Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đang yêu cầu Iran chịu trách nhiệm rà phá các bãi thủy lôi được cho là đã triển khai tại eo biển Hormuz - tuyến hàng hải chiến lược nối Vịnh Ba Tư với các thị trường năng lượng toàn cầu.
Yêu cầu từ Washington
Theo tài liệu hướng dẫn của Nhà Trắng liên quan đến bản ghi nhớ vừa được ký kết, Tehran có trách nhiệm "thực hiện hoạt động rà phá thủy lôi và loại bỏ mọi vật cản" trên tuyến đường biển quan trọng này.
Một quan chức cấp cao trong chính quyền Mỹ cho biết Washington kỳ vọng hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz sẽ sớm trở lại trạng thái bình thường.
"Chúng tôi tin rằng mọi hoạt động tại eo biển có thể được khôi phục khá nhanh, chắc chắn trong vòng 30 ngày, sau khi Iran cam kết loại bỏ toàn bộ thủy lôi", quan chức này nói với các phóng viên ngày 16/6.
Thách thức kỹ thuật
Tuy nhiên, ông Scott Savitz, kỹ sư cấp cao thuộc tổ chức nghiên cứu RAND, nhận định việc gỡ bỏ thủy lôi là nhiệm vụ hoàn toàn khác so với triển khai chúng.
"Iran rất thành thạo trong việc rải thủy lôi, nhưng các biện pháp đối phó và rà phá thủy lôi lại là một loại hình tác chiến hoàn toàn khác. Hiện chưa rõ năng lực của họ đến đâu", ông Savitz nói.
Theo chuyên gia này, hoạt động rà phá thủy lôi đòi hỏi độ chính xác rất cao và quy trình xử lý tỉ mỉ. "Đây là công việc khó khăn, đòi hỏi sự cẩn trọng và chính xác tuyệt đối. Về mặt kỹ thuật, nó vô cùng phức tạp", ông nói.
Ông Savitz cho rằng Iran có thể sở hữu một số hệ thống sonar và năng lực dò tìm nhất định, song khả năng xác định chính xác vị trí từng quả thủy lôi vẫn là thách thức lớn.
Phản ứng từ Mỹ
Trong khi đó, quan chức cấp cao của Mỹ khẳng định Washington đang nắm được vị trí của toàn bộ các bãi thủy lôi trong khu vực.
"Nếu Iran không hành động đủ nhanh, Mỹ có thể hỗ trợ xử lý số thủy lôi này. Hiện chúng tôi biết chúng nằm ở đâu", vị quan chức cho biết.
Theo người này, chỉ cần vô hiệu hóa một số cụm thủy lôi ưu tiên trước mắt cũng có thể giúp mở lại thêm nhiều luồng hàng hải quan trọng, tạo điều kiện cho hoạt động vận tải biển sớm được nối lại.
Tầm quan trọng của eo biển Hormuz
Eo biển Hormuz được xem là một trong những tuyến vận tải năng lượng quan trọng nhất thế giới, nơi trung chuyển phần lớn lượng dầu thô xuất khẩu từ khu vực Trung Đông. Bất kỳ gián đoạn nào tại khu vực này đều có thể tác động đáng kể đến thị trường năng lượng và chuỗi cung ứng toàn cầu.
