Giáo sư Trung Quốc đề xuất trừng phạt nghiêm khắc Panama sau vụ thu hồi cảng
Giáo sư Điền Phi Long, một học giả nổi tiếng và phó hiệu trưởng trường luật thuộc Đại học Dân tộc Trung Quốc, đã lên tiếng kêu gọi Bắc Kinh xem xét các biện pháp trừng phạt "nghiêm khắc" đối với Panama. Đề xuất này được đưa ra sau khi Tòa án Tối cao Panama có phán quyết thu hồi quyền vận hành hai cảng chiến lược ở hai đầu kênh đào Panama của công ty CK Hutchison, có trụ sở tại Hong Kong.
Bối cảnh căng thẳng địa chính trị
Trong bài bình luận đăng trên trang Guancha.cn, giáo sư Điền Phi Long cho rằng chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đang tìm cách "đẩy" Trung Quốc ra khỏi khu vực Mỹ Latin. Theo phân tích của ông, mục đích của hành động này là nhằm "giành lợi thế" trước chuyến thăm của ông Trump tới Trung Quốc, dự kiến diễn ra vào tháng 4 tới.
Ông Điền nhấn mạnh rằng Panama phải "trả giá đắt" với quyết định trên. Trung Quốc được cho là đã yêu cầu các công ty nhà nước ngừng đàm phán về các dự án mới tại quốc gia Trung Mỹ này. "Các bước tiếp theo có thể bao gồm những biện pháp trừng phạt và hình phạt bổ sung đối với các tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân Panama", vị học giả Trung Quốc đề xuất.
Những đề xuất cụ thể từ học giả Trung Quốc
Giáo sư Điền Phi Long không chỉ đề xuất trừng phạt Panama mà còn cáo buộc Mỹ "đứng sau" phán quyết của tòa án nước này. Ông cho rằng Bắc Kinh nên:
- Áp đặt biện pháp trừng phạt với những "đại diện" của Mỹ tại Panama
- Áp dụng trừng phạt thứ cấp với các bên liên quan của Mỹ
- Gây áp lực ngược trong các lĩnh vực mà Mỹ "cần sự giúp đỡ của Bắc Kinh"
Các lĩnh vực được đề cập bao gồm thương mại, hàng hóa, công nghệ và các vấn đề toàn cầu. Ông Điền thậm chí đề xuất: "Chúng ta thậm chí có thể xem xét hoãn các thỏa thuận cho chuyến thăm Trung Quốc của Tổng thống Trump và cân nhắc lại sự đồng thuận cùng các cơ chế thực thi hợp tác thương mại Mỹ - Trung".
Chi tiết vụ việc pháp lý tại Panama
Tòa án Tối cao Panama ngày 29/1 đã ra phán quyết cho rằng các luật, văn bản nền tảng cho hợp đồng nhượng quyền giữa chính phủ Panama với Công ty Cảng Panama (PPC) về xây dựng, phát triển, vận hành, quản lý hai bến cảng ở hai đầu kênh đào Panama là "vi phạm hiến pháp" nước này.
PPC, công ty con của CK Hutchison, đã ký kết các hợp đồng này với chính phủ Panama từ thập niên 1990, cho phép họ khai thác cảng container Balboa ở đầu phía Thái Bình Dương của kênh đào, cùng cảng Cristobal ở đầu phía Đại Tây Dương. Thỏa thuận đã được tự động gia hạn vào năm 2021, cho phép PPC vận hành hai cảng chiến lược này thêm 25 năm.
Phản ứng từ các bên liên quan
Văn phòng Các vấn đề Hong Kong và Macau của Trung Quốc ngày 3/2 đã lên tiếng cho rằng phán quyết của Tòa án Tối cao Panama "không có căn cứ pháp lý". Cơ quan này cảnh báo rằng Panama đang tự hủy hoại uy tín của mình và sẽ phải "trả giá đắt về chính trị và kinh tế", mặc dù không nêu ra biện pháp cụ thể nào.
Về phía PPC, công ty này đã tuyên bố sẽ kháng cáo phán quyết của tòa án. Trong khi đó, chính phủ Panama và Mỹ vẫn chưa có bình luận chính thức về những phát biểu của giáo sư Điền Phi Long.
Giáo sư Điền Phi Long là học giả nổi bật ở Trung Quốc trong các vấn đề đối nội và đối ngoại, đồng thời đóng vai trò tư vấn chính sách cho chính phủ. Ông thường xuyên đăng các bài bình luận trên Guancha, trang có trụ sở ở Thượng Hải, luôn ủng hộ mạnh mẽ đường lối cứng rắn của Bắc Kinh trong các vấn đề quốc tế.
