Iran khẳng định quyền kiểm soát eo biển Hormuz, tuyến đường hàng hải chiến lược, trong bối cảnh căng thẳng với Mỹ leo thang. Tuyên bố này được đưa ra sau khi Mỹ cảnh báo rằng sự kiên nhẫn của họ có giới hạn.
Iran tái khẳng định chủ quyền
Ngày 15/8, Bộ trưởng Ngoại giao Iran Mohammad Javad Zarif tuyên bố: "Iran có quyền kiểm soát eo biển Hormuz theo luật pháp quốc tế. Đây là một phần chủ quyền của chúng tôi." Ông nhấn mạnh rằng Iran sẽ không cho phép bất kỳ quốc gia nào xâm phạm vùng biển của mình.
Eo biển Hormuz là một trong những tuyến đường vận chuyển dầu mỏ quan trọng nhất thế giới, với khoảng 20% lượng dầu toàn cầu đi qua đây. Việc Iran kiểm soát eo biển này có thể gây ảnh hưởng lớn đến thị trường năng lượng thế giới.
Phản ứng của Mỹ
Đáp lại, Đại sứ Mỹ tại Liên Hợp Quốc Linda Thomas-Greenfield cảnh báo: "Sự kiên nhẫn của Mỹ có giới hạn. Chúng tôi sẽ không đứng nhìn Iran đe dọa an ninh hàng hải quốc tế." Bà nhấn mạnh rằng Washington sẵn sàng thực hiện các biện pháp cần thiết để bảo vệ tự do hàng hải.
Trước đó, Mỹ đã tăng cường hiện diện quân sự tại khu vực Vịnh Ba Tư, bao gồm việc triển khai tàu sân bay USS Abraham Lincoln và máy bay ném bom B-52. Động thái này nhằm răn đe Iran khỏi các hành động khiêu khích.
Tác động đến an ninh năng lượng
Các chuyên gia cho rằng căng thẳng tại eo biển Hormuz có thể đẩy giá dầu tăng cao. Theo số liệu từ Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), khoảng 17 triệu thùng dầu mỗi ngày được vận chuyển qua eo biển này. Bất kỳ sự gián đoạn nào cũng có thể gây ra biến động giá nghiêm trọng.
Ngoài ra, các quốc gia phụ thuộc vào nhập khẩu dầu từ Trung Đông như Trung Quốc, Ấn Độ và Nhật Bản đang theo dõi sát sao tình hình. Họ kêu gọi cả hai bên kiềm chế để tránh leo thang xung đột.
Lập trường của Iran
Iran cho rằng các lệnh trừng phạt của Mỹ đã đẩy nước này vào tình thế khó khăn, và việc kiểm soát eo biển Hormuz là một công cụ đàm phán. Tổng thống Iran Hassan Rouhani từng nói: "Nếu Iran không thể bán dầu, thì không ai có thể bán dầu qua eo biển Hormuz."
Tuy nhiên, các nhà phân tích cho rằng Iran khó có thể phong tỏa hoàn toàn eo biển do sự hiện diện quân sự mạnh mẽ của Mỹ và đồng minh. Hành động như vậy có thể dẫn đến xung đột trực tiếp.
Kêu gọi đối thoại
Nhiều quốc gia và tổ chức quốc tế đã kêu gọi Iran và Mỹ quay lại bàn đàm phán. Liên Hợp Quốc nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì hòa bình và ổn định tại khu vực. Ngoại trưởng Đức Heiko Maas kêu gọi "tất cả các bên thể hiện sự kiềm chế tối đa và tìm kiếm giải pháp ngoại giao."
Căng thẳng hiện tại bắt nguồn từ việc Mỹ rút khỏi thỏa thuận hạt nhân Iran năm 2018 và tái áp đặt các lệnh trừng phạt. Iran đã đáp trả bằng cách tăng cường làm giàu uranium và vi phạm một số điều khoản của thỏa thuận.
Tình hình tại eo biển Hormuz vẫn đang diễn biến phức tạp, với nguy cơ xảy ra xung đột quân sự nếu các bên không kiềm chế. Cộng đồng quốc tế đang theo dõi sát sao và hy vọng vào một giải pháp hòa bình.
