Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) xác nhận Iran đã phóng nhiều tên lửa đạn đạo nhằm vào một căn cứ của Mỹ ở Trung Đông vào tối 28/7 (giờ địa phương), đánh dấu vụ tấn công đầu tiên vào binh sĩ Mỹ kể từ khi Tổng thống Donald Trump ra lệnh tạm dừng các cuộc không kích nhằm vào Iran tuần trước.
Diễn biến vụ tấn công
Theo CENTCOM, vào lúc 17h45 ngày 28/7 (giờ miền Đông nước Mỹ, tức 4h45 ngày 29/7 giờ Hà Nội), lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã phóng nhiều tên lửa đạn đạo từ lãnh thổ Iran trong một nỗ lực tấn công bất ngờ nhằm vào các lực lượng Mỹ đồn trú ở Trung Đông. “Toàn bộ số tên lửa của Iran đã bị đánh chặn thành công. Các lực lượng Mỹ vẫn duy trì cảnh giác cao độ và ở trạng thái sẵn sàng chiến đấu”, CENTCOM viết trên mạng xã hội X.
Trang tin Axios cho biết căn cứ bị tấn công nằm ở Jordan. Trước đó cùng ngày, nhiều đoạn video chưa được kiểm chứng lan truyền trên mạng xã hội cho thấy các hệ thống phòng không hoạt động trên bầu trời Jordan. Vụ việc diễn ra chỉ vài giờ sau khi Tổng thống Trump gặp Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tại Nhà Trắng, cuộc gặp trực tiếp đầu tiên giữa hai nhà lãnh đạo kể từ khi Mỹ và Israel phát động các cuộc không kích nhằm vào Iran hôm 28/2.
Iran bác bỏ đề xuất về eo biển Hormuz
Cùng ngày, Iran cũng bác bỏ đề xuất của Oman về việc chia đều quyền kiểm soát eo biển Hormuz, theo Wall Street Journal. Tehran yêu cầu được kiểm soát phần lớn tuyến đường thủy chiến lược này. Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi tuyên bố Iran chỉ sẵn sàng bước sang giai đoạn đàm phán tiếp theo nếu Oman chấp nhận phương án của Iran đối với eo biển Hormuz.
Trước đó, một nguồn tin vùng Vịnh và một nhà ngoại giao phương Tây nói với Reuters rằng Oman đã chuyển đến Iran một kế hoạch, được các nước vùng Vịnh hậu thuẫn, nhằm quản lý hoạt động qua lại tại eo biển Hormuz. Kế hoạch đề xuất thu phí tự nguyện đối với các tàu sử dụng tuyến hàng hải này. Theo WSJ, các quan chức từ những nước đóng vai trò trung gian rất bất bình trước việc Iran bác bỏ kế hoạch của Oman.
Cuộc gặp Trump - Netanyahu
Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu ngày 28/7 cho biết cuộc gặp với Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Nhà Trắng là “một trong những cuộc trao đổi tốt nhất” mà hai nhà lãnh đạo từng có. “Đó là một cuộc trao đổi thể hiện sự đồng hành hoàn toàn, sự ủng hộ lẫn nhau và sự thống nhất về mục tiêu chung là bảo đảm Iran sẽ không sở hữu vũ khí hạt nhân, cũng như nhiều mục tiêu khác”, ông Netanyahu nói trong đoạn video do Văn phòng Thủ tướng Israel công bố sau cuộc họp kín.
Theo Nhà Trắng, cuộc họp kéo dài hơn 1 tiếng, có sự tham dự của các quan chức cấp cao từ cả hai chính phủ và không mở cửa cho báo chí. Thư ký Báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt đánh giá cuộc hội đàm diễn ra trong bầu không khí “tích cực và hiệu quả”. Một quan chức Israel cho biết hai nhà lãnh đạo cũng đã thảo luận về hợp tác Mỹ - Israel và “nhiều cơ hội khác tại Trung Đông”.
Tác động đến giá dầu
Ngay sau khi quân đội Mỹ xác nhận vụ tấn công, giá dầu tăng vọt. Hợp đồng tương lai dầu thô WTI (chuẩn Mỹ) đã tăng hơn 4%, vượt mốc 82 USD/thùng, theo Al Jazeera. Giá dầu Brent cũng tăng mạnh, hiện đã vượt 88 USD/thùng. Trước đó, trong ngày 28/7, giá dầu từng giảm sau khi Washington bất ngờ thông báo tạm dừng các cuộc không kích nhằm vào Iran từ hôm 25/7. Thị trường khi đó theo dõi sát sao các thông tin về khả năng Mỹ và Iran nối lại đàm phán.
Ngày 17/6, Mỹ và Iran ký Bản ghi nhớ Islamabad với sự trung gian của Pakistan, cam kết giải quyết bất đồng bằng đối thoại và giảm căng thẳng khu vực. Thỏa thuận được cộng đồng quốc tế, trong đó có Việt Nam, hoan nghênh như một bước tiến quan trọng nhằm duy trì hòa bình, ổn định ở Trung Đông và bảo đảm an ninh hàng hải, năng lượng toàn cầu. Tại vòng đàm phán cấp cao ở Thụy Sĩ ngày 22/6, cả Washington và Tehran đều đánh giá các cuộc thảo luận đạt kết quả tích cực, mở đường cho một thỏa thuận toàn diện về an ninh khu vực, tự do hàng hải qua eo biển Hormuz. Hai bên cũng nhất trí thành lập cơ chế giảm xung đột liên quan Lebanon dưới sự hỗ trợ của Qatar và Pakistan.
