Tổng thư ký NATO Mark Rutte đang nỗ lực hết sức để duy trì sự đoàn kết trong liên minh và giữ chân Tổng thống Mỹ Donald Trump tại hội nghị thượng đỉnh NATO diễn ra trong ngày 7-8/7 tại Ankara (Thổ Nhĩ Kỳ). Theo DW, những bất đồng về chia sẻ gánh nặng tài chính, các cam kết quân sự của Mỹ và cuộc chiến tại Iran sẽ tạo ra một bài kiểm tra mang tính quyết định đối với NATO.
Chiến lược xoa dịu của ông Rutte
Trong tháng 6, ông Mark Rutte đã có sự chuẩn bị cho hội nghị khi đến Washington. Tại đây, khi ông Trump phàn nàn về các đồng minh châu Âu, Tổng thư ký NATO đã nhanh chóng sử dụng các bảng biểu được in sẵn. Trước ống kính truyền thông, ông Rutte nhấn mạnh khoản chi tiêu quốc phòng tăng thêm 1.200 tỷ USD từ các đồng minh châu Âu và Canada kể từ năm 2017, thời điểm ông Trump lần đầu trở thành Tổng thống Mỹ.
Chiến lược của ông Rutte để duy trì sự gắn kết trong liên minh là xoa dịu ông Trump, nhấn mạnh những lợi ích mà NATO mang lại cho nước Mỹ, đồng thời làm nổi bật những nỗ lực tăng cường chi tiêu quốc phòng đến từ các đồng minh châu Âu. Người đứng đầu NATO muốn tránh mọi cuộc tranh cãi công khai tại Ankara và nỗ lực thể hiện sự đoàn kết trong liên minh.
Trọng tâm sản xuất vũ khí và cam kết phòng thủ
Tại hội nghị lần này, ông Rutte đặt vấn đề sản xuất vũ khí, trang thiết bị quốc phòng vào vị trí trung tâm. Dự kiến, ông công bố "cuộc cách mạng công nghiệp quốc phòng", bao gồm các hợp đồng và thỏa thuận mua sắm trị giá hàng chục tỷ USD đến từ các quốc gia châu Âu. Điều này có thể trở thành điểm cộng trong mắt ông Trump.
Tuyên bố chung của hội nghị dự kiến tái khẳng định Điều 5, điều khoản về phòng thủ tập thể của NATO. Điều 5 quy định rằng một cuộc tấn công vào một thành viên của NATO sẽ bị xem như cuộc tấn công vào toàn bộ liên minh.
Bối cảnh căng thẳng và kỳ vọng
Hội nghị sẽ quy tụ lãnh đạo của 32 quốc gia thành viên NATO, giữa thời điểm các yếu tố bất định gia tăng do căng thẳng leo thang tại Trung Đông và cuộc xung đột kéo dài tại Ukraine. Bên cạnh đó, việc Mỹ đang xem xét lại cách bố trí quân tại châu Âu cũng khiến nhiều chính phủ châu Âu lo lắng về mức độ cam kết của ông Trump đối với liên minh.
Hiện dư luận có lý do để lạc quan thận trọng rằng NATO vẫn sẽ đứng vững. Tại hội nghị thượng đỉnh G7 diễn ra ở Pháp trong tháng 6, ông Trump đã thể hiện thái độ hòa nhã và hợp tác. Các nhà lãnh đạo NATO kỳ vọng điều tương tự sẽ diễn ra tại Ankara.
