Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 3/8 cảnh báo Iran có "cơ hội cuối cùng" để đạt thỏa thuận trước khi bị tấn công. Ông khẳng định đã hủy đòn quân sự cuối tuần qua theo đề nghị từ các đồng minh Vùng Vịnh nhằm trao cơ hội cho đàm phán, đồng thời kỳ vọng sớm mở lại hoàn toàn eo biển Hormuz.
Phát biểu trước báo giới, ông Trump chỉ trích giới chức Iran "hai mặt" khi âm thầm đề nghị đàm phán nhưng lại phủ nhận công khai. Ngược lại, Bộ Ngoại giao Iran khẳng định không có cuộc đối thoại nào với Mỹ.
Nỗ lực trung gian hòa giải
Theo truyền thông địa phương, Pakistan và Qatar đang nỗ lực làm trung gian liên lạc để thống nhất thời gian, địa điểm đàm phán cho hai bên. Đây được xem là bước đi tích cực nhằm hạ nhiệt căng thẳng leo thang trong khu vực.
Trong diễn biến liên quan, Đại sứ Nga tại Ireland Yury Filatov ngày 3/8 chỉ trích Dublin thông qua đạo luật cho phép quân đội cưỡng chế kiểm tra tàu dân sự Nga dưới lý do trừng phạt. Ông Filatov gọi đây là hành vi "cướp biển" và cảnh báo các hành động này sẽ dẫn đến những hậu quả hết sức nghiêm trọng.
Nga phản ứng mạnh
Điện Kremlin cũng lên tiếng khẳng định việc phương Tây bắt giữ tàu hàng Nga là bất hợp pháp, đồng thời tuyên bố sẽ áp dụng mọi biện pháp cần thiết để bảo đảm an toàn hàng hải. Giới quan sát nhận định nếu Ireland chặn tàu Nga trên Đại Tây Dương, tình hình khu vực có thể leo thang đáng kể.
Trong một diễn biến khác, liên minh 25 bang và vùng lãnh thổ Mỹ đã kiện lên Tòa án Thương mại quốc tế nhằm ngăn chính quyền Tổng thống Donald Trump áp thuế toàn cầu 10%-12,5%. Đơn kiện cáo buộc Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ lấy cớ điều tra lao động cưỡng bức để tái áp đặt rào cản thương mại và tước quyền đánh thuế của Quốc hội trái phép.
Phản ứng từ các bang
Các bang cho rằng cuộc điều tra diễn ra vội vã, định sẵn kết quả và vi phạm Đạo luật Thủ tục hành chính. Tổng chưởng lý và Thống đốc New York khẳng định mức thuế này bất hợp pháp, gây gánh nặng chi phí lên người dân. Phản ứng lại, Nhà Trắng tuyên bố chính quyền hoạt động đúng thẩm quyền.
Tổng thống Iran Pezeshkian vừa bác bỏ thông tin từ chức do một số hãng truyền thông đối lập đăng tải, khẳng định ông không rời vị trí và vẫn tiếp tục cuộc đấu tranh. Ông cũng phủ nhận nghi vấn mâu thuẫn với Lãnh tụ tối cao Mojtaba Khamenei và lực lượng vũ trang, nhấn mạnh các bên đang hợp tác hòa hợp và quân đội luôn ủng hộ ông Khamenei.
Bối cảnh căng thẳng
Tuyên bố diễn ra trong bối cảnh tình hình địa chính trị căng thẳng. Xung đột giữa Iran với Mỹ và Israel bùng phát từ tháng 2 qua nhiều cuộc không kích và đáp trả bằng tên lửa, UAV ở Vùng Vịnh. Dù hai bên từng đạt thỏa thuận ngừng bắn vào tháng 4 và ký bản ghi nhớ hòa bình do Pakistan làm trung gian vào tháng 6, thỏa thuận vẫn đổ vỡ.
Sau gần hai tuần giao tranh dữ dội tiếp theo, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã bất ngờ lệnh dừng không kích để mở đường cho các cuộc đàm phán giải quyết xung đột. Điều này cho thấy những nỗ lực ngoại giao vẫn đang được duy trì dù tình hình còn nhiều phức tạp.
