Kết thúc vòng đàm phán cấp cao đầu tiên tại Thụy Sĩ, Mỹ và Iran đã đạt được nhất trí quan trọng về việc thiết lập các kênh liên lạc nhằm mở cửa eo biển Hormuz và chấm dứt giao tranh ở Li Băng, đánh dấu bước tiến lớn trong tiến trình hòa giải kéo dài nhiều tháng qua.
Thỏa thuận lịch sử tại Burgenstock
Cuộc đàm phán diễn ra tại khu nghỉ dưỡng Burgenstock (Thụy Sĩ) với sự tham gia của các phái đoàn do Phó tổng thống Mỹ JD Vance và Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf dẫn đầu. Theo tuyên bố chung từ Pakistan và Qatar, hai bên đã nhất trí thành lập "cơ chế giảm xung đột" và thiết lập lộ trình hướng tới thỏa thuận cuối cùng trong vòng 60 ngày. Các cuộc họp kỹ thuật sẽ tiếp tục diễn ra trong suốt tuần tại Burgenstock.
Ủy ban Cấp cao và các kênh liên lạc mới
Một trong những kết quả quan trọng nhất là việc thành lập "Ủy ban Cấp cao" chịu trách nhiệm giám sát chính trị toàn bộ tiến trình đàm phán. Ủy ban đã thông qua lộ trình 60 ngày, tạo nền tảng cho các cuộc thảo luận kỹ thuật về chương trình hạt nhân Iran, các lệnh cấm vận và cơ chế giải quyết tranh chấp. Bên cạnh đó, Mỹ và Iran đồng ý thiết lập đường dây giảm xung đột giữa các bên liên quan và chính phủ Li Băng, cùng kênh liên lạc tại eo biển Hormuz nhằm tránh những sự cố và hiểu lầm.
Phản ứng từ Iran và Israel
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi ca ngợi những nỗ lực của Pakistan và Qatar, đồng thời nhấn mạnh các kết quả đạt được bao gồm dỡ bỏ hạn chế xuất khẩu dầu mỏ, chấm dứt phong tỏa, giải ngân tài sản bị đóng băng và kế hoạch tái thiết cho Iran. Tuy nhiên, ông Araghchi cho rằng phép thử thực sự đầu tiên là cơ chế giảm xung đột cho Li Băng. Trong khi đó, các nhà phân tích Iran nhận định thỏa thuận này đặt Israel vào thế tiến thoái lưỡng nan, khi thay đổi các nguyên tắc mà Tel Aviv từng áp dụng. Bộ trưởng Quốc phòng Israel Katz tuyên bố nước này không có ý định rút quân khỏi lâu đài Beaufort Castle ở Li Băng.
Tác động đến thị trường dầu mỏ
Theo Reuters, giá dầu thế giới đã giảm ngay sau thông tin tích cực từ đàm phán. Giá dầu Brent giảm 1,68 USD (2,09%) xuống còn 78,89 USD/thùng, sau khi từng tăng lên 82,30 USD/thùng do bất ổn ban đầu. Giới phân tích cho rằng đà giảm này phản ánh triển vọng lạc quan về khả năng đột phá ngoại giao giữa hai nước.
