Phó Tổng thống Mỹ JD Vance thông báo Mỹ và Iran đã hoàn tất ký kết điện tử thỏa thuận hòa bình. Giá dầu đã sụt giảm xuống mức thấp nhất trong vòng ba tháng qua.
Chi tiết thỏa thuận
Trong chương trình “Good Morning America” trên đài ABC News, Phó Tổng thống Mỹ JD Vance xác nhận Mỹ và Iran đã hoàn tất ký kết thỏa thuận bằng hình thức điện tử vào ngày 14/6, đồng thời cho biết một buổi lễ ký kết chính thức sẽ diễn ra tại Thụy Sĩ vào ngày 19/6. Ông Vance khẳng định: “Chúng tôi đã ký kết điện tử vào hôm qua và chưa có khoản tiền nào được giải ngân. Điều này sẽ không thay đổi”.
Theo CNN, Tổng thống Donald Trump và Phó Tổng thống JD Vance đã cùng ký điện tử vào biên bản ghi nhớ (MoU) với Iran. Về phía Tehran, Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf là người ký văn kiện này.
Điều khoản chính
Theo thỏa thuận, Iran có thể tiếp cận quỹ tái thiết trị giá 300 tỷ USD - được tài trợ bởi liên minh các quốc gia vùng Vịnh - với điều kiện phải hoàn thành các nghĩa vụ nhất định. Ông Vance phát biểu trên đài CBS: “Đó là quyền lợi mà họ có thể tiếp cận, miễn là họ thực hiện đúng nghĩa vụ của mình”.
Bên cạnh đó, Mỹ chỉ tiến hành nới lỏng trừng phạt khi Iran thực hiện các biện pháp cụ thể, bao gồm loại bỏ kho uranium đã làm giàu và chấp thuận cơ chế kiểm chứng nghiêm ngặt nhằm bảo đảm Tehran không phát triển vũ khí hạt nhân.
Phản bác thông tin sai lệch
Phó Tổng thống Vance cũng bác bỏ thông tin Iran được tiếp cận 24 tỷ USD từ các quỹ bị đóng băng. Ông nói: “Chúng tôi sẵn sàng thảo luận về việc giải tỏa tài sản. Tuy nhiên, trọng tâm của thỏa thuận nằm ở việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt kinh tế, với điều kiện Iran phải đưa ra những cam kết dài hạn về chương trình hạt nhân của mình”.
Bối cảnh và triển vọng
Trước đó, Tổng thống Trump xác nhận Mỹ và Iran đã đạt được thỏa thuận nhằm chấm dứt cuộc chiến kéo dài 107 ngày. Ông cho biết văn kiện này sẽ được công bố sớm, có khả năng là sau lễ ký kết chính thức vào thứ Sáu, trong khi một quan chức cấp cao trong chính quyền xác nhận văn bản sẽ được công bố trong vòng 24 đến 48 giờ tới.
Hai bên hiện vẫn tiếp tục đàm phán để hoàn thiện các chi tiết quan trọng liên quan đến chương trình hạt nhân, cơ chế thanh sát quốc tế, các cam kết an ninh khu vực và lộ trình thực thi dài hạn.
Vai trò của Lãnh đạo tối cao Iran
Quan chức cấp cao Mỹ khẳng định việc Lãnh đạo tối cao Iran Mojtaba Khamenei không ký tên vào biên bản ghi nhớ là điều không bất thường, thậm chí đã nằm trong dự đoán. Trong cuộc họp báo qua điện thoại, quan chức này dẫn chứng thỏa thuận Kế hoạch Hành động Toàn diện Chung (JCPOA) năm 2015 dưới thời chính quyền Tổng thống Barack Obama để làm rõ rằng, vai trò của Lãnh đạo tối cao không bao gồm việc ký kết các văn bản thỏa thuận trong hệ thống chính trị Iran.
Giải đáp câu hỏi từ phóng viên Kevin Liptak của CNN, quan chức này cho biết vai trò ký kết đó thuộc về nhà đàm phán chính và Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf - nhân vật được Mỹ đánh giá là “đang nắm giữ tầm ảnh hưởng lớn nhất trong hệ thống chính trị Iran hiện nay”. Về việc Tổng thống Trump trực tiếp ký kết văn bản, quan chức này cho biết động thái này nhằm “thể hiện sự cam kết của ông đối với tiến trình này và quyết tâm theo đuổi đến cùng một giải pháp thành công”.
