Mỹ đang lên kế hoạch cho phép sử dụng khối tài sản khổng lồ của Iran để hỗ trợ tái thiết các quốc gia Vùng Vịnh sau nhiều tuần xung đột căng thẳng, theo nguồn tin từ Reuters.
Quyết định mới của Washington
Các quan chức Kuwait kiểm tra thiệt hại bên trong một nhà ga tại Sân bay Quốc tế Kuwait sau cuộc tập kích của Iran (Ảnh: Reuters). Reuters dẫn nguồn tin cho biết, chính quyền Mỹ dự định cung cấp cho các đồng minh Vùng Vịnh quyền tiếp cận các tài sản của Iran để bồi thường thiệt hại mà Tehran có thể đã gây ra cho họ.
"Mỹ sẽ cung cấp các tài sản của Iran cho các đồng minh Vùng Vịnh để hỗ trợ tái thiết và khắc phục những thiệt hại trong tương lai do Iran gây ra", nguồn tin tiết lộ. Theo nguồn tin, "Mỹ cũng sẽ xem xét sử dụng những tài sản đó để hỗ trợ sửa chữa hoặc khắc phục những thiệt hại đã xảy ra".
Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent đã chỉ đạo một nhóm đánh giá chi phí thiệt hại mà Iran đã gây ra cho các đồng minh Vùng Vịnh kể từ khi bắt đầu xung đột, theo Reuters.
Bối cảnh căng thẳng leo thang
Kế hoạch của Mỹ được đưa ra trong bối cảnh Tehran gần đây liên tục nhắm mục tiêu vào các quốc gia Vùng Vịnh. Kuwait và Bahrain gần đây đã đánh chặn hàng loạt tên lửa đạn đạo phóng từ Iran. Đây cũng là nơi đặt các cơ sở quân sự của Mỹ trong khu vực.
Khoảnh khắc sân bay Kuwait bị tập kích. Một số quốc gia Vùng Vịnh đã phải đối mặt với các cuộc tấn công liên tiếp của Iran kể từ khi Mỹ và Israel mở chiến dịch quân sự hồi tháng 2.
Thông tin trên được tiết lộ một ngày sau khi ông Mohsen Rezaei, cố vấn của Lãnh tụ Tối cao Iran, nói rằng một thỏa thuận hòa bình phụ thuộc vào việc Iran được trả lại 24 tỷ USD tài sản bị Mỹ đóng băng.
Truyền thông nhà nước Iran cũng đưa tin một bản ghi nhớ đề xuất với Mỹ có thể bao gồm thỏa thuận giải phóng 12 tỷ USD tài sản bị phong tỏa của Tehran. Theo bản tin của truyền thông Iran, "Mỹ đã cam kết trao cho Iran toàn quyền tiếp cận 12 tỷ USD tài sản của nước này trong vòng 60 ngày, để các nguồn lực này có thể được chuyển đến và sử dụng tại các ngân hàng ở những điểm đến do Iran lựa chọn mà không bị hạn chế".
Tuy nhiên, Tổng thống Mỹ Donald Trump khẳng định "sẽ không có bất kỳ khoản tiền nào được chuyển giao cho đến khi có thông báo mới".
Khối tài sản khổng lồ bị đóng băng
Đầu tuần này, một nguồn tin nói với AFP rằng Thống đốc Ngân hàng Trung ương Iran là thành viên của phái đoàn đã tới Qatar để "thảo luận về vấn đề các quỹ bị phong tỏa, nội dung được đề cập trong bản ghi nhớ như một phần của thỏa thuận cuối cùng trong tương lai".
Về khối lượng tài sản bị đóng băng của Iran, mặc dù con số chính xác không rõ ràng, các báo cáo chính thức của Iran và giới chuyên gia ước tính tổng số tài sản của Iran bị đóng băng ở nước ngoài là hơn 100 tỷ USD.
Tài sản bị đóng băng của Iran đang được nắm giữ bởi nhiều quốc gia. Số tiền chính xác mà mỗi quốc gia đang nắm giữ là không rõ ràng, nhưng truyền thông Iran trước đây từng đưa tin Nhật Bản, một khách hàng dầu mỏ quan trọng khác của Iran, giữ khoảng 1,5 tỷ USD, Iraq giữ khoảng 6 tỷ USD, Trung Quốc giữ ít nhất 20 tỷ USD và Ấn Độ giữ 7 tỷ USD.
Mỹ cũng nắm giữ khoảng 2 tỷ USD tài sản Iran bị đóng băng trực tiếp, trong khi các quốc gia EU như Luxembourg giữ khoảng 1,6 tỷ USD. Qatar giữ khoảng 6 tỷ USD - số tiền đã được chuyển từ Hàn Quốc để trả cho Iran nhưng sau đó bị Mỹ chặn lại.
Ý nghĩa của việc giải tỏa tài sản
Việc giải tỏa các tài sản này có ý nghĩa cực kỳ quan trọng đối với Iran, 100 tỷ USD tương đương với gần 1/4 GDP của quốc gia này. Các chuyên gia cho rằng việc giải tỏa tài sản của Iran sẽ có ý nghĩa rất lớn. Điều đó có nghĩa là quốc gia này có thể hồi hương các khoản tiền thu được bằng ngoại tệ mạnh từ việc bán dầu vào lại nền kinh tế của mình. Nó cũng sẽ giúp Iran kiểm soát các biến động tiền tệ và tránh được sự tổn thương trước các đợt biến động tỷ giá.
Các ngành công nghiệp quan trọng, bao gồm các mỏ dầu, hệ thống nước và lưới điện của Iran sẽ được hưởng lợi từ việc nâng cấp nếu quốc gia này có quyền tiếp cận tự do vào tài sản của mình. Với số tài sản đó, Iran có thể chi trả cho các công ty nước ngoài và các ngành công nghiệp trong nước để bắt đầu cải thiện tình hình. Iran rõ ràng sẽ phải tái thiết sau xung đột và các tài sản được giải phóng sẽ ngay lập tức làm cho quá trình đó nhanh chóng và hiệu quả hơn.
Ngoài ra, việc tiếp cận các quỹ bị đóng băng sẽ giúp khởi động lại mức tăng trưởng kinh tế cần thiết, cải thiện mối quan hệ giữa chính phủ và công chúng. Quyết định của Mỹ về việc có giải tỏa tài sản của Iran hay không cũng sẽ đóng vai trò như một thông điệp ngoại giao quan trọng.
