Dù mới nắm quyền tại Nhật Bản, Thủ tướng Takaichi Sanae đã nhanh chóng thiết lập mối quan hệ cá nhân thân thiết và đáng tin cậy với Tổng thống Mỹ Donald Trump. Tuy nhiên, gần đây, căng thẳng đã nảy sinh khi ông Trump yêu cầu Nhật Bản triển khai tàu chiến đến khu vực eo biển Hormuz nhằm đảm bảo an toàn cho hoạt động thương mại, nhưng đề nghị này không được bà Takaichi đáp ứng, khiến nhà lãnh đạo Mỹ không khỏi bực bội.
Bối cảnh xung đột và lợi ích kinh tế
Mỹ hiện đang trong tình trạng xung đột vũ trang với Iran, trong khi Nhật Bản vẫn duy trì nhập khẩu dầu mỏ và khí đốt từ quốc gia Trung Đông này. Sự dai dẳng của cuộc chiến càng khiến Mỹ cần sự hậu thuẫn thiết thực từ các đồng minh quân sự chiến lược truyền thống như Nhật Bản, cả về mặt vật chất lẫn sự tham gia trực tiếp.
Tuyên bố cứng rắn của Tổng thống Trump
Ông Trump đã công khai tuyên bố rằng Mỹ sẽ "ghi sổ" và sau này "tính sổ" với những đồng minh và đối tác vốn dựa vào tiền bạc và cam kết bảo hộ an ninh của Mỹ trong nhiều thập kỷ, nhưng giờ đây lại "phớt lờ Mỹ vào đúng thời điểm Mỹ cần nhất". Lời cảnh báo này phản ánh sự thất vọng sâu sắc từ phía Washington, đặt ra thách thức lớn cho quan hệ song phương.
Giải pháp từ phía Nhật Bản
Để hóa giải khó khăn mới và xoa dịu tâm trạng trách giận của đồng minh, Thủ tướng Takaichi nhiều khả năng phải chủ động nhượng bộ nhiều hơn trên các lĩnh vực khác. Các biện pháp có thể bao gồm:
- Khởi động triển khai dự án đầu tư 500 tỉ USD vào Mỹ như đã thỏa thuận trước đó.
- Tăng cường mua sắm hàng hóa từ Mỹ để cân bằng thương mại.
- Hợp tác sâu rộng với Mỹ trong lĩnh vực đất hiếm và kim loại hiếm.
- Phối hợp chặt chẽ hơn với Mỹ về các vấn đề an ninh tại khu vực Đông Á.
Triển vọng và hiệu quả
Việc lấy nhượng bộ trong các lĩnh vực kinh tế và an ninh để ứng phó với khó khăn trong vấn đề quân sự có thể là một chiến lược hiệu quả. Ông Trump chắc chắn sẽ nguôi ngoai phần nào khi Nhật Bản thể hiện thiện chí thông qua các hành động cụ thể, từ đó củng cố lại mối quan hệ đồng minh vốn đang bị thử thách.
Bức ảnh chụp Thủ tướng Takaichi Sanae và Tổng thống Donald Trump hồi tháng 10 năm 2025 tại Nhật Bản cho thấy mối quan hệ từng rất thân thiết, nhưng giờ đây cần được vun đắp lại thông qua những bước đi ngoại giao khôn khéo và thực chất.
