Chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Singapore từ ngày 29 đến 31/5 là dấu mốc ngoại giao đặc biệt trong quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện giữa hai nước. Đây là chuyến thăm đầu tiên của ông trên cương vị người đứng đầu Đảng và Nhà nước Việt Nam, thể hiện sự tin cậy chính trị và ưu tiên hàng đầu dành cho Singapore kể từ khi hai bên nâng cấp quan hệ vào tháng 3/2025.
Bối cảnh và ý nghĩa chuyến thăm
Nhận lời mời của Tổng thống Tharman Shanmugaratnam, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng phu nhân và đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam sẽ có chuyến thăm Singapore. Trong khuôn khổ chuyến thăm, ông cũng sẽ có bài phát biểu đề dẫn tại phiên khai mạc Đối thoại Shangri-la, diễn đàn an ninh quốc phòng hàng đầu khu vực, theo lời mời của Tổng Giám đốc kiêm Giám đốc điều hành Viện Nghiên cứu chiến lược quốc tế (IISS) Bastian Giegerich.
Chuyến thăm không chỉ là dấu mốc ngoại giao mà còn phản ánh bước chuyển biến chiến lược của Việt Nam, khẳng định vai trò thành viên quan trọng và có trách nhiệm trong các vấn đề khu vực và quốc tế.
Quan hệ Việt Nam - Singapore: Hơn nửa thế kỷ phát triển
Kể từ khi thiết lập quan hệ ngoại giao vào ngày 1/8/1973, quan hệ hai nước đã có những bước phát triển vượt bậc. Tháng 3/2004, trong chuyến thăm chính thức của Thủ tướng Phan Văn Khải, hai bên ký Tuyên bố chung về khuôn khổ hợp tác toàn diện trong thế kỷ XXI, tạo tiền đề nâng cấp lên Đối tác chiến lược năm 2013.
Ngày 12/3/2025, trong chuyến thăm chính thức của Tổng Bí thư Tô Lâm, Việt Nam và Singapore chính thức trở thành Đối tác chiến lược toàn diện, khuôn khổ cao nhất trong hệ thống quan hệ đối ngoại của Việt Nam.
Hợp tác kinh tế - trụ cột năng động
Kinh tế là trụ cột năng động và thực chất nhất. Năm 2024, trao đổi thương mại đạt 10,5 tỷ USD, tăng 17% so với năm 2023. Năm 2025, con số này đạt gần 40 tỷ SGD (khoảng 31,3 tỷ USD), tăng 26,2%. Trong quý I/2026, kim ngạch song phương đạt 13,6 tỷ SGD, tăng 38,3% so với cùng kỳ năm 2025.
Về đầu tư, Singapore là nhà đầu tư nước ngoài lớn thứ hai tại Việt Nam với 4.226 dự án, tổng vốn đăng ký 87,6 tỷ USD (tính đến cuối tháng 8/2025). Đầu tư từ Việt Nam sang Singapore đạt 685 triệu USD qua 190 dự án. Mô hình Khu Công nghiệp Việt Nam - Singapore (VSIP) là biểu tượng nổi bật, với 22 khu công nghiệp tính đến hết quý I/2026, hướng tới khu thứ 30 nhân kỷ niệm 30 năm thành lập. Hai bên cũng triển khai VSIP thế hệ thứ hai, tập trung thu hút FDI xanh, dịch vụ công nghệ cao và đô thị sinh thái.
Hợp tác an ninh quốc phòng
An ninh quốc phòng là trụ cột quan trọng, đạt nhiều kết quả trong trao đổi đoàn, đào tạo nhân lực, hợp tác giữa các quân binh chủng, duy trì cơ chế đối thoại và giao lưu sĩ quan trẻ. Hai bên thường xuyên hợp tác cứu hộ cứu nạn, giải quyết các thách thức an ninh truyền thống và phi truyền thống như khủng bố, cướp biển, tội phạm công nghệ cao, an ninh mạng.
Đối thoại Chính sách quốc phòng Việt Nam - Singapore lần đầu tổ chức năm 2008, đánh dấu bước tiến trong thiết lập cơ chế đối thoại cấp Thứ trưởng. Lần thứ 16 diễn ra tại Đà Nẵng vào ngày 28/10/2025, ký kết Kế hoạch hợp tác quốc phòng 3 năm (2025-2028) và Bản ghi nhớ về tăng cường hợp tác đào tạo. Hiệp định hợp tác quốc phòng song phương được ký tháng 2/2022, là khuôn khổ pháp lý quan trọng.
Tầm nhìn chiến lược và kỳ vọng
Chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm không chỉ là sự kiện ngoại giao thông thường mà còn là bước tiếp nối chiến lược hiện thực hóa khuôn khổ Đối tác chiến lược toàn diện. Hai chuyến thăm liên tiếp của người đứng đầu Việt Nam trong vòng hai năm, cùng chuyến thăm của Thủ tướng Singapore Lawrence Wong vào tháng 3/2025, củng cố nền tảng tin cậy chiến lược, giúp quan hệ vượt qua thách thức địa chính trị.
Quan hệ Việt Nam - Singapore được kỳ vọng trở thành mô hình hợp tác song phương kiểu mẫu trong ASEAN, kết hợp hiệu quả giữa tương đồng chiến lược, bổ sung lợi thế kinh tế và đồng thuận khu vực. Việc lần đầu tiên người đứng đầu Đảng và Nhà nước Việt Nam phát biểu tại Đối thoại Shangri-la gửi thông điệp rõ ràng về ý chí, sự tự tin và chủ động tham gia định hình nghị trình an ninh khu vực.
TS Đàm Huy Hoàng, Viện Nghiên cứu Châu Á - Thái Bình Dương
