Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết phái đoàn Mỹ và Iran sẽ gặp nhau tại Doha, Qatar vào hôm nay 30/6. "Iran đã yêu cầu một cuộc gặp. Nó sẽ diễn ra vào ngày mai tại Doha", nhà lãnh đạo Mỹ đăng trên mạng xã hội Truth Social vào hôm 29/6.
Thông tin trái chiều từ Tehran
Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt ngay sau đó thông báo rằng sẽ có các cuộc đàm phán cấp cao diễn ra song song với các cuộc đàm phán kỹ thuật bên lề. "Iran đã yêu cầu một cuộc gặp trong tuần này, vì vậy Đặc phái viên Steve Witkoff và Jared Kushner sẽ bay tới Doha để tham gia các cuộc họp cấp cao trong tuần này khi chúng tôi tiếp tục thảo luận về bản ghi nhớ", bà cho biết.
Phía Iran đưa ra những thông tin trái chiều về cuộc đàm phán. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Esmaeil Baghaei cho biết, Iran sẽ cử phái đoàn đàm phán kỹ thuật của mình đến Qatar vào tuần này, nhưng điều đó "không có mối liên hệ nào" với chuyến thăm của phía Mỹ và không có cuộc đàm phán nào giữa hai bên được lên lịch. "Chúng tôi sẽ không có bất kỳ cuộc họp đàm phán nào ở bất kỳ cấp độ nào với phía Mỹ trong những ngày tới", ông Baghaei nói.
Quản lý eo biển Hormuz và hạ nhiệt căng thẳng
Trong khi đó, một quan chức cấp cao của Iran cho biết sẽ có một cuộc gặp tại Doha vào ngày 30/6, nhưng không giống như các cuộc đàm phán kỹ thuật trước đây giữa các đội ngũ của Iran và Mỹ tại Thụy Sĩ, trọng tâm lần này sẽ là quản lý eo biển Hormuz và hạ nhiệt căng thẳng. Một quan chức khác nắm rõ các kế hoạch cho biết các đội ngũ kỹ thuật từ Mỹ và Iran dự kiến sẽ gặp riêng với các nhà trung gian hòa giải Qatar và Pakistan vào ngày 1/7.
Sự bất đồng về việc liệu hai bên có gặp nhau hay không cho thấy sự mong manh của thỏa thuận ngày 17/6 nhằm tạm dừng một cuộc xung đột vốn đã làm gián đoạn dòng chảy dầu toàn cầu qua eo biển Hormuz. Mỹ và Iran đã cho nhau ít nhất 60 ngày để thực hiện bản ghi nhớ gồm 14 điểm nhằm gia hạn lệnh ngừng bắn hồi tháng 4, thảo luận về chương trình hạt nhân của Iran và đàm phán một thỏa thuận đình chiến vĩnh viễn.
Điều kiện từ Tổng thống Iran
Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian hôm qua nói rằng bất kỳ thỏa thuận nào giữa Iran và Mỹ cũng phải bắt nguồn từ sự tôn trọng lẫn nhau và các cam kết có tính qua lại, chứ không phải từ những lời đe dọa hay áp lực một chiều. "Sự hiểu biết lẫn nhau là một con đường hai chiều. Nếu phía Mỹ tuân thủ thỏa thuận, chúng tôi cũng sẽ thực hiện các cam kết của mình", ông nhấn mạnh.
Ông nói thêm: "Cách tiếp cận của chúng tôi đối với những hành động đe dọa vũ lực vô lý và những mối đe dọa vô căn cứ là dựa vào lý trí và phẩm giá con người trong việc đưa ra quyết định, và sẽ bảo vệ một cách quyết liệt và không sợ hãi khi đến thời điểm phải hành động".
Căng thẳng leo thang
Tiến trình đàm phán Mỹ - Iran đã bị đình trệ, khi mỗi bên đều cáo buộc bên kia vi phạm các điều khoản đã thống nhất. Iran đã tìm kiếm đòn bẩy bằng cách phô diễn quyền kiểm soát eo biển Hormuz mà họ chia sẻ với quốc gia láng giềng Oman, tuyên bố họ có kế hoạch thu phí đối với các tàu thuyền sử dụng tuyến đường thủy này và cản trở các tàu đi chệch ra ngoài các tuyến đường đã quy định.
Mỹ cáo buộc Iran đã tấn công ít nhất hai tàu thương mại bằng tên lửa hoặc máy bay không người lái trong những ngày gần đây, do vậy, Washington đã ném bom các cơ sở quân sự của Iran để đáp trả. Ngược lại, Iran đã phóng tên lửa và máy bay không người lái vào các địa điểm quân sự của Mỹ ở Kuwait và Bahrain vào cuối tuần qua, theo AFP.
