Mỹ và Iran đang duy trì đối thoại để bảo vệ bản ghi nhớ, với trọng tâm trước mắt là eo biển Hormuz và các tài sản bị phong tỏa, thay vì hồ sơ hạt nhân. Theo chuyên gia Bùi Đức, Iran giữ vị trí địa chiến lược quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến lợi ích của Trung Quốc, Ấn Độ và các nền kinh tế Đông Nam Á.
Tác động đến châu Á khi nguồn cung năng lượng bị gián đoạn
Châu Á là khu vực chịu tác động lớn nhất nếu nguồn cung năng lượng hoặc chuỗi logistics qua eo biển Hormuz bị gián đoạn. Hormuz là tuyến đường biển chiến lược, nơi vận chuyển khoảng 20% lượng dầu thô toàn cầu. Bất kỳ sự gián đoạn nào cũng có thể đẩy giá năng lượng tăng cao, ảnh hưởng đến các nền kinh tế phụ thuộc vào nhập khẩu dầu như Trung Quốc, Ấn Độ, Nhật Bản và Hàn Quốc.
Ba kịch bản cho quan hệ Mỹ-Iran
Theo phân tích, ba kịch bản được đặt ra gồm: Iran từng bước tái hội nhập quốc tế, duy trì trạng thái "không chiến tranh nhưng chưa có hòa bình", hoặc căng thẳng leo thang khiến Hormuz trở thành điểm nóng mới của thế giới. Kịch bản leo thang có thể dẫn đến xung đột quân sự hạn chế, đe dọa an ninh hàng hải toàn cầu.
Cạnh tranh Mỹ-Iran xoay quanh kiểm soát tuyến hàng hải
Cuộc cạnh tranh Mỹ - Iran ngày càng xoay quanh kiểm soát các tuyến hàng hải, chuỗi cung ứng và dòng chảy năng lượng, thay vì chỉ là vấn đề hạt nhân hay quân sự. Điều này phản ánh sự thay đổi trong chiến lược của cả hai nước, khi các yếu tố kinh tế và địa chính trị trở nên quan trọng hơn. Bùi Đức nhận định: "Iran đang sử dụng vị trí địa chiến lược của mình như một con bài mặc cả, buộc Mỹ và các đối tác phải tính đến lợi ích năng lượng và thương mại toàn cầu."
