Đại sứ Việt Nam tại Philippines Lại Thái Bình đã có cuộc trao đổi với phóng viên Báo Nhân Dân về những thành tựu hợp tác kinh tế-thương mại giữa Việt Nam và Philippines trong hành trình 50 năm kể từ ngày hai nước thiết lập quan hệ ngoại giao (12/7/1976-12/7/2026).
Những dấu mốc quan trọng trong hợp tác kinh tế
Ngày 12/7/1976, Việt Nam và Philippines chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao. Năm 1978, hai nước ký Hiệp định thương mại song phương, áp dụng chế độ tối huệ quốc. Năm 1992, Hiệp định về xúc tiến và bảo hộ đầu tư được ký kết. Đến năm 2015, hai nước nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược, đưa hợp tác kinh tế vào giai đoạn phát triển nhanh hơn.
Tổng kim ngạch thương mại hai chiều tăng trung bình trên 10% mỗi năm trong giai đoạn 2015-2025, từ 2,92 tỷ USD lên 7,8 tỷ USD và đang hướng tới mục tiêu 10 tỷ USD. Việt Nam hiện là đối tác thương mại lớn thứ 11 của Philippines. Cơ cấu hàng hóa đa dạng gồm nông thủy sản, thực phẩm chế biến, vật liệu xây dựng, dệt may, máy móc và thiết bị. Đặc biệt, Philippines là thị trường xuất khẩu gạo lớn nhất của Việt Nam, chiếm khoảng 40% tổng lượng gạo xuất khẩu; gạo Việt Nam chiếm khoảng 85% lượng gạo nhập khẩu của Philippines, góp phần quan trọng bảo đảm an ninh lương thực của nước bạn.
Đầu tư và du lịch tăng trưởng ấn tượng
Về đầu tư, đến hết tháng 4/2026, Philippines có 112 dự án còn hiệu lực tại Việt Nam với tổng vốn đăng ký hơn 626,8 triệu USD. Các thương hiệu như Jollibee, Oishi đã quen thuộc với người tiêu dùng Việt Nam. Ở chiều ngược lại, Việt Nam có 25 dự án đầu tư sang Philippines với tổng vốn đăng ký hơn 148,2 triệu USD; riêng năm 2025 đạt 92 triệu USD. Các dự án mới trong dịch vụ vận tải, năng lượng xanh và dịch vụ hiện đại cho thấy doanh nghiệp Việt Nam đang chuyển từ hiện diện thương mại sang xây dựng hệ sinh thái sản phẩm, dịch vụ và chuỗi giá trị tại thị trường sở tại.
Lượng khách Philippines đến Việt Nam tăng hơn 4 lần trong chưa đầy một thập kỷ, từ 110.967 lượt năm 2016 lên 482.173 lượt năm 2025. Chỉ trong 4 tháng đầu năm 2026, con số này đạt khoảng 236.000 lượt, tăng 73,4% so với cùng kỳ, giúp Philippines lần đầu vượt Malaysia và lọt vào nhóm 10 thị trường khách đến lớn nhất của Việt Nam.
Nâng tầm quan hệ lên Đối tác chiến lược tăng cường
Chuyến thăm cấp Nhà nước tới Philippines của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm từ ngày 31/5 đến 1/6/2026 đã đánh dấu việc nâng tầm quan hệ song phương lên Đối tác chiến lược tăng cường. Tại Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam-Philippines ngày 1/6/2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh hợp tác kinh tế cần mở rộng về quy mô và nâng cao về chất lượng, chiều sâu và tính thực chất. Bốn định hướng lớn được xác định: nâng cấp hợp tác thương mại và an ninh lương thực bền vững; thúc đẩy đầu tư hai chiều vào các lĩnh vực bổ trợ cao; mở rộng kết nối hàng không, logistics, du lịch; đổi mới cơ chế hợp tác linh hoạt, lấy doanh nghiệp làm trung tâm.
15 thỏa thuận đã được ký kết tại Diễn đàn Doanh nghiệp. Doanh nghiệp Việt Nam đang chủ động chuyển đổi tư duy đầu tư từ tìm kiếm cơ hội thương mại đơn lẻ sang xây dựng hệ sinh thái sản phẩm, dịch vụ và chuỗi giá trị tại thị trường sở tại.
Triển vọng hợp tác trong các lĩnh vực mới
Đại sứ Lại Thái Bình cho biết, dư địa hợp tác còn rất lớn trong các lĩnh vực như năng lượng sạch, hạ tầng đô thị, logistics, cảng biển, hàng không, chuyển đổi số, giáo dục, y tế, du lịch, cũng như chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo, trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, kinh tế biển, năng lượng tái tạo, tín chỉ carbon, nông nghiệp công nghệ cao và phát triển nguồn nhân lực. Đây là những hướng hợp tác gắn với mục tiêu nâng cao năng suất, tăng khả năng tự cường và củng cố vị thế của mỗi nước trong chuỗi giá trị khu vực.
Đại sứ nhấn mạnh: “Với nền tảng 50 năm quan hệ hữu nghị, khuôn khổ Đối tác chiến lược tăng cường, sự tin cậy chính trị ngày càng cao và quyết tâm mạnh mẽ của lãnh đạo, doanh nghiệp và nhân dân hai nước, hợp tác kinh tế Việt Nam-Philippines có đầy đủ điều kiện để bứt phá, đóng góp tích cực vào hòa bình, ổn định, tự cường và thịnh vượng chung của khu vực.”
