiện đúng phần thỏa thuận. Thỏa thuận này chấm dứt một tuần hỗn loạn với các thỏa thuận ngừng bắn đối lập giữa hai quốc gia đang xung đột. Tuy nhiên, các chuyên gia lưu ý rằng đây chỉ là ngừng bắn tạm thời, không phải giải pháp lâu dài.
