Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa lên tiếng chỉ trích Liên minh châu Âu (EU) vi phạm thỏa thuận thương mại đã ký kết, làm dấy lên lo ngại về tương lai của quan hệ thương mại xuyên Đại Tây Dương.
Chỉ trích từ Tổng thống Trump
Trong một bài đăng trên mạng xã hội vào ngày 1/5, Tổng thống Trump tuyên bố rằng EU “không tuân thủ thỏa thuận thương mại mà chúng ta đã hoàn toàn nhất trí”, mặc dù ông không nêu rõ chi tiết cụ thể về những vi phạm. Phát biểu này được đưa ra trong bối cảnh căng thẳng thương mại giữa hai bên đang leo thang.
Thỏa thuận Turnberry và những diễn biến mới
Vào tháng 7/2025, Tổng thống Trump và Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen đã đạt được thỏa thuận thương mại, trong đó quy định mức thuế 15% đối với hầu hết các mặt hàng. Thỏa thuận này, được gọi là Thỏa thuận Turnberry, được cả hai bên cam kết duy trì như một khuôn khổ thương mại ổn định. Tuy nhiên, tình trạng của thỏa thuận đã bị đặt dấu hỏi sau khi Tòa án Tối cao Mỹ ra phán quyết rằng Tổng thống Trump thiếu thẩm quyền pháp lý để tuyên bố tình trạng khẩn cấp kinh tế và áp thuế đối với hàng hóa từ EU. Phán quyết này đã giảm mức thuế trần từ 15% xuống còn 10%, làm suy yếu thỏa thuận ban đầu.
Phản ứng từ EU
Ủy ban châu Âu đã bày tỏ sự thất vọng sau phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ. Trong một tuyên bố, cơ quan này nhấn mạnh: “Thỏa thuận là thỏa thuận. Là đối tác thương mại lớn nhất của Mỹ, EU kỳ vọng Mỹ sẽ tôn trọng các cam kết đã nêu trong Tuyên bố chung, cũng như EU luôn giữ vững các cam kết của mình. Các sản phẩm của EU phải tiếp tục được hưởng ưu đãi cạnh tranh nhất, không được tăng thuế vượt quá mức trần rõ ràng và toàn diện đã được thỏa thuận trước đó.”
Nguy cơ đổ vỡ thỏa thuận
Chính quyền Tổng thống Trump hiện đang tiến hành các cuộc điều tra về mất cân bằng thương mại và rủi ro an ninh quốc gia, nhằm áp đặt chế độ thuế quan mới. Điều này cuối cùng có thể khiến thỏa thuận với EU bị phá vỡ hoàn toàn. Theo số liệu từ cơ quan thống kê Eurostat của EU, giá trị thương mại hàng hóa và dịch vụ giữa EU và Mỹ đạt 1,7 nghìn tỷ euro (tương đương 2 nghìn tỷ đô la) vào năm 2024, trung bình 4,6 tỷ euro mỗi ngày. Con số này cho thấy tầm quan trọng của quan hệ thương mại song phương đối với cả hai nền kinh tế.
Những diễn biến mới nhất đang đe dọa làm xói mòn lòng tin giữa hai bên, và tương lai của Thỏa thuận Turnberry trở nên bấp bênh hơn bao giờ hết.
