Vòng đàm phán đầu tiên giữa các quan chức cấp cao Mỹ và Iran tại Thụy Sĩ đã kết thúc, với việc hai bên nhất trí về một lộ trình hướng tới thỏa thuận cuối cùng trong vòng 60 ngày, theo tuyên bố chung của Qatar và Pakistan. Cuộc đàm phán diễn ra trong bối cảnh căng thẳng leo thang khi Tehran thông báo tiếp tục đóng cửa eo biển Hormuz và Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố nối lại các cuộc tấn công nhằm vào Iran.
Nội dung thỏa thuận và các bước tiếp theo
Theo tuyên bố của Bộ Ngoại giao Qatar, các bên đã nhất trí về một cơ chế chấm dứt giao tranh ở Lebanon và mở một đường dây liên lạc để đảm bảo an toàn cho các tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz. Các cuộc đàm phán kỹ thuật sẽ tiếp tục diễn ra trong tuần này tại khu nghỉ dưỡng Burgenstock của Thụy Sĩ.
Hãng thông tấn Tasnim của Iran dẫn nguồn tin cho biết, việc bắt đầu các cuộc đàm phán về vấn đề hạt nhân phụ thuộc vào việc thực hiện những nội dung khác trong bản ghi nhớ, bao gồm giải phóng tài sản bị phong tỏa và các miễn trừ của Mỹ cho phép Iran xuất khẩu dầu.
Phản ứng từ các bên
Ngoại trưởng Iran, ông Araqchi, cho biết vào sáng sớm thứ Hai rằng các cuộc đàm phán với Mỹ tại Thụy Sĩ, dưới sự trung gian của Pakistan và Qatar, đã đạt được những tiến triển đáng kể. Ông viết trên nền tảng X: "Những nỗ lực trung gian không mệt mỏi của Pakistan và Qatar đã mang lại bước tiến lớn để chấm dứt xung đột ở Lebanon. Xuất khẩu dầu mỏ và hóa dầu được miễn trừ, lệnh phong tỏa được dỡ bỏ, một phần tài sản bị đóng băng được giải phóng, và một kế hoạch tái thiết, phát triển quy mô lớn cho Iran đã được khởi động." Ông nói thêm: "Phép thử thực sự đầu tiên là cơ chế điều phối giảm xung đột tại Lebanon."
Trong khi đó, Phó Tổng thống Mỹ J.D. Vance đã giảm nhẹ tác động của tình trạng bạo lực tại Lebanon và cho rằng đã có tiến triển hướng tới việc chấm dứt giao tranh. Ông nói: "Những việc như thế này lúc nào cũng có phần lộn xộn." Tổng thống Trump cảnh báo sẽ nối lại các cuộc tấn công nhằm vào Iran nếu Tehran không kiềm chế các lực lượng đồng minh, nhưng ông Vance cho biết Trump đã "yêu cầu chúng tôi mở ra một chương mới nhằm chuyển đổi quan hệ với người dân Iran".
Tác động đến eo biển Hormuz và Lebanon
Thỏa thuận được cho là bao gồm việc mở lại eo biển Hormuz, tuyến hàng hải then chốt đối với vận chuyển năng lượng toàn cầu, và chấm dứt mọi hành động thù địch, bao gồm cả tại Lebanon. Iran cho biết hôm thứ Bảy rằng nước này một lần nữa đóng cửa eo biển Hormuz, và việc tuyến hàng hải này bị đóng trong gần bốn tháng đã gây ra sự gián đoạn lớn nhất trong lịch sử đối với nguồn cung năng lượng toàn cầu. Hãng thông tấn Fars của Iran dẫn lời một nguồn tin quân sự cho biết hôm Chủ nhật rằng các cơ quan chức năng sẽ không cấp thêm giấy phép cho tàu thuyền đi qua eo biển cho đến khi có thông báo mới.
Mặc dù lệnh ngừng bắn mới tại Lebanon được công bố hôm thứ Sáu, nhưng thực tế chưa cho thấy dấu hiệu rõ ràng về việc giao tranh sắp chấm dứt. Ngày Chủ nhật được đánh giá là một trong những ngày yên ắng nhất tại Lebanon trong thời gian gần đây, khi không ghi nhận các vụ bạo lực nghiêm trọng nào sau hai ngày Israel liên tiếp tiến hành các đợt không kích quy mô lớn.
