Các nhà lãnh đạo Liên minh châu Âu (EU) đang chuẩn bị cho các cuộc đàm phán tiềm năng với Tổng thống Nga Vladimir Putin, theo thông tin từ tờ Financial Times ngày 7/5, trích dẫn một quan chức cấp cao của EU.
Chủ tịch Hội đồng châu Âu António Costa nêu quan điểm
Chủ tịch Hội đồng châu Âu António Costa cho biết ông thấy "tiềm năng" để EU đàm phán với ông Putin, đồng thời nhấn mạnh khối này đã nhận được sự ủng hộ từ Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho nỗ lực này. Lời kêu gọi nối lại đối thoại EU-Nga về vấn đề Ukraine được đưa ra trong bối cảnh các nỗ lực do Mỹ dưới thời Tổng thống Donald Trump dẫn đầu nhằm giải quyết cuộc xung đột kéo dài nhiều năm giữa Moscow và Kiev dường như đang bế tắc.
Ông Costa chia sẻ: "Tôi đang trao đổi với 27 nhà lãnh đạo quốc gia của EU để xác định cách thức tổ chức tốt nhất và những gì cần thảo luận hiệu quả với Nga khi thời điểm thích hợp đến." Tại hội nghị thượng đỉnh các nhà lãnh đạo EU ở Cộng hòa Síp tháng trước, ông Zelensky "đã mời chúng tôi chuẩn bị đóng góp tích cực vào đàm phán", ông Costa nói thêm.
EU lo ngại bị gạt ra ngoài lề
Chính sách lâu nay của EU là phản đối các cuộc thảo luận hoặc quyết định về Ukraine mà không có sự tham gia của Kiev. Tuy nhiên, nhiều nhà lãnh đạo lo ngại rằng các cuộc đàm phán hòa bình giữa Mỹ, Nga và Ukraine nhằm chấm dứt cuộc chiến kéo dài hơn 4 năm đã đạt được rất ít tiến triển, khiến EU bị gạt ra ngoài lề và có nguy cơ phải chấp nhận một thỏa thuận không mong muốn.
Ông Costa nhấn mạnh Brussels nên "tránh làm gián đoạn tiến trình do Tổng thống Trump dẫn đầu", đồng thời thừa nhận chưa có tín hiệu nào từ Điện Kremlin cho thấy ông Putin sẵn sàng ngồi vào bàn đàm phán với bất kỳ đại diện nào từ khối 27 quốc gia. "Đúng, đàm phán với ông Putin là một khả năng", ông Costa phát biểu tại một sự kiện ở Viện Đại học châu Âu tại Florence (Italy).
Khuôn khổ an ninh châu Âu
Vị quan chức EU cho biết các cuộc đàm phán như vậy cũng có thể bao gồm thảo luận về khuôn khổ an ninh tương lai của châu Âu. "Chúng ta không thể thay đổi địa lý. Chúng ta đang ở châu Âu. Mọi người đều biết rằng một ngày nào đó chúng ta cần đàm phán với Nga về tương lai cho cấu trúc an ninh của châu Âu", ông Costa nói. Tuy nhiên, ông thừa nhận cho đến nay vẫn chưa có dấu hiệu nào cho thấy Điện Kremlin sẵn sàng "tham gia vào các cuộc đàm phán nghiêm túc".
Phản ứng từ Ukraine và Nga
Văn phòng của ông Zelensky xác nhận cuộc thảo luận với ông Costa. Một quan chức cấp cao của Ukraine cho biết: "Chúng tôi cần sự phối hợp chặt chẽ hơn ở cấp độ châu Âu", đồng thời bổ sung rằng điều này có thể thể hiện qua việc "có một lãnh đạo đại diện cho toàn bộ châu Âu nói chuyện với Nga" nhằm gây "áp lực mạnh mẽ hơn" lên Moscow.
Theo Financial Times, một số lãnh đạo EU, bao gồm Thủ tướng Bỉ Bart De Wever, đã đề xuất mở một kênh đối thoại với Điện Kremlin. Tuy nhiên, nhiều người cho rằng chưa có sự đồng thuận giữa 27 nhà lãnh đạo về việc ai sẽ đại diện cho toàn khối, thời điểm thực hiện, và những đề nghị cụ thể sẽ được đưa ra với ông Putin.
Trong khi đó, hãng Interfax ngày 7/5 dẫn lời ông Yuri Ushakov, cố vấn chính sách đối ngoại của ông Putin, cho biết điều kiện then chốt để Moscow nối lại các cuộc đàm phán hòa bình ba bên giữa Mỹ, Ukraine và Nga là Kiev phải rút quân khỏi phần lãnh thổ Donbass mà họ đang kiểm soát. Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov cũng từng nhấn mạnh điều kiện này. Phía Ukraine phản ứng gay gắt, khẳng định sẽ không từ bỏ lãnh thổ của mình.
