Mỹ lần đầu tiên cho phép Iran bán dầu bằng USD sau nhiều năm cấm vận, đánh dấu bước ngoặt trong quan hệ song phương và thị trường năng lượng toàn cầu.
Quyết định lịch sử từ Washington
Theo thông báo từ Bộ Tài chính Mỹ ngày 23/6, chính quyền Tổng thống Joe Biden đã cấp phép cho Iran thực hiện các giao dịch dầu thô bằng đồng USD thông qua các ngân hàng trung gian. Đây là lần đầu tiên kể từ năm 2018, Iran được phép sử dụng đồng bạc xanh trong các giao dịch năng lượng.
Quyết định này được đưa ra trong bối cảnh các cuộc đàm phán hạt nhân Iran đang tiến triển tích cực tại Vienna. Một quan chức Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết: 'Đây là một phần trong nỗ lực xây dựng lòng tin và thúc đẩy đối thoại.'
Tác động đến thị trường dầu mỏ
Việc cho phép Iran bán dầu bằng USD có thể làm thay đổi cục diện thị trường năng lượng toàn cầu. Iran hiện sở hữu trữ lượng dầu thô lớn thứ tư thế giới, với khoảng 157 tỷ thùng. Việc dỡ bỏ rào cản thanh toán sẽ giúp Tehran tăng xuất khẩu lên 2 triệu thùng/ngày trong năm 2026, theo ước tính của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA).
Giá dầu Brent đã giảm 2,3% ngay sau thông báo, xuống còn 72,5 USD/thùng. Chuyên gia kinh tế Nguyễn Đức Hùng nhận định: 'Nguồn cung từ Iran sẽ giúp hạ nhiệt giá dầu, có lợi cho các nước nhập khẩu như Việt Nam.'
Phản ứng từ Iran và cộng đồng quốc tế
Iran hoan nghênh quyết định của Mỹ. Bộ trưởng Dầu mỏ Iran Javad Owji tuyên bố: 'Đây là chiến thắng của ngoại giao và sẽ mở ra cánh cửa hợp tác mới.' Tuy nhiên, Israel và Saudi Arabia bày tỏ lo ngại về việc Iran có thể sử dụng nguồn thu để tài trợ cho các hoạt động quân sự.
Liên minh châu Âu (EU) ủng hộ động thái này, cho rằng nó sẽ thúc đẩy ổn định khu vực. Một phát ngôn viên EU nói: 'Chúng tôi hy vọng đây là bước đầu tiên hướng tới giải pháp toàn diện cho chương trình hạt nhân Iran.'
Triển vọng tương lai
Các nhà phân tích cho rằng quyết định này có thể dẫn đến việc Mỹ nới lỏng các lệnh trừng phạt khác đối với Iran. Tuy nhiên, Washington vẫn duy trì quan điểm cứng rắn về chương trình tên lửa đạn đạo của Tehran. Bộ Tài chính Mỹ nhấn mạnh: 'Các biện pháp giám sát chặt chẽ sẽ được áp dụng để đảm bảo tuân thủ.'
Thị trường dầu mỏ đang theo dõi sát sao diễn biến này. Nếu Iran xuất khẩu thành công 1 triệu thùng/ngày bằng USD, nguồn thu của nước này có thể tăng thêm 30 tỷ USD mỗi năm, theo số liệu từ Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF).
