Trong cuộc phỏng vấn độc quyền với CNN ngày 5/6, ông Mohsen Rezaei, cố vấn quân sự của Lãnh tụ Tối cao Iran, cho biết triển vọng đạt được thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ và Iran phụ thuộc vào việc Mỹ có đồng ý giải phóng 24 tỷ USD tài sản bị phong tỏa của Iran hay không. Ông cảnh báo Mỹ sẽ bước vào một hành lang tăm tối nếu nối lại xung đột quân sự.
Bất đồng lớn nhất hóa ra nằm ở tiền
Ông Rezaei nói: Các cuộc đàm phán đang rơi vào bế tắc. Ông Trump phải phá vỡ thế bế tắc này. Quả bóng đang nằm trong chân ông Trump. Iran yêu cầu Mỹ giải ngân 12 tỷ USD ngay sau khi ký thỏa thuận khung, sau đó nhận thêm 12 tỷ USD ở giai đoạn đàm phán sau. Các quan chức Mỹ lo ngại việc giải phóng khoản tiền này sẽ làm mất đòn bẩy đối với Tehran. Ông Trump yêu cầu thỏa thuận phải mạnh hơn thỏa thuận hạt nhân năm 2015 và tránh bị xem là trao kiện tiền mặt cho Iran.
Ông Rezaei mô tả yêu cầu giải ngân là biện pháp xây dựng lòng tin, đồng thời cho rằng việc chính quyền Trump đồng ý sẽ mở ra chân trời mới cho tương lai giữa hai nước. Ông nhấn mạnh: Đây là tiền của chính chúng tôi, không phải tiền của nước Mỹ.
Iran cảnh báo nguy cơ chiến tranh mở rộng
Ông Rezaei cảnh báo Iran sẽ mở rộng chiến tranh ra ngoài khu vực vùng Vịnh nếu Mỹ nối lại xung đột, bao gồm các hoạt động quân sự từ eo biển Hormuz sang Ấn Độ Dương, eo biển Bab al-Mandab, Biển Đỏ và Địa Trung Hải. Chúng tôi sẽ tấn công những căn cứ khác của Mỹ, ông nói. Dù vậy, ông cho rằng khả năng xảy ra chiến tranh lúc này là thấp.
Về eo biển Hormuz, ông Rezaei cho rằng Iran và Oman có chủ quyền chung và sẽ cùng quản lý. Ông tránh đề cập thu phí tàu thuyền, thay vào đó cho rằng Iran sẽ thu phí bảo trì vì không nên gánh toàn bộ chi phí vận hành tuyến đường thủy này.
Khi được hỏi về khả năng gặp Tổng thống Trump, ông Rezaei bác bỏ: Điều đó sẽ không diễn ra. Hiện tại chúng tôi mới ở giai đoạn đầu đàm phán, ông Trump khiến tiến trình bế tắc.
Ông Rezaei cũng bày tỏ nghi ngờ về tính bền vững của thỏa thuận hạt nhân với ông Trump, viện dẫn việc Mỹ từng rút khỏi thỏa thuận năm 2015. Nếu đàm phán thất bại, Iran đã chuẩn bị cho khả năng Mỹ tiếp tục chiến dịch quân sự. Khi đó thế giới sẽ hiểu được năng lực thực sự của Iran, bởi sức mạnh trên bộ của chúng tôi lớn hơn nhiều lần so với năng lực tên lửa.
